Minoga kelgach tosh otish boshlanadi. Hayitning 1 – kuni yetti dona tosh otiladi. Toshni Muzdalifadan yo xohlagan boshqa joydan terib olsa bo‘ladi. Tosh hajmi no‘xatdek bo‘ladi. Tosh oldin otilgan bo‘lmasligi kerak. Tosh otish Ibrohim (a.s) dan qolgan bo‘lib, u zot o‘g‘lini qurbonlikka so‘yishga olib ketayotganlarida shayton ig‘vo qilmoqchi bo‘lganda, Ibrohim a.s. uni tosh otib quvgan.
Hayitning 1 – kuni Jamratul aqobada tosh otiladi. U jamratul kubro, jamratul uxro deb ham ataladi. Tosh aqobadan besh gaz uzoqlikdan turib, barmoqlarning uchi bilan otiladi. Har bir tosh “Allohu akbar” deb otiladi. Tosh agar maxsus joyga tushmasa, qayta otish vojib bo‘ladi. Birinchi toshni otgan zahoti “talbiya”ni to‘xtatadi. Tosh otish vaqti subhi sodiqdan, keyingi kunning subhigachadir. Tosh otgan zahoti u yerdan ketish kerak bo‘ladi. Keyingi kun subhigacha otilmasa, jonliq so‘yish vojib bo‘ladi. Kechasi otish makruh. Ammo ayollar, qarilar, kasallar kechasi otgani afzal. Tosh otayotgan joy 2 qavatli bo‘lib, qaysidan otsa ham bo‘laveradi.
Uzrli kishilarni toshini boshqa otsa ham bo‘ladi, faqat avval o‘zinikini otishi shart. Tosh otilgach, ifrod hajni niyat qilgan kishi soch oldiradi. Lekin u agar qurbonlik qilmoqchi bo‘lsa, avval qurbonlik qilib keyin sochini oldiradi. Qiron, Tamattu’dagilar shunday qilishi shart. Endi ehromda man qilingan ishlarning ayollardan boshqasi halol bo‘ladi.
Diniy-ma’rifiy sohada zamonaviy axborot texnologiyalari va media imkoniyatlaridan unumli foydalanish maqsadida Mir Arab oliy madrasasida maxsus ovoz yozish va tasvirga olish studiyasi faoliyati yo‘lga qo‘yilgan.
Mazkur studiya so‘nggi rusumdagi barcha zarur ovoz va tasvir uskunalari bilan jihozlangan bo‘lib, zamonaviy media talablariga to‘liq javob beradi. Endilikda oliy madrasa ustoz va talabalarining ma’rifiy chiqishlari, onlayn darslar hamda videomurojaatlari mazkur studiyada yuqori sifatda yozib olinmoqda.
Bu kabi imkoniyatlar talabalarning ilmiy va ma’naviy salohiyatini keng ommaga sifatli media mahsulotlar orqali yetkazishda muhim o‘rin tutmoqda.
Naqshband.uz