Qadim zamonda Afrikada bir podshoh bo‘lib, uning do‘sti bor ekan. Do‘stining bir odati bor ekanki, u nima ish sodir bo‘lsa, yaxshi bo‘lsa ham, yomon bo‘lsa ham, "Bu yaxshi!" der ekan.
Podshoh ovga chiqqan paytida do‘stini o‘zi bilan olib borar, u shohga miltig‘ini o‘qlab berib turar ekan. Bir kuni miltiqni noto‘g‘ri o‘qlagani sababli podshoh undan otganida bosh barmog‘i uzilib ketibdi. Buni ko‘rib podshohning do‘sti har doimgidek "Bu yaxshi!" debdi. Og‘riqdan g‘azablangan podshoh: "Yo‘q, bu yaxshi emas", deb do‘stini qamab qo‘yishni buyuribdi.
Oradan bir yil o‘tib, podshoh yana ov qilib yurganida odamxo‘r qabila a’zolari uni o‘g‘irlab ketibdi. Podshohni ustunga bog‘lab, o‘tin hozirlay boshlashibdi. Odamxo‘rlardan biri tasodifan podshohning bitta barmog‘i yo‘qligini ko‘rib qolibdi. Ular irim qilib nogironlarni yeyishmas ekan. Shu sababli podshohni qo‘yib yuborishibdi. Podshoh odamxo‘rlardan qutilishiga sabab bo‘lgan voqeani eslab, qilgan ishidan uyalib, tezda zindonga borib, do‘stini chiqarib olibdi va unga bo‘lgan voqeani aytib beribdi. Do‘sti uning gaplarini tinglab "Bu yaxshi!" debdi. Podshoh hayron bo‘lib so‘rabdi: "Nega yaxshi bo‘ladi, axir men seni bir yil zindonda saqladim-ku?!" "Yaxshiligi shundaki, agar men zindonda bo‘lmaganimda siz bilan ovga borar va odamxo‘rlarga yem bo‘lar edim".
Xulosa. Har bir ishda bir yaxshilik bo‘ladi. Ba’zida biz yaxshilik deb o‘ylagan narsaning ketidan yomonlik kelishi va ba’zan biz yomonlik deb o‘ylagan narsaning ketidan yaxshilik kelishi mumkin.
Akbarshoh Rasulov tayyorladi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Dunyoning mol-mulkiga e’tibor qilmagan zohidning qalbini Allohning o‘zi boy qilib qo‘yadi. Unga garchi xohlamasada dunyo boyligidan berib qo‘yadi. Shu ma’noda ulug‘ zohidlardan birlarini Allohga qilgan go‘zal munojotini tinglang:
“Allohim, Seni yo‘qotgan nimani topdi?! Seni topgan esa nimasini yo‘qotdi?! Sendan o‘zga joyda oromu halovat izlagan, uni topmadi. Seni qo‘yib boshqa tomonga yugurgan, ziyonu zahmatda qoldi”.
Bir odam Ibrohim Adham quddisa sirruhudan ko‘ylaklarini o‘zlari tikayotganlarini ko‘rib so‘radi:
“Ey Ibrohim, Alloh sizga Balx podsholigi o‘rniga nima berdi?”
Ibrohim quddisa sirruhu javob berdilar:
“Allohning menga bergan narsalarini anglab yetish uchun seni aqling ojizlik qiladi, lekin shunga qaramasdan, Allohning menga ato etganlaridan seni fahming oladigan bir narsani ko‘rsataman, o‘zing tushinib olasan”.
Ibrohim qo‘llaridagi ignani dengizga tashlab, so‘ng uni qaytarib berishligini so‘rab Allohga duo qildilar. Shu onni o‘zida og‘izlarida oltin ignalar tutgan, sanoqsiz baliqlar birin ketin daryodan boshlarini chiqara boshladilar.
Ibrohim Adham quddisa sirruhu:
“Yo Xudoyim, o‘zimni ignamni qaytarib berishingni xohlayman,” dedilarda, yonlaridagi odamga qarata:
“Bu Allohning menga bergan va seni fahming olishi mumkin bo‘lgan ne’matlaridan birginasi edi xolos”, deb javob berdilar.
“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.