Arafa kuni quyosh botgach, shom namozini o‘qimasdan, Muzdalifaga jo‘naladi. Yetib kelib, bu yerda shom va xufton namozi bir azon va bir iqomat bilan jam qilib o‘qiladi. Kim shomni yo‘lda o‘qigan bo‘lsa, qaytarib o‘qiydi. Muzdalifada iyd kuni bomdodddan to quyosh chiqquncha turish vojib. Muzdalifada uning o‘z chegarasida turishga e’tibor berish kerak. Bu yerda duo tasbeh, takbir aytib turishga e’tibor berish kerak. Ayollar, yosh bolalar, qarilar qiynalishdan qo‘rqsalar Muzdalifada to‘xtamay Minoga o‘tib ketishi kerak. Boshqalar quyosh chiqqandan so‘ng Minodan jo‘nashadi.
Savol: Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Ota jannatning o‘rta eshigidir. Xohla, bu eshikni saqla, xohla zoye qil”, degan ekanlar. Shuni izohlab bersangiz. O‘rta eshik deganda nima tushuniladi?
Javob: Bismillahir rohmanir rohiym. Ha, haqiqatan ham shunday hadis bor, uni imom Termiziy rahimahulloh Abu Dardo roziyallohu anhudan rivoyat qilgan.
Abu Dardo roziyallohu anhu aytadilar: “Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning “Ota jannat eshiklarining o‘rtasidir. Xohlasang, o‘sha eshikni muhofaza qil yoki zoye qil”, deganlarini eshitganman”.
Muhaddis ulamolar mazkur hadisni sharhlab, mazmunini tushuntirib berganlar. “O‘rta” deb tarjima qilingan so‘z hadisda “avsat” deb kelgan. Avsat so‘zining bir emas, bir necha ma’nolari bor. O‘rta degan ma’nodan tashqari eng yaxshi, eng to‘g‘ri, mo‘tadil degan ma’nolarda ham keladi.
Boshqa ulamolar bunday deyishgan: “Albatta, jannatning bir necha eshiklari bor va ularning ichida kirish uchun eng go‘zali o‘rtadagisidir. O‘sha o‘rta eshikdan kirishga sabab bo‘ladigan amal esa ota-onaning haqlarini ado etishdir”. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi