Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
O‘zbekiston elchixonasida “Air Arabia” aviakompaniyasining Polshadagi tijorat menejeri Kshishtof Shteyman bilan uchrashuv o‘tkazildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Muloqot chog‘ida O‘zbekiston va Polsha o‘rtasidagi hamkorlikni yanada rivojlantirish, mamlakatimizning turistik salohiyatini targ‘ib qilish, sayyohlar oqimini oshirish hamda aviakompaniyalar bilan hamkorlikni kengaytirish masalalari muhokama qilindi.
Uchrashuvda “Air Arabia” aviakompaniyasi bilan hamkorlikni kuchaytirish istiqbollari ko‘rib chiqildi. Xususan, aviakompaniya tomonidan yo‘lga qo‘yilgan Varshava, Krakov va Gdansk–Sharja yo‘nalishlari orqali Toshkent va Namangan shaharlariga jurnalistlar va inflyuyenserlar uchun press-turlar tashkil etish masalasi ko‘rib chiqildi.
Suhbat davomida polyak sayyohlari orasida O‘zbekistonning madaniy-tarixiy va islomiy merosiga bo‘lgan qiziqish ortib borayotgani, Polshada istiqomat qiluvchi taxminan 35 ming nafar tatar diasporasi orqali Buxoro, Samarqand va boshqa tarixiy qadamjolarni ziyorat turizmi yo‘nalishida targ‘ib qilish imkoniyatlari haqida fikr almashildi.
Uchrashuv yakunlari bo‘yicha joriy yil noyabr oyida Varshavada o‘tkaziladigan “ITTF Warsaw 2026” xalqaro turizm ko‘rgazmasida “O‘zbekistonga sayohat qilamiz” taqdimotini tashkil etish, “Uzbekistan Airways” reyslarini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha axborot almashish, Polsha jurnalistlari va inflyuyenserlari uchun press-turlar tashkil etish hamda “Compass Travel” agentligi bilan ziyorat turizmi sohasida hamkorlik qilishga kelishib olindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati