Minoga kelgach tosh otish boshlanadi. Hayitning 1 – kuni yetti dona tosh otiladi. Toshni Muzdalifadan yo xohlagan boshqa joydan terib olsa bo‘ladi. Tosh hajmi no‘xatdek bo‘ladi. Tosh oldin otilgan bo‘lmasligi kerak. Tosh otish Ibrohim (a.s) dan qolgan bo‘lib, u zot o‘g‘lini qurbonlikka so‘yishga olib ketayotganlarida shayton ig‘vo qilmoqchi bo‘lganda, Ibrohim a.s. uni tosh otib quvgan.
Hayitning 1 – kuni Jamratul aqobada tosh otiladi. U jamratul kubro, jamratul uxro deb ham ataladi. Tosh aqobadan besh gaz uzoqlikdan turib, barmoqlarning uchi bilan otiladi. Har bir tosh “Allohu akbar” deb otiladi. Tosh agar maxsus joyga tushmasa, qayta otish vojib bo‘ladi. Birinchi toshni otgan zahoti “talbiya”ni to‘xtatadi. Tosh otish vaqti subhi sodiqdan, keyingi kunning subhigachadir. Tosh otgan zahoti u yerdan ketish kerak bo‘ladi. Keyingi kun subhigacha otilmasa, jonliq so‘yish vojib bo‘ladi. Kechasi otish makruh. Ammo ayollar, qarilar, kasallar kechasi otgani afzal. Tosh otayotgan joy 2 qavatli bo‘lib, qaysidan otsa ham bo‘laveradi.
Uzrli kishilarni toshini boshqa otsa ham bo‘ladi, faqat avval o‘zinikini otishi shart. Tosh otilgach, ifrod hajni niyat qilgan kishi soch oldiradi. Lekin u agar qurbonlik qilmoqchi bo‘lsa, avval qurbonlik qilib keyin sochini oldiradi. Qiron, Tamattu’dagilar shunday qilishi shart. Endi ehromda man qilingan ishlarning ayollardan boshqasi halol bo‘ladi.
Buyuk Britaniyaning London shahrida muqaddas Ramazon oyi munosabati bilan vatandoshlar ishtirokida ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar ko‘tarinki ruhda tashkil etilmoqda.
Jumladan, London shahrining Beksley hududida Al-Xorazmiy markazi tomonidan tashkil etilgan tadbirda 80 ga yaqin vatandoshimiz ishtirok etdi. Dastlab iftorlik dasturxoni yozilib, so‘ng taroveh namozi ado etildi.
Iftorlik va taroveh namozi orasida “Islom insoniylik dinidir” mavzusida ma’naviy-ma’rifiy suhbat bo‘lib o‘tdi. Ishtirokchilarni qiziqtirgan savollarga javoblar berildi.
Shuningdek, London shahrining Janubiy Vudford hududida joylashgan Central Asia Community (Markaziy Osiyo jamoasi)da ham iftorlik tadbiri o‘tkazildi. Unda 250 nafarga yaqin vatandosh qatnashdi. Yig‘inda “Islom – tinchlik va go‘zal axloq dini” mavzusida ma’ruza qilib berildi.
Suhbat va ma’ruzalar Toshkent shahridagi “Imom Termiziy” masjidi imom-xatibi Yahyo domla Abdurahmonov tomonidan olib borilmoqda. Taroveh namozlarida Qur’oni karim xatmi ham ado etilmoqda.
Bunday ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarni birlashtirib, ulardagi vatanparvarlik hissini oshirishga, o‘zaro mehr-oqibat, hamjihatlik muhitini yanada oshirishga xizmat qilmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati