Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Bir izlanuvchining hikoyasi

03.04.2017   12882   11 min.
Bir izlanuvchining hikoyasi

Abu Abdulloh Salmon al-Forsiy (? - 658) – sahoba; Rasululloh sallollohu alayhi vasallamning as'hoblaridan. Asli isfahonlik. Yoshligidan fitratida Haqqa intilish bo‘lgani tufayli haq dinni qidirib safarga chiqqan. Majusiy dinidagi otasidan qochgan. Dastlab nasroniy diniga kirgan, Payg‘ambar alayhissalomning xabarini eshitganidan so‘ng u zotning huzurlariga kelib islom dinini qabul qilgan. Iroq hokimi bo‘lgan kezlarda ham bo‘yra to‘qib sotib, o‘z mehnati evaziga tirikchilik o‘tkazgan; maoshini muhtojlarga sadaqa etgan. Rasuli Akram (sav)dan ko‘plab hadislar rivoyat qilgan.

Salmon FORSIY

Qo‘lga kiritgan hurligim tatimayotgan, shu qadar farahbaxsh tuyg‘udan sarmast bo‘la olmayotgan edim. Chunki hali men kabi minglarcha mazlumlar eng og‘ir sharoitlarda hayot kechirib, zolimlarning zulmi ostida ezilayotgan edi. Bu holni fir’avinlar zulmiga uchragan Musoning as'hobiga mengzash mumkin edi.  

Ey aziz! Ichimdagi bu zimiston dunyo qachon yorishadi? Insonlar faqat qora tanli bo‘lgani uchun, faqir holda tug‘ilgani uchun saroylarda qul sifatida sotilayotir? Men Salmon hech qachon bunday adolatsiz dunyoda o‘zimni ozod insondek his eta olmayman. Kelib chiqishim va tanimning rangi ularniki kabi bo‘lmasa ham har doim mazlumlarga o‘zimni yaqin his etaman. Zero, men o‘zimni aslzoda bilan yonma-yon kelganimda dushman,  yo‘qsil bilan duchma-duch kelganda bir do‘st kabi his etaman. Shu bois o‘zimni tanitganimda hurriyat otashi bir kuni badanimni kuydirishini so‘zlar, o‘zimni haqiqat istagan bir qul o‘laroq ta’rif etar edim. Bu hislarim meni yangi bir izlanishga yetakladi.  Negaki, bunchalar chirkin dunyoda yuz berayotgan nohaqliklarga aslo tomoshabin bo‘lib tura olmas edim.

Menga o‘xshagan qullar har kuni hisobsiz, savol-so‘roqsiz, sababsiz, ulkan ibodatxonalar, obidalarda, saroylar qurilishida og‘ir toshlari ostida ezilib, qonlar ichida jon bermoqda. Qorinni tuydirish ilinjida qirollarning, imperatorlarning xizmatiga kirmoq va ularga itoat etmoq qanday bo‘ladi-da, inonganim elchining, sig‘inganim tangrining mening taqdirimga baxsh etgani bir haqiqat qanday? Yo‘q! Bu ko‘rguliklarim va barcha birodarlarim torgan azoblar (Tangrilar) bizga baxsh etgan taqdir bo‘lishi mumkin emas. Bular to‘yish nimaligini bilmaydigan boylarning chegarasiz istaklarini ta’min etmoq uchun o‘ylab topgan uydirmalaridir. Hech bir tangri o‘zi yaratgan va taqdirini belgilagan bandasini bu qadar shafqatsiz hayot ichida sinamaydi. Yoki men ishongan tangri o‘z otashi bilan faqat boylarni aziz biladimi? Mabodo, olovi o‘chib qolsa, o‘ziga bir foyda keltira oladimi? Buni o‘zi ham bilmaydi! Axir men dunyoga hurligimni yo‘qotib, qullik kishanlari ostida, og‘ir toshlar yara-chaqa qilib yuborgan majruh bir tanani ko‘tarib yurmoq uchun kelmadim-ku!

Cho‘llardan oshdim, saroylardan qutuldim, qullik, horg‘inlik, aziyat, shuvillagan qamchilar zarbi, oyoqqa urilgan zanjirlar, vahshiyona baqirishlar, ko‘z yoshlari, berahmlik... bular mening ozodligimga daxl qila olmaydi. Erkinligim uzoq diyorlarda, otini o‘zim ham bilmaydigan bir makonda. Qayda bo‘lsam ham xuddi tug‘ilgan vaqtimdagi kabi hurligimni yana topaman. Ichimdagi ozodlik uchqunlari yolqinlanib, katta bir vulqon holiga kelmog‘i uchun bir otash istadim. Dovullari qaynagan bu ozodlik orzusi tanamda kundan kunga yolqinlanib borayotgan edi. Ko‘zlarimni ochganim zahoti uzun bir yo‘l ko‘rar edim. Vallohi, tog‘li, darali, bepoyon va uzundan uzun yo‘l. Bu yo‘lni ochmoqqa zo‘r ehtiyojim bor edi. Ammo dardlarimni, iztiroblarimni, xayollarimni baham ko‘radigan asomdan boshqa kimsam yo‘q edi.

Keldim va uni topdim go‘yoki. Bu diyorlar menga yetisha olmagan ozodligimni ko‘rsatgandek bo‘ldi. Bir donishmand tanishimdan (pop)  ilm, hikoya, kichik tadqiqotlar, tarixni, o‘qish-yozishni o‘rgandim. U: “Ozodlik qo‘ldan ketib, yana qul bo‘lib qolishing mumkin, biroq bilimni hech kim sendan tortib ola olmaydi”, derdi. U ikki tangriga sig‘inmas, “Yo pulga yo Allohga sig‘inasan”, degan Iso alayhissalomning izidan borar edi. Unga va Isoga inondim va itoat etdim. Har bir insonning tangrisi bo‘lgan buyuk Mavloga qullik idrokim ila bog‘landim. Bu bog‘lanish menga yo‘qotgan hurligimni qabul etmaganim ibodatxonalardan, aslzodalardan tortib olib bergan edi. Men kimsasiz bir musofir edim yoki bir qul, ammo uning dini bularning hech birini sabab qilib meni quyida ko‘rsatmadi.

Qo‘lga kiritgan hurligim tatimayotgan, shu qadar farahbaxsh tuyg‘udan sarmast bo‘la olmayotgan edim. Chunki hali men kabi minglarcha mazlumlar eng og‘ir sharoitlarda hayot kechirib, zolimlarning zulmi ostida ezilayotgan edi. Bu holni fir’avinlar zulmiga uchragan Musoning as'hobiga mengzash mumkin edi. Ammo mazlumlar haqqini himoya qilish uchun hech bir inson harakat qilmayotgan edi. Aksincha, men yangi mansub bo‘lgan din odamlari o‘z dinlariga oid bo‘lmaganlar (atrof o‘lkalar) bilan g‘avg‘oga kirishgan edi. Muttasil fath harakatlari va urushlar davom etardi. Insonlar yanada vahshiylashgan va Isoning nasihatlarini unutar holga kelgan edi.  

Har ishga qodir bo‘lgan tangrining bizlarga baxsh etgan taqdiri faqat achchiq azoblardan iborat bo‘lmoqda edi. Menga hurriyat yo‘lini ko‘rsatgan ruhoniy hayotdan ko‘z yumgan va kuchli iztirob ila meni yolg‘iz tashlab ketgan edi. Uning o‘limi ozodligimning nihoyasi bo‘ldi. Ojiz tanim yana qul o‘laroq xizmat qilishga mahkum etildi.

Ruhoniyning o‘limidan so‘ng bir musofirning emin-erkin yurishi  aslzodalarning ko‘ziga milliy qadriyatlarga va nasroniylikka zid harakat o‘laroq qabul etildi. Takror qul bo‘lishim, og‘ir toshlarni tashishim, qamchilar zarbini tortishim, aziyatlar ostida qolishim ayon bo‘lib qoldi. Ruhimdagi hurriyat otashidan ungan novdalarni zolimlar burda-burda qildi. Hamma narsadan umidimni uzdim. Cho‘l endi menga Erondan Kisroning qochganim kabi uzun ko‘rinmas, bu yerlarda bir vaqtlardagi umidlarimni ham ko‘rmas edim. 

Muhtasham saroylar, ibodatxonalar, havoga bo‘y cho‘zgan obidalar yana mening ustimdan, to‘kkan terlarim hisobidan yuksalayotgan edi. Ammo pop menga o‘rgatgan o‘qish va yozish menga birmuncha yengillik tug‘dirar edi. Pop menga: “Bu hududlarda arab bir payg‘ambar keladi, uning diniga kir va uning dining vorislaridan bo‘l”, degan edi. Ismi Mustafo emish.  U – Alloh tarafidan yer yuziga tushirilgan bir nur, haqiqatni bildiradigan, botilni taqiqlaydigan, odobsizlikka bo‘yin egmaslikni o‘rgatadigan yo‘lboshchidir. Kim bu payg‘ambar? Nima uchun pop menga o‘zi ishongan Isoni va Tangrini qo‘yib, boshqasi ko‘rsatgan bir dinga kirishimni istayotir?..

So‘radim, izladim va tingladim. U Makkadagi Hoshim o‘g‘illari qabilasiga mansub Muhammad ibn Abdulloh emish. U hali tug‘ilmasidanoq otasidan ayrilgan ekan va kichik yoshida onasining ham hasartida qolibdi. Shu kunlarda Madinaga ko‘chish uchun tayyorgarlik ko‘rayotgani haqida eshitdim. Har kim uning yolg‘ondan qochib haqiqatga, botildan qochib vahdatga, zulmga to‘siq bo‘lib adolatni ta’min etmoqqa jahd etgan bir inson ekanini so‘zlayotgan edi. Bu yerdagi qulligimdan qochib zudlik bilan Muhammadni topmoqni istar edim. Mo‘tabar elchining bu yo‘lida unga yo‘ldoshlik qilib zulm sari ketgan har bir yo‘lga g‘ov bo‘lmoqni orzu etdim.

Qochdim va Makkaga keldim. Bu yerda har kishi u haqida so‘zlardi; biri uning hech qo‘rqmasdan boylar va mulk sohiblarini Alloh yo‘lida tahdid etganini, yana biri uning oddiy bir cho‘pon bo‘lganini va och ko‘rinmaslik uchun qorniga tosh bog‘lab yurishini gapirar edi. Quloqlarimga ishonmadim. Axir Muso ham, Ibrohim ham cho‘ponlar orasidan tanlangan bir ogohlantiruvchi, vahdatni ko‘rsatuvchi elchi edi. Ka’bada doimiy yig‘ilishlarning bo‘lib o‘tayotgani, uning va’zlarining faqir va miskinlarni kuchli isyonning eshigiga keltirib qo‘yganini ko‘rsatar edi, Makkada uning yo‘llariga ming turli to‘siqlar qo‘yilgan bo‘lsa-da, bu yerda juda katta o‘zgarishlar bo‘lishi sezilib qolgan edi. Mushriklar uni yolg‘onchi, soxtakor, otalarining omonat qoldirib ketgan muqaddas dinning ashaddiy dushmani deb hisoblamoqda edi. U esa to‘xtamasdan va’z etar, insonlarga yillar davomida yo‘qotgan haqiqatlarini bayon etmoqda edi.

Kecha tanho edi. Zim-ziyo qorong‘ulikda faqat cho‘l hasharotlari chiqargan ovozdan boshqa hech narsa yo‘q edi. Ka’bada mushriklar yana to‘planib olib u Rasulni g‘iybat qilayotgan edi. Bahslashuv turli fikrlar bilan kuchayib borayotgan choqda U paydo bo‘ldi va men uni ilk da’fa ko‘rdim. Gaplarini boshlaganda yana bir marta quloqlarimga ishonmadim. “Insonlarni ezmoq uchun qo‘llanayotgan bu tangrilaringiz nega sizdan boshqa qullariga yordamini qizg‘anmoqda. Bu tangrilar nega gunohsiz bo‘lgan go‘daklarning o‘limlarini istamoqda. Muqaddas hisoblaganingiz oylarda yig‘ilgan mollarni tangringiz uchun xarjlaysizmi, yo‘qsa, o‘z manfaatlaringiz uchunmi? O‘zi bu butlar sizdan mulk istaydigan qadar ojizmi? O‘zingiz yo‘nib yasagan bu haykalchalardan nimalarni umid qilmoqdasiz? Molu mulk Alloh yo‘lida sarflangunga qadar insonning ichini yoqadigan bir qur olov bo‘lib turaveradi!” Ko‘zlarimga ishona olmayotgan edim. So‘zlariga hayrat etishnimi, xitobatini, go‘zalliginimi?.. nima qilishni bilmay angrayib qolgan edim. U qo‘rqmasdan yolg‘iz holida o‘zining joniga qasd qilish rejasini tuzayotgan zolimlar to‘dasiga kirib ularga to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatayotgan edi.  

Payg‘ambar bu so‘zlarni aytganidan so‘ng mushriklar ustiga yuraverdi. Olomon uni ayovsizlarcha ura boshladi. U esa adl turib so‘zlarini hech e’tiroz bildira olmaydigan tarzda davom ettirar edi. Yugurib borib g‘avg‘oga qo‘shilib ketdim, Zulmga qarshi mening ilk mujodalam ana shu edi. Mushriklar mening o‘rtaga kirganimni ko‘rganidan so‘ng bizni Ka’badan surib chiqardi. Ushbu buyuk tanishuv o‘sha kecha boshlandi. Yillar davomida izlaganim haqiqat, erkinlik, hurriyat otashi ilk marta to‘g‘ri uzanga tushdi. Uning yuzi qonagan edi, go‘zalligining timsoli bo‘lgan ko‘zlarini yuzimga tikdi:

– Assalomu alaykum!

– Vaalaykum assalom, yo Rasululloh! 

Har ish shunday boshlandi va har ish shunday nihoyasiga yetdi. 

Robiya JO‘RAQULOVA tayyorladi.

                                                                                                           

 

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Prezident Shavkat Mirziyoyevning O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining o‘ttiz besh yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqi

28.08.2026   11214   18 min.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining o‘ttiz besh yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqi

(2026 yil 28 avgust, Toshkent sh.)

 

Assalomu alaykum, qadrli vatandoshlar!

Hurmatli mehmonlar!

Bugun muqaddas Vatanimiz mustaqilligining qutlug‘ o‘ttiz besh yillik bayramini katta iftixor va tantana bilan nishonlayapmiz.

Aziz xalqimiz, jumladan, muhtaram nuroniylarimiz, shijoatli yoshlarimiz, mo‘tabar ayollarimizni, yurtimizdagi barcha millat va elat vakillarini, xorijdagi vatandoshlarimizni ushbu ayyom bilan chin yurakdan samimiy tabriklayman.

Eng ulug‘ bayramimiz Yangi Toshkentda o‘tkazilayotgani tantana shukuhini yanada oshirmoqda.

Kelgusida ilm-fan, ta’lim va madaniyat markazi bo‘ladigan ushbu hududda kuni kecha Yangi O‘zbekiston universiteti, Nizomiy Ganjaviy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti, O‘zbekiston milliy kutubxonasining muhtasham binolarini ishga tushirdik.

Bugun sizlarning ishtirokingizda ochiladigan favvora dunyodagi eng baland musiqali favvora sifatida Ginnesning rekordlar kitobidan joy olgani ham bayram kayfiyatiga yanada baland ruh bag‘ishlaydi.

Bir necha yuz yillik orzular ro‘yobga chiqayotgan bu betakror makonda butun xalqimiz bilan hali yana ko‘plab quvonchli va tarixiy voqealarga guvoh bo‘lamiz.

Aminmanki, Yangi Toshkent poytaxtimizning ko‘rkiga ko‘rk qo‘shib, biz barpo etayotgan Yangi O‘zbekistonning kuch-qudratini namoyon etadigan chinakam taraqqiyot markaziga aylanadi!

 

Qadrli do‘stlar!

Biz 1991 yilda xalqimizning xohish-irodasi va qat’iyati bilan o‘z davlat mustaqilligimizni qo‘lga kiritdik. Aslida buyuk istiqlolimiz ildizlari uch ming yildan ziyod bo‘lgan davlatchilik an’analarimiz va qadimiy sivilizatsiyamiz tarixiga borib taqaladi.

Birinchi va Ikkinchi Renessans davrida Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Mirzo Ulug‘bek, Mir Alisher Navoiy kabi buyuk allomalarimiz bashariyat tafakkuri xazinasini boyitgan.

Sohibqiron Amir Temur bobomiz barpo etgan davlat esa adolat va bunyodkorlik timsoli sifatida tarix zarvaraqlaridan munosib o‘rin olgan.

Vatan ozodligi va milliy istiqlol yo‘lida jonini fido qilgan Behbudiy, Munavvarqori, Fitrat, Qodiriy, Cho‘lpon kabi jadid bobolarimizning hurriyat haqidagi orzu-niyatlari bugun Yangi O‘zbekistonda to‘liq ro‘yobga chiqmoqda.

Mustaqillik, eng avvalo, bizga shonu sharafimizni, muqaddas dinimizni, ona tilimizni, unutilayotgan milliy qadriyatlarimizni qaytarib berdi.

Istiqlol tufayli biz o‘zligimizni angladik, nomi hamisha e’zozda bo‘lgan ota-bobolarimizning munosib vorislari ekanimizni butun dunyoga namoyon etdik.

Ushbu hayajonli daqiqalarda bugungi erkin hayot uchun jonini fido qilgan ulug‘ ajdodlarimiz, jadidlar xotirasiga ta’zim bajo keltiramiz.

Mana shu tarixiy sanada o‘tgan 35 yil davomida mustaqilligimizni mustahkamlashga munosib hissa qo‘shgan barcha marhum yurtdoshlarimizning fidokorona mehnati va jasoratini yana bir bor e’tirof etishni joiz, deb bilamiz.

Birinchi Prezidentimiz, atoqli davlat va siyosat arbobi Islom Abdug‘aniyevich Karimovning yorqin xotirasini ehtirom bilan yod etamiz.

 

Hurmatli bayram ishtirokchilari!

Mustaqillikning buyuk ahamiyati, avvalo, inson qadri va erkin hayotida namoyon bo‘ladi. Shu bois, biz islohotlarni boshlagan birinchi kunlardanoq xalqning qalbiga quloq soldik, aholining dardiga darmon bo‘lishni maqsad qildik. “Inson qadri uchun!” degan g‘oyani davlat siyosatining markaziga olib chiqdik. Birinchi galda “paxta qulligi”, “majburiy mehnat va bolalar mehnati”, “konvertatsiya cheklovi”, “propiska” kabi odamlarni yillar davomida qiynab kelgan muammolarga barham berdik.

Eng asosiysi, fuqarolarimiz yuragidagi qo‘rquv va hadik o‘rnini ishonch va xotirjamlik egalladi. Har bir inson erkin va farovon yashaydigan jamiyat barpo etish uchun keyingi o‘n yilda tinimsiz izlandik, qattiq mehnat qildik.

Katta siyosiy iroda ko‘rsatib, O‘zbekistonni dunyoga keng ochdik. Xususan, chegara muammolari hal qilindi, qo‘shnilarimiz bilan do‘stlik va hamkorlik mustahkamlandi. Valyuta, soliq, bojxona va investitsiya siyosatida tub o‘zgarishlar amalga oshirildi. Natijada “Iqtisodiy erkinlik indeksi”dagi o‘rnimizni 80 pog‘ona yaxshilab, “iqtisodiyoti mo‘tadil erkin” davlatlar qatoridan joy oldik.

Ilgari iqtisodiyotimizga yiliga 2-3 milliard dollar xorijiy investitsiya olib kelingan bo‘lsa, hozirgi paytda 40-50 milliard dollar chet el sarmoyasi jalb qilinmoqda. Yurtimizga investitsiyalar bilan birga ilg‘or texnologiyalar, zamonaviy bilim va yangi iqtisodiy imkoniyatlar kirib kelmoqda.

Biz uch yil oldin 2030 yilda yalpi ichki mahsulot hajmini 160 milliard dollarga yetkazishni reja qilgan edik. Global logistikadagi uzilishlar, dunyodagi notinch vaziyatga qaramasdan, bu vazifani shu yilning o‘zida ortig‘i bilan amalga oshiramiz va daromadi o‘rtachadan yuqori bo‘lgan davlatlar qatoriga kiramiz.

E’tiborli jihati – biz bunday yuksak natijalarga xalqimizning fidokorona mehnati, intellektual salohiyati hamda millat va davlat birdamligi tufayli erishyapmiz. Ijobiy o‘zgarishlarni har bir inson, har bir oila o‘z hayotida chuqur his etyapti, desam, fikrimga qo‘shilasiz, albatta.

Yangi davrda zamonaviy uy-joyga ega bo‘lgan 650 mingdan ziyod oilaning quvonchini so‘z bilan ta’riflab bo‘ladimi?

Minglab mahallalarimizga Yangi O‘zbekiston qiyofasi kirib bormoqda.

Kambag‘allik masalasini ochiq tan olib, uni keskin qisqartirish bo‘yicha Yangi O‘zbekiston tajribasini yaratdik. Ehtiyojmand oilalarning daromadi, kasbi, salomatligi, farzandlarining ta’lim olishi va yashash sharoitini yaxshilash bo‘yicha “mahallabay” ishlash tizimini yo‘lga qo‘ydik.

Izchil sa’y-harakatlarimiz tufayli bugungi kunda kambag‘allik darajasini 2017 yildagi 35 foizdan 4 foizga tushirishga erishdik. Ushbu raqamlar zamirida ro‘zg‘origa baraka kirib, turmush sifati yaxshilangan 10 million insonning quvonchi va shukronalik tuyg‘ulari mujassam.

 

Muhtaram yurtdoshlar!

Dunyo hamjamiyatida munosib o‘rin egallashimiz uchun bizga bilimli, kelajak kasblarini puxta egallagan, mustaqil fikriga ega bo‘lgan yangi avlod mutaxassislari kerak. Shu bois, ta’limga sifat va mazmun olib kiryapmiz. Muallimning obro‘-e’tiborini tiklab, daromadini oshirib boryapmiz.

O‘tgan o‘n yilda, aholimiz 8 millionga ko‘paygan sharoitda ham bog‘cha qamrovini 78 foizga yetkazdik. Maktablarda 1,5 million qo‘shimcha o‘quvchi o‘rni yaratildi. Prezident, ijod va ixtisoslashgan maktablar tashkil etilgani farzandlarimizga yetakchi xorijiy ta’lim maskanlaridan kam bo‘lmagan darajada chuqur bilim egallash uchun keng imkoniyatlar eshigini ochdi.

Yoshlarga xorijiy tillar va kasb-hunar o‘rganishlari uchun munosib sharoitlar yaratdik.

Oliygohlarda o‘qish uchun qulay sharoitlarni kengaytirganimiz hisobiga hozirgi kunda talabalar soni 1 million 600 ming nafarga yetdi. Quvonarlisi, yoshlarda bilim olishga ishtiyoq kuchaydi. Ota-onalar uchun farzandini oliy ma’lumotli qilish faqat orzu emas, erishsa bo‘ladigan maqsadga aylandi.

Ayniqsa, talabalarning yarmidan ko‘pini xotin-qizlar tashkil etayotgani – Uchinchi Renessansning o‘ziga xos qiyofasi, desak, to‘g‘ri bo‘ladi. Chunki, bilimli qizlar – bilimli oila, bilimli avlod va ma’rifatli jamiyat deganidir.

Biz ta’lim bilan bir qatorda ilm-fan, zamonaviy texnologiya va innovatsiyalarni ham taraqqiyotimizning hal qiluvchi omili, deb bilamiz.

Shu bilan birga, IT, sun’iy intellekt, kreativ iqtisodiyot kabi yo‘nalishlar rivojiga yangi ruh berib, juda katta harakatni boshlab yubordik. Bu orqali 10 million yoshlarimizni raqamli industriya va kelajak kasblariga olib kiramiz.

Istiqlol bayramimiz arafasida xitoylik hamkorlarimiz bilan “Samarqand – 2028” sun’iy yo‘ldoshini fazoga uchirganimiz bizga alohida g‘urur bag‘ishlaydi.

Mening niyatim: O‘zbekiston texnologiya sohalarida jahonga ilg‘or tashabbuslarni taklif qiladigan markazga aylanishi zarur.

O‘zbek tili – raqamli dunyoda ilm va texnologiya yaratiladigan til bo‘lishi lozim.

 

Aziz vatandoshlar!

Inson qadri haqida so‘z yuritganda, aholimizning sog‘lig‘i masalasiga alohida e’tibor qaratishimiz tabiiy. So‘nggi yillarda ushbu sohaga ajratilayotgan mablag‘ni 8 karradan ziyod oshirdik. Eng muhimi, sifatli tibbiy xizmat olish imkoniyati nafaqat markazda, balki hududlarda ham yaratildi.

O‘tgan davrda yurtimizda 652 ta yangi tibbiyot muassasasi barpo etilgani, xususiy sektorga keng imkoniyat berilgani tufayli tibbiy xizmatlar hajmi 3 karra oshdi. Yuqori malakali shifokorlar tayyorlashni yo‘lga qo‘yib, ularga sharoit yaratganimiz

o‘z natijasini beryapti. Ilgari xorijda amalga oshirilgan 100 dan ziyod murakkab diagnostika va davolash usullari bugun yurtimizda ham mukammal bajarilmoqda.

Umuman, aholining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 1991 yildagi 66,4 yoshdan 2025 yilda 75,4 yoshga yetgani, go‘daklar va onalar o‘limi ko‘rsatkichi 4 barobar kamaygani sohadagi islohotlarimizning eng muhim natijasidir.

 

Qadrli do‘stlar!

Jonajon Vatanimiz azaldan ulug‘ mutafakkirlar, aziz avliyolar, buyuk allomalar yurti bo‘lib kelgan. Biz mana shunday bebaho merosga munosib ravishda Islom sivilizatsiyasi markazi, Imom Buxoriy, Burhoniddin Marg‘inoniy yodgorlik majmualari kabi betakror ilmiy-ma’rifiy dargohlarni barpo etdik.

Bu muhtasham va tabarruk maskanlar bugun nafaqat yurtimiz va islom olami, balki butun jahon ahlining haqli e’tirofiga sazovor bo‘lmoqda. Biz bunday bunyodkorlik ishlarini jadal davom ettiramiz.

 

Hurmatli bayram ishtirokchilari!

Bizning eng katta boyligimiz – ertangi kunimizning hal qiluvchi kuchi bo‘lgan Yangi O‘zbekiston yoshlaridir. Intiluvchan va tirishqoq o‘g‘il-qizlarimizni qo‘llab-quvvatlash, ularga keng imkoniyatlar ochish uchun har yili 20-25 trillion so‘m ajratilmoqda.

Bugungi kunda O‘zbekistondagi biznes vakillarining 35 foizini yosh tadbirkorlar tashkil etyapti.

Tokio va Parij Olimpiya hamda Paralimpiya o‘yinlarida, dunyo maydonlarida yosh sportchilarimiz erishgan tarixiy yutuqlar xalqimizga cheksiz iftixor bag‘ishladi.

Futbolchilarimiz ilk bor jahon chempionatida ishtirok etib, o‘zbek sporti tarixida yangi sahifa ochdi. Ular boshlagan yo‘l albatta davomli va zafarli bo‘ladi, deb ishonamiz.

Yaqin kunlarda Samarqandda katta sport anjumani – Jahon shaxmat olimpiadasi boshlanadi. Noyabr oyida esa mashhur grossmeysterimiz Javohir Sindorov jahon shaxmat toji uchun kurashga kirishadi.

Ushbu musobaqalarda shaxmatchi o‘g‘il-qizlarimga ulkan zafarlar tilayman!

Xalqaro fan olimpiadalarida, tanlov va festivallarda yuqori o‘rinlarni egallayotgan yoshlarimizni – Yangi O‘zbekiston yulduzlari, kelajak bunyodkorlari, deb bilaman!

Oldinga qarab intilishdan va doimiy izlanishdan hech qachon to‘xtamang, aziz farzandlarim!

 

Muhtaram yurtdoshlar!

Bugun biz tarixning yanada mas’uliyatli va hal qiluvchi pallasida turibmiz. Mamlakatimiz taraqqiyotning mutlaqo yangi davriga qadam qo‘ymoqda. Kelgusi o‘n yillik – biz uchun milliy yuksalish davri bo‘ladi.

Buni faqat va faqat xalqimizning aql-zakovati, mehnati va birdamligi orqali o‘zimiz bunyod etamiz. Shu maqsadda kelgusi yillarda yurtimizda inson qadrini yanada yuksaltiradigan 7 ta milliy dasturni amalga oshiramiz.

Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotimizning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi.

Bolalarning 6 yoshli tayyorlov guruhlariga qamrovini qisqa muddatda 100 foizga olib chiqamiz. Xususiy bog‘cha tashkil qilish bo‘yicha mavjud imtiyozlar saqlab qolinadi.

Barcha maktablar xalqaro baholash dasturlari bilan to‘liq qamrab olinadi.

Yurtimizdagi texnikumlarda xalqaro ta’lim standartlarini joriy etamiz. Ularda yoshlarimizni yuqori daromadli kasblarga o‘qitishni yo‘lga qo‘yib, qamrovni 1 millionga yetkazamiz. Bir so‘z bilan aytganda, Yangi O‘zbekistonda kasb egallamagan birorta yigit-qiz qolmaydi.

Biz kelgusi yillarda kamida 10 ta universitetimizni TOP mingtalikka kiritishni katta marra sifatida belgilaymiz.

Ikkinchi milliy dastur xalqimizning sog‘lom bo‘lishi va uzoq umr ko‘rishini ta’minlashga xizmat qiladi.

Shu maqsadda aholi salomatligi bilan bog‘liq davlat xarajatlarini kelgusi besh yilda yalpi ichki mahsulotga nisbatan 5 foizga yetkazamiz.

Biz tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tamiz. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi.

Ixtisoslashgan tibbiyotda raqobat muhitini kuchaytirish maqsadida dunyoning eng nufuzli kamida 5 ta klinikasini olib kelamiz.

Yurtimizni zamonaviy tibbiyot, farmatsevtika, biotexnologiyalar va tibbiy ta’lim taraqqiy etgan maskanga aylantiramiz.

Hurmatli tadbir ishtirokchilari!

Uchinchi milliy dastur – iqtisodiyotimizni yuqori texnologiya va mehnat unumdorligi modeliga o‘tkazish.

Buning uchun kelgusi o‘n yilda 450 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilamiz. Iqtisodiyotda yuqori o‘sish sur’atini saqlagan holda, 2030 yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi, sanoatda 2 millionta yuqori daromadli ish o‘rni yaratiladi.

Yoshlarimizning salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishda startap, venchur va sun’iy intellektni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishga aylanadi.

Shuningdek, kichik biznes – o‘rta biznesga, o‘rta korxonalar esa yirik kompaniya va korporatsiyalarga aylanishi uchun yaxlit ekotizimni yo‘lga qo‘yamiz. Bularning hisobiga kelgusi o‘n yilda jon boshiga yalpi ichki mahsulot hajmi 10 ming dollarlik marradan oshadi.

 

Aziz do‘stlar!

Global iqlim o‘zgarishi sharoitida suv va ekologiya masalalari yanada dolzarb bo‘lib bormoqda.

Shu bois, to‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi.

Kelgusi besh yilda ekin maydonlarida suv tejaydigan texnologiyalar qamrovini 100 foizga olib chiqamiz. Bu – umummilliy marraga aylanadi.

Tabiatga munosabat – xalqning madaniyati, davlatning mas’uliyati va taraqqiyotning sifat ko‘rsatkichidir. Shuning uchun mamlakatimizda “Yashil makon” umummilliy harakatini yangi sifat bosqichiga olib chiqamiz. Maktab, bog‘cha, shifoxona va ko‘p qavatli uylar atrofidagi yashil hududlar jamiyatning daxlsiz boyligi sifatida muhofaza qilinadi. Yaqin yillarda tuman va shahar markazlarida yashillik ko‘lamini 30 foizga yetkazamiz.

 

Qadrli yurtdoshlar!

Adolat qaror topgan joyda iqtisodiy o‘sish ham, ijtimoiy ishonch ham yuksaladi.

Bu borada beshinchi milliy dastur – sud mustaqilligini kuchaytirish va qonun ustuvorligini ta’minlashni umumiy qadriyatga aylantirishdan iborat.

Buning uchun huquqiy tarbiyani maktabdan boshlab aniq tizim asosida yo‘lga qo‘yamiz. Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz. Kiberjinoyatchilik, giyohvandlik va odam savdosining oldini olish bo‘yicha choralarni yanada kuchaytiramiz.

“Yashirin iqtisodiyot”, uyushgan jinoyatchilik, ayollar va bolalar huquqini kamsitishga qarshi kurashni yangi bosqichga ko‘taramiz.

Aziz vatandoshlar!

Odamlarimizning kayfiyati, oilalarning farovonligi, yoshlarning orzu-istagi, tadbirkorlarning tashabbuskorligi, eng avvalo, mahallada namoyon bo‘ladi.

Shuning uchun oltinchi milliy dastur mahallani jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantirishga yo‘naltiriladi.

Endi davlat dasturlarini ishlab chiqish bo‘yicha yondashuv butkul o‘zgaradi. Tuman budjeti, investitsiya dasturi hamda infratuzilma loyihalari mahalla buyurtmasi asosida ishlab chiqiladi. Bunda fuqarolarning talab va ehtiyoji, mahallaning farovonligi – eng asosiy mezon sifatida belgilanadi.

 

Hurmatli bayram ishtirokchilari!

Yettinchi milliy dastur – O‘zbekistonning tinchlik va do‘stlik diyori, bag‘rikeng o‘lka sifatidagi nufuzini har tomonlama yuksaltirishdan iborat.

Yurtimizda 130 dan ortiq millat va elat vakillari, 16 ta diniy konfessiya a’zolari bir oila farzandlaridek ahil va inoq yashamoqda.

Bugungi notinch zamonda millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik xalqimizning oltin fondi, bebaho boyligidir.

Bizning ochiq, pragmatik va tinchlikparvar siyosatimiz uzoq muddatli taraqqiyotimizni ta’minlashga qaratilgan.

Markaziy Osiyoda ahil qo‘shnichilik, strategik sheriklik va do‘stlik aloqalarini kengaytirishda tarixiy yutuqlarga erishildi.

Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi, Yevropa Ittifoqi, Amerika, Osiyo-Tinch okeani mintaqasi va arab-musulmon dunyosi davlatlari bilan munosabatlarimiz yanada mustahkamlandi. Sharqiy Yevropa, Afrika va Lotin Amerikasida yangi hamkorlik yo‘nalishlari ochildi.

Mamlakatimiz bilan diplomatik munosabat o‘rnatgan davlatlar soni qariyb 170 taga yetdi.

O‘zbekistonni xalqaro diplomatiyaning muhim markaziga aylantirish uchun ko‘pqirrali, vazmin va muvozanatli tashqi siyosatni davom ettiramiz. Iqtisodiy diplomatiya tashqi siyosatimizning ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qoladi.

Mamlakatimiz 2027-2029 yillarda Qo‘shilmaslik harakatiga ilk marotaba raislik qiladi. Dunyodagi 120 dan ortiq davlatni birlashtirgan ushbu global tuzilma samaradorligini oshirishga qaratilgan tashabbuslarni faol ilgari suramiz.

Yon qo‘shnimiz bo‘lgan Afg‘oniston bo‘yicha konstruktiv siyosatimizni qat’iy davom ettiramiz.

Fursatdan foydalanib, bugungi tantanamizda ishtirok etayotgan diplomatik korpus vakillariga, xorijiy ommaviy axborot vositalari xodimlariga, AQSH, Turkiya va Singapurdan kelgan yuqori martabali mehmonlarimizga samarali hamkorlik uchun alohida minnatdorlik bildiraman.

 

Aziz va muhtaram vatandoshlarim!

Bir fikrni ishonch bilan aytmoqchiman.

Biz bugun kechagidan kuchlimiz. Nasib etsa, ertaga bundan ham kuchli bo‘lamiz.

O‘ttiz besh yillik mustaqil taraqqiyot yo‘limiz bizga bir haqiqatni o‘rgatdi: xalq va davlat yagona maqsad yo‘lida birlashib, astoydil harakat qilsa, zabt etib bo‘lmaydigan marraning o‘zi yo‘q.

Bunday buyuk qudratga ega xalq va davlatni yenga oladigan kuchning o‘zi yo‘q.

Biz yagona Vatan, yagona xalq bo‘lib, yangi hayot va buyuk kelajagimizni birgalikda barpo etamiz!

Ishonchim komil, matonatli, mard va olijanob xalqimiz o‘z oldiga qo‘ygan ulug‘ maqsadlarga albatta yetadi.

Vatanimizning oltin davrini, yangi buyuk tarixini albatta barchamiz birgalikda yaratamiz!

Bizga mustaqillik ne’matini bergan Parvardigorimizga cheksiz shukronalar bo‘lsin!

Istiqlolimiz ijodkori va haqiqiy bunyodkori bo‘lgan xalqimizga shon-sharaflar bo‘lsin!

Sizlarni, sizlar orqali butun xalqimizni bugungi ulug‘ bayram – O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi bilan yana bir bor tabriklayman.

Yurtimiz tinch, xonadonlarimiz obod va farovon bo‘lsin!

Yashasin O‘zbekiston Respublikasi!

Yashasin O‘zbekiston xalqi!

O'zbekiston yangiliklari