Minoga kelgach tosh otish boshlanadi. Hayitning 1 – kuni yetti dona tosh otiladi. Toshni Muzdalifadan yo xohlagan boshqa joydan terib olsa bo‘ladi. Tosh hajmi no‘xatdek bo‘ladi. Tosh oldin otilgan bo‘lmasligi kerak. Tosh otish Ibrohim (a.s) dan qolgan bo‘lib, u zot o‘g‘lini qurbonlikka so‘yishga olib ketayotganlarida shayton ig‘vo qilmoqchi bo‘lganda, Ibrohim a.s. uni tosh otib quvgan.
Hayitning 1 – kuni Jamratul aqobada tosh otiladi. U jamratul kubro, jamratul uxro deb ham ataladi. Tosh aqobadan besh gaz uzoqlikdan turib, barmoqlarning uchi bilan otiladi. Har bir tosh “Allohu akbar” deb otiladi. Tosh agar maxsus joyga tushmasa, qayta otish vojib bo‘ladi. Birinchi toshni otgan zahoti “talbiya”ni to‘xtatadi. Tosh otish vaqti subhi sodiqdan, keyingi kunning subhigachadir. Tosh otgan zahoti u yerdan ketish kerak bo‘ladi. Keyingi kun subhigacha otilmasa, jonliq so‘yish vojib bo‘ladi. Kechasi otish makruh. Ammo ayollar, qarilar, kasallar kechasi otgani afzal. Tosh otayotgan joy 2 qavatli bo‘lib, qaysidan otsa ham bo‘laveradi.
Uzrli kishilarni toshini boshqa otsa ham bo‘ladi, faqat avval o‘zinikini otishi shart. Tosh otilgach, ifrod hajni niyat qilgan kishi soch oldiradi. Lekin u agar qurbonlik qilmoqchi bo‘lsa, avval qurbonlik qilib keyin sochini oldiradi. Qiron, Tamattu’dagilar shunday qilishi shart. Endi ehromda man qilingan ishlarning ayollardan boshqasi halol bo‘ladi.
Bugun, 9 oktyabr kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari juma namozini Shayxontohur tumanidagi "Koh ota" jome masjidida ado etdilar.
Muftiy hazratlari namozdan oldin jamoatga Islom dinida insonlarga manfaat yetkazish, jamiyat va elni obod qilishning ahamiyati hamda saxovat va xayr-ehsonning ma’naviy fazilatlari haqida ta’sirli suhbat qilib berdilar.
Ma’ruzada aytilganidek, insonga berilgan imkoniyatlar Alloh taoloning in’omi. Odamlarga ezgulik va manfaat yetkazish esa ulug‘ amallar sirasidan. Masalan, ta’lim maskanlari, shifoxona, yo‘l yoki ko‘priklarni ta’mirlab bergan kishiga shu joylardan qancha foydalanilsa, shuncha savob yoziladi.
Suhbat davomida bunga Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan muborak hadis keltirildi:
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Inson vafot etsa, uning amallari uziladi, faqat uchta narsadan: sadaqai joriyadan, foydalaniladigan ilmdan va uning haqiga duo qilib turadigan solih farzanddan tashqari”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).
Muftiy hazratlari ushbu hadisga tayanib, jamiyatga foydasi tegadigan xayrli ishlarni qoldirish har bir mo‘min uchun abadiy savob manbai – sadaqai joriya bo‘lishini tahlil qilib berdilar.
Shuningdek, jamiyatda saxovat va oqibat muhitini mustahkamlash, yoshlarni ilm-ma’rifatli va vatanparvar etib tarbiyalash masalalariga ham to‘xtalib o‘tildi.
Yakunda yurtimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi hamda el manfaati yo‘lida xizmat qilayotgan barcha fidoyi va saxovatpesha yurtdoshlarimiz haqiga xayrli duolar qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati