Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi xalqaro ilmiy-ma’rifiy muloqot va islom sivilizatsiyasi merosini zamonaviy nuqtayi nazardan o‘rganish uchun muhim maydonga aylanmoqda. Bu haqda Polsha musulmonlari uyushmasi raisi, muftiy Tomash Mishkevich Markazga tashrifi chog‘ida ta’kidladi.
Muftiy boshchiligidagi delegatsiya tashrif davomida Markazning tarix, ilm-fan, madaniyat va din bilan bog‘liq boy merosi, shuningdek, uning xalqaro ilmiy hamkorlikni rivojlantirishdagi o‘rni bilan tanishdi.
Tomash Mishkevich, Polsha musulmonlari uyushmasi raisi, muftiy:
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi tarix, ilm-fan, madaniyat va din bilan bog‘liq ulkan merosni o‘zida mujassam etgan. U nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami sivilizatsiyasini namoyon etadi. Markaz faoliyati orqali islom sivilizatsiyasining zamonaviy ilmiy talqini va uning bugungi kun uchun ahamiyati ochib berilmoqda.
Bugun Markaz xalqaro maydonda, ilm-fan va tarixga bag‘ishlangan forumlar, konferensiyalar hamda uchrashuvlar doirasida muhim o‘rin egallamoqda. U xalqaro ilmiy muloqot va hamkorlik uchun zamonaviy maydon yaratmoqda. Ushbu Markazning tashkil etilgani va bugun samarali faoliyat yuritayotgani uchun O‘zbekiston Prezidentiga, O‘zbekiston xalqiga hamda bu ezgu ishga hissa qo‘shayotgan barcha insonlarga minnatdorlik bildiraman», — dedi Polsha muftiysi.
Tashrif yakunida Tomash Mishkevich «Faxriy mehmonlar» kitobida ham o‘z taassurotlarini qoldirdi. Unda mehmon Markazning diniy, madaniy va tarixiy ahamiyatini alohida ta’kidlab, shunday yozdi:
«Dinimiz — Islom, shuningdek, madaniyatimiz va tariximiz uchun katta ahamiyatga ega bo‘lgan bunday ulug‘vor maskanga tashrif buyurish men uchun katta sharaf va mamnuniyat bag‘ishladi».
Shundan so‘ng Markaz direktori Firdavs Abduxoliqov bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Suhbatda Markazning xalqaro ilmiy-ma’rifiy maydondagi o‘rni va hamkorlik istiqbollari yuzasidan fikr almashildi. Uchrashuv yakunida mehmonga esdalik sovg‘alari topshirildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati