Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ali roziyallohu anhu aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam tosh ko‘tarayotgan bir qavmning oldidan o‘tdilar. Ularga: “Sizlarning eng kuchligingiz g‘azablanganda o‘zini tuta oladiganingizdir. Sizlarning eng halim (yumshoq)ingiz kuchi yeta turib afv qilganingizdir”, dedilar.
Sahobalardan hazrati Ali va Jobir ibn Abdulloh Ansoriy roziyallohu anhum baquvvatliklari bilan mashhur bo‘lganlar.
Xaybar g‘azotida Hazrati Alining qalqonlari tushib ketganda, qo‘rg‘on oldidagi darvozani ko‘tarib u bilan o‘zlarini himoya qilganlar.
Bu haqda batafsil Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning mavlolari Abu Rofe’ aytadi: “Rasululloh Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhuga bayroq berib, (sariyaga) jo‘natdilar. Biz ham birga yo‘lga chiqdik. U kishi bir qal’aga yaqinlashganlarida undan ahli chiqib, urishishdi. Bir yahudiy u kishini urgan edi, qalqonlari tushib ketdi. Shunda Ali roziyallohu anhu qal’a darvozasini sug‘urib olib, u bilan o‘zlarini himoya qildilar. Alloh taolo zafar bergunicha qo‘llaridagini qo‘ymay jang qildilar. So‘ng uni otib yubordilar. Atrofimda yetti kishi bor edi. Men sakkizinchisi edim. Biz darvozani ag‘darishga urindik. Lekin uni qimirlata olmadik” (Imom Ahmad rivoyati).
Inson joniini, dinini saqlash, Vatani, oilasini himoya qilish, atrofdagilarga ko‘proq foyda berish maqsadida kuch-quvvatini oshirishi marg‘ub ishdir. Albatta, bunda bajaradigan mashqlar va ko‘taradigan og‘ir yuklar salomatlikka zarar yetkazmaydigan bo‘lishi lozim. Islom dini jismni o‘ta qiynab yoki shariat harom qilgan mahsulotlar, dorivorlar bilan qomatni shakllantirishdan qaytaradi. Musulmon kishi maqtanib o‘z kuchini musulmonlarga ko‘z-ko‘z qilishi va boshqalarga zulm qilishi harom amaldir.
Albatta, mo‘min kishi har bir amalda hatto kuch to‘plashda ham avvalambor niyatini to‘g‘irlab olishi shart. Xuddi shunday, og‘ir atletika bilanshug‘ullanuvchi kishi ham jismonan sog‘lom, ko‘rkam bo‘lish va kuch-quvvatini Alloh taolo rozi bo‘ladigan o‘rinda ishlatishni maqsad qilmog‘i kerak.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan olindi