Minoga kelgach tosh otish boshlanadi. Hayitning 1 – kuni yetti dona tosh otiladi. Toshni Muzdalifadan yo xohlagan boshqa joydan terib olsa bo‘ladi. Tosh hajmi no‘xatdek bo‘ladi. Tosh oldin otilgan bo‘lmasligi kerak. Tosh otish Ibrohim (a.s) dan qolgan bo‘lib, u zot o‘g‘lini qurbonlikka so‘yishga olib ketayotganlarida shayton ig‘vo qilmoqchi bo‘lganda, Ibrohim a.s. uni tosh otib quvgan.
Hayitning 1 – kuni Jamratul aqobada tosh otiladi. U jamratul kubro, jamratul uxro deb ham ataladi. Tosh aqobadan besh gaz uzoqlikdan turib, barmoqlarning uchi bilan otiladi. Har bir tosh “Allohu akbar” deb otiladi. Tosh agar maxsus joyga tushmasa, qayta otish vojib bo‘ladi. Birinchi toshni otgan zahoti “talbiya”ni to‘xtatadi. Tosh otish vaqti subhi sodiqdan, keyingi kunning subhigachadir. Tosh otgan zahoti u yerdan ketish kerak bo‘ladi. Keyingi kun subhigacha otilmasa, jonliq so‘yish vojib bo‘ladi. Kechasi otish makruh. Ammo ayollar, qarilar, kasallar kechasi otgani afzal. Tosh otayotgan joy 2 qavatli bo‘lib, qaysidan otsa ham bo‘laveradi.
Uzrli kishilarni toshini boshqa otsa ham bo‘ladi, faqat avval o‘zinikini otishi shart. Tosh otilgach, ifrod hajni niyat qilgan kishi soch oldiradi. Lekin u agar qurbonlik qilmoqchi bo‘lsa, avval qurbonlik qilib keyin sochini oldiradi. Qiron, Tamattu’dagilar shunday qilishi shart. Endi ehromda man qilingan ishlarning ayollardan boshqasi halol bo‘ladi.
Joriy yilning 19 sentyabr kuni Buxoro davlat texnika universitetida «Naqshbandiylik an’anasi: Islomda tinchlik, bag‘rikenglik va o‘zaro anglashuvni rivojlantirishdagi o‘rni» mavzusida nufuzli xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya bo‘lib o‘tdi.
Anjumanda mahalliy va xorijiy olimlar, islomshunos tadqiqotchilar hamda din arboblari ishtirok etib, Naqshbandiya tariqatining ma’naviy ildizlari, uning jamiyatda tinchlikparvarlik, ahillik va diniy bag‘rikenglikni mustahkamlashdagi o‘rni xususida ma’ruzalar qildilar.
Shuningdek, tadbir davomida «Bahouddin Naqshband» ilmiy-tadqiqot markazi tomonidan chop etilgan yangi kitob va ilmiy nashrlarning taqdimoti bo‘lib o‘tdi.
Ikki yalpi qismda tashkil etilgan konferensiya doirasida Bahouddin Naqshband ilmiy-tadqiqot markazi direktori Azizxo‘ja Inoyatov hamda bir qator mutaxassislarning ushbu ta’limotning bugungi kundagi ahamiyatiga doir mulohaza va fikr-mulohazalari tinglandi.
Ishtirokchilar ajdodlarimizning boy ma’naviy merosini chuqur o‘rganish va xalqaro miqyosda keng targ‘ib etish yuzasidan ilmiy taklif va tavsiyalarni ilgari surdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati