Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Pokistonning “The Diplomatic Insight” jurnali navbatdagi sonida O‘zbekiston hayotiga doir turkum maqolalar e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Xususan, jurnal sahifalaridan O‘zbekistonning zamonaviy taraqqiyoti, mamlakatimizning xalqaro nufuzi, tarixiy-madaniy merosini keng targ‘ib etish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqolalar o‘rin olgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning O‘zbekiston mustaqilligining o‘ttiz besh yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqi va Yangi Toshkent shahrida o‘tkazilgan tantanali tadbirga bag‘ishlangan maqolalar jurnalning bosh sahifalaridan o‘rin olgan.
Materiallarda mamlakatimiz taraqqiyotining yangi bosqichi, poytaxtning zamonaviy qiyofasini shakllantirish, Yangi Toshkentni zamonaviy, innovatsion va inson uchun qulay shahar sifatida barpo etish borasidagi keng ko‘lamli ishlarga e’tibor qaratilgan.
Jurnalda 25–29 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida o‘tkazilgan “Islom sivilizatsiyasi markazi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” mavzusidagi xalqaro mediaforumda ishtirok etgan “The Diplomatic Insight” bosh muharriri Asif Nur qalamiga mansub maqolalar ham yoritilgan.
Ularda islom sivilizatsiyasining jahon tarixi va madaniyatidagi o‘rni, uning ilmiy-ma’rifiy merosini o‘rganish va keng jamoatchilikka yetkazishda ommaviy axborot vositalarining roli haqida so‘z yuritiladi.
Ayniqsa, O‘zbekiston zaminida yetishib chiqqan buyuk allomalar va mutafakkirlarning ilmiy merosini xalqaro miqyosda targ‘ib qilish, madaniy-gumanitar hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalariga urg‘u berilgan.
Mazkur materiallar O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosi va bugungi islohotlarini xalqaro auditoriyaga yetkazishda media diplomatiyasining ahamiyatini ko‘rsatib beradi. Xususan, islom sivilizatsiyasiga oid ilmiy va madaniy merosni xolis hamda zamonaviy axborot vositalari orqali yoritish xalqlar o‘rtasida o‘zaro anglashuv va hurmatni mustahkamlashga xizmat qilishi qayd etiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati