Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Malayziyada o‘tkazilayotgan xalqaro anjuman doirasida O‘zbekiston vakillari ta’lim, ilm-fan, vaqf, xayriya va ziyorat turizmi yo‘nalishlarida xalqaro tajriba almashmoqda.
Xususan, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari, «Vaqf» fondi rahbari Zayniddin domla Eshonqulov Kuala-Lumpur shahrida o‘tkazilgan «Islomiy iqtisodiyot haftaligi»da ishtirok etdi. Unda Islom hamkorlik tashkilotiga a’zo 57 ta davlat vakillari qatnashdi.
Shuningdek, Jahon vaqf forumining navbatdagi onlayn majlisida ishtirok etilib, unda yurtimizdagi «Vaqf» fondi faoliyati, sohani raqamlashtirish hamda xayriya mablag‘laridan maqsadli va samarali foydalanish borasida amalga oshirilayotgan ishlar bo‘yicha o‘zaro tajriba almashildi.
Bundan tashqari, Malayziya Vaqf bosh boshqarmasi rahbariyati bilan muloqot o‘tkazilib, vaqf va xayriya sohasida samarali ish mexanizmlarini joriy etish, xayriya mablag‘larini manzilli yo‘naltirish hamda o‘zaro hamkorlikni kengaytirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotlarda davlatimiz Rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohaga qaratilayotgan e’tibor, ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi, xususan, bemorlarga ko‘rsatilayotgan yordamlar hamda keng ko‘lamli xayriya tadbirlari haqida so‘z yuritildi.
O‘z navbatida, mazkur yo‘nalishlarda O‘zbekistonda yo‘lga qo‘yilgan tajriba anjuman ishtirokchilari tomonidan yuqori baholandi.
Shuningdek, Kedah shtati soha vakillari bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvda mablag‘larni yig‘ish va ularni manzilli tarzda o‘z o‘rniga yetkazish masalalari ko‘rib chiqildi. Xususan, elektron tizimlar bo‘yicha zamonaviy tajribani joriy etish, kam ta’minlangan oilalarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan loyihalarga e’tibor qaratildi.
Safar davomida Al-Buxoriy xalqaro universiteti rahbariyati bilan ham ilmiy aloqalarni kengaytirish bo‘yicha kelishuvlarga erishildi.
Shu bilan birga, mazkur oliygohda tahsil olayotgan o‘zbekistonlik talabalar bilan samimiy suhbat bo‘lib o‘tdi. Uchrashuvda yoshlarga zamonaviy ilmlarni puxta egallab, kelgusida Vatanimiz taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shadigan yetuk mutaxassis bo‘lib yetishish bo‘yicha iliq tilaklar bildirildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati