Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Istanbul shahrida bo‘lib o‘tgan “Umra+Ziyorat turizmi” xalqaro ko‘rgazmasida O‘zbekistonning milliy ekspozitsiyasi namoyish etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Lutfi Kirdar kongress-ko‘rgazma markazida tashkil etilgan nufuzli tadbirda 400 dan ortiq xorijiy kompaniya hamda Turkiya turizm sohasining qariyb 1,5 ming nafar vakili ishtirok etdi.
Umra turizmi tashkilotlari uyushmasi tashabbusi bilan tashkil etilgan O‘zbekiston milliy stendida mamlakatimizning ziyorat turizmi imkoniyatlari, muqaddas qadamjolari, boy tarixiy-madaniy merosi va zamonaviy infratuzilmasi haqida ma’lumotlar taqdim etildi.
Ekspozitsiyada Samarqand, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Termiz, Qo‘qon va Toshkent shaharlarining turizm imkoniyatlari, YUNЕSKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan obyektlar, mashhur ziyoratgohlar hamda sayyohlar uchun yaratilgan qulay shart-sharoitlar keng yoritildi.
Ko‘rgazma doirasida milliy an’analar, hunarmandchilik, o‘zbek milliy taomlari, mehmondo‘stlik madaniyati hamda mamlakatimizda turizm sohasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarga bag‘ishlangan taqdimotlar ham o‘tkazildi.
Turkiya, Yaqin Sharq davlatlari va boshqa mamlakatlardan kelgan turoperatorlar, aviakompaniyalar, mehmonxona biznesi va ziyorat turizmi sohasi vakillari bilan B2B formatida ikki tomonlama muzokaralar tashkil etildi. Suhbatlar davomida O‘zbekistonga ziyoratchilar oqimini ko‘paytirish, qo‘shma turistik mahsulotlarni shakllantirish va o‘zaro hamkorlikni yanada kengaytirish masalalari muhokama qilindi.
O‘zbekistonning mazkur ko‘rgazmadagi ishtiroki mamlakatimizning Markaziy Osiyoda ziyorat turizmining yetakchi yo‘nalishlaridan biri sifatidagi xalqaro nufuzini yanada mustahkamlash hamda xorijiy hamkorlar bilan o‘zaro manfaatli aloqalarni rivojlantirishga xizmat qildi.
O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati