Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rizq insonlar dunyo ishlaridan izlagan, qidirgan va so‘ragan narsalarining barchasi emas, balki bir bo‘lagidir. Kimdir dunyoda ayol izlaydi va bu esa insonni dunyodan izlaydigan narsalarining eng muhimidir. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Dunyo bir mato’ (huzurlanish)dir. Dunyo matosining eng yaxshisi soliha ayoldir”[1], deganlar.
Shuningdek, dunyoda kimdir ko‘zining qorachig‘i va undan keyin uning merosxo‘ri bo‘ladigan zurriyotni so‘raydi. Zero, bu payg‘ambarlar va solih kishilar da’vat qilgan ishdir.
Ibrohim alayhissalom Alloh taologa: “Robbim, menga solihlardan ato et"[2], dedilar.
Zakariyo alayhissalom Alloh taologa: "Robbim, menga O‘z huzuringdan yaxshi zurriyot bergin. Albatta, sen duoni eshituvchisan"[3], dedilar.
Shuningdek, dunyoda kimdir tinchlikni so‘raydi. Bu esa, insonlar o‘zlari uchun so‘raydigan muhim narsalarning biridir.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Allohdan kechirishini va tinchlikni so‘ranglar. Bas albatta biror-bir kishiga iymondan keyin tinchlikdanda yaxshiroq narsa berilmadi”[4], deganlar.
Qunut duosida: “Ofiyatda qilgan kishilaring qatorida meni ham ofiyatda qil”, deyilgan.[5]
Bularning barchasi dunyoviy istaklar, so‘rovlar hamda Alloh taologa tavakkul qilishning bog‘lovchilaridir.
Mo‘min banda soliha ayol va solih farzand bilan rizqlantirishiga Robbiga tavakkul qiladi. Allohning solih bandalari duo qilganlaridek: Ular: «Ey Robbimiz, O‘zing bizga jufti halollarimizdan va zurriyotlarimizdan ko‘zimiz quvonadigan narsa hadya et hamda bizlarni taqvodorlarga yo‘lboshchi et»[6].
Musulmon kishi Robbisi unga ofiyat va nusrat bergunicha U Zotga tavakkul qilaveradi.
Yusuf Qarazoviy rahimahullohning
"Tavakkul" kitobidan Yahyo domla ABDURAHMONOV tarjimasi
[1] Imom Ahmad, Imom Muslim va Imom Nasoiy Ibn Umardan rivoyat. qilganlar. Shuningdek, Sahih al- Jomi’u as- Sag‘iyr kitobida ham rivoyat. qilingan (3413).
[2] Soffat surasi, 100-oyat.
[3] Oli Imron surasi, 38-oyat.
[4] Imom Termiziy rivoyat qilgan (464). Shuningdek, Imom Ahmad, Abu Dovud, Nasoiy va ibn Moja Hasan ibn Ali roziyallohu anhumodan rivoyat qilishgan.
[5] Imom Ahmad va Imom Termiziy Abu Bakradan rivoyat. qilingan (Sahiyh al- Jomi’u as- Sag‘iyr: 3632).
[6] Furqon surasi, 74-oyat.