Zimmasida qazo namozlari bo‘lgan kishi nafl namozlari bilan mashg‘ul bo‘lish o‘rniga o‘sha qazolarini o‘qishga harakat qilgani yaxshidir. Lekin sunnat namozlar, choshgoh namozi, tasbeh namozi va hadislarda targ‘ib etilgan, ma’lum sura va zikrlarni o‘qish tavsiya qilingan nafl namozlar bundan mus-tasno. Qazo namozlarni masjidda, jamoat joylarida emas, balki o‘z uyida o‘qishga harakat qilish kerak.
“Olamgiriya”, “Muzmarot”, “Vajiz”
Hayz ko‘rgan ayol har bir namoz vaqti kirganda tahorat olib kelib, har kuni o‘qiydigan joyiga o‘tirib, bir namoz o‘qiganchalik vaqt mobaynida tasbeh, tahlil aytib o‘tirishi mustahab amallardan hisoblanadi.
“Sirojiya”
Farz namozlarda oyat va tasbehlarni qo‘l bilan sanab turish makruhdir. Ammo nafl namozlarda qo‘l bilan sanash ijmoan makruh emas.
“Olamgiriya”, “Tabyin”, “Nihoya”
Asrdan oldin hamda xufton namozining farzidan oldin va keyin 4 rakatdan nafl namozlari mavjuddir.
“Muxtasar”, “Kanz”, “Olamgiriya”
Nafl namozlarni imkoni boricha jamoat joylarida va masjidlarda o‘qimaslik, balki o‘z uyida yoki xilvat joylarda o‘qishga harakat qilish, riyo aralashib qolishiga yo‘l qo‘ymaslik lozim bo‘ladi. Farz namozlaridan keyin o‘qiladigan sunnat namozlari esa, farz o‘qilgan masjidda o‘qilishi kerak. Lekin sunnat namozlar farz o‘qilgan joydan bir qadam bo‘lsa ham boshqa joyga o‘tib o‘qilishi lozim. Bu imomga ham tegishli. Nafl namozini safda turib o‘qish o‘ta makruh ishlardan sanaladi.
“Olamgiriya”, “Kofiy”, “Nihoya”
Nafl namozlarida tik turishga qodir bo‘la turib, o‘tirib o‘qishning karohiyati yo‘q. Shuningdek, namozni tik turgan holda boshlab, so‘ngra beuzr o‘tirib olsa ham Abu Hanifa (rh.) nazdida zarari yo‘q. Yana, naflni o‘tirgan holda boshlab, so‘ngra tik turib olsa ham karohiyati yo‘q.
“Olamgiriya”, “Majmaul-bahrayn”, “Muhit”
Nafl yoki farz namozida uzr sababli o‘tirib o‘qimoqchi bo‘lsa, qiroat paytida ikki tizzasini tikkalab, qo‘llari bilan oyoqlarini quchoqlab olgan holda yoki chordana qurib o‘tirgan holda o‘tirishi mumkin. Lekin imkoni boricha “tashahhud” o‘qiyotgan holatidek (cho‘kka tushib) o‘tirgani yaxshidir.
“Olamgiriya”, “Tatarxoniya”, “Hidoya”
To‘qqizta vaqt borki, o‘sha paytlarda qazo namozi, janoza, tilovat sajdasi joiz, lekin nafl namoz o‘qish joiz emas: bomdod namozining farzidan oldin (sunnati bundan mustasno), farzdan keyin to quyosh chiqqunga qadar, asr namozidan keyin shomgacha, shom namozidan oldin, juma namozining (arabcha) xutbasi paytida, ikki hayit namozining (arabcha) xutbasi paytida, quyosh, oy tutilganda o‘qiladigan namoz xutbasi o‘qilayotganda.
“Qozixon”
Makruh vaqtlarda nafl namozini boshlab qo‘ygan odam namozni buzishi va keyin qazosini o‘qishi kerak.
“Qozixon”
Shayx Abdulaziz Mansur
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Jamiyatda insonlarning aksariyati bolalarni chetga surishadi. Aytaylik, ular biror narsa sotib olmoqchi yoki sotmoqchi bo‘lishsa, sotuvchi ham, sotib oluvchi ham ularga e’tibor bermaydi. Hech kim ularga ahamiyat bermaydi, go‘yoki ularning qo‘lidan hech qanday ish kelmaydi. Biroq Rasululloh sollallohu alayhi vasallam har bir bolaga alohida ahamiyat berardilar.
Kunlarning birida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga suv keltirishdi. U zot alayhissalom undan ichdilar. Nabiy alayhissalomning o‘ng tomonlarida 10 yoshli Ibn Abbos, chap tomonlarida esa Abu Bakr Siddiq va yana boshqa katta sahobalar roziyallohu anhum o‘tirishgan edi. Aslida ichimlik ichishni o‘ng tomondan boshlash sunnat sanaladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibn Abbos roziyallohu anhuga qarab: "Buni Abu Bakrga uzatishimga izn berasanmi?" deb ruxsat so‘radilar. 10 yashar Ibn Abbos roziyallohu anhu: "Hargiz unday qila olmayman. Sizdan bo‘lgan nasibamni biror kishiga ravo ko‘rmayman. Men Sizdan keyin ichishni istayman", dedi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam muborak qo‘llarini bolakayning qo‘liga qo‘yib, bu narsa uning haqqi ekanini bildirib qo‘ydilar. Ya’ni bolakay yosh bo‘lishiga qaramay o‘z navbatida suv ichdi.
Davomi bor...
Davron NURMUHAMMAD