Haj ibodati uch turlidir:
Istilohda esa: Miyqotdan haj va umrani birga ado etish uchun niyat qilib, ehromga kirishdir.
Miyqotda haj va umra uchun baravar ehrom bog‘lash bo‘lib, hoji umra va haj amallarini bajarib bo‘lganidan keyin, qurbonlik kunlari shaytonga tosh otib, qurbonlik qilib, soch oldirgandan keyin ehromdan forig‘ bo‘ladi. So‘ng yana umra qilmoqchi bo‘lsa, umra uchun qayta ehrom bog‘laydi, ya’ni bu umra qironga bog‘liq emas.
Istilohda esa: haj qilmoqchi bo‘lgan kishi avval umrani ado etib, ehromdan chiqib, haj vaqtiga qadar ehrom man qilgan narsalardan foydalanish va haj vaqti (Zulhijjaning sakkizinchi kuni) bo‘lganda hajni niyat qilib, ehromga kirish tushuniladi. Ko‘pchilik uchun oson va qulayligini inobatga olib, O‘zbekiston musulmonlari idorasi Ulamolar Kengashi tomonidan yurtimiz hojilari tamattu’ hajini ado etishlari tavsiya qilingan.
Istilohda esa: faqat hajning o‘zi uchun niyat qilib, ehromga kirish tushuniladi.
Insonning fe’li qiziq: biz ko‘pincha o‘zimizda yo‘q narsalar haqida qayg‘urib, qo‘limizdagi bebaho ne’matlarni odatdagi holdek qabul qilamiz. Vaholanki, biz oddiy deb bilgan qulayliklar, sog‘liq va boshqa imkoniyatlar sayyoramizning millionlab aholisi uchun eng katta orzu hisoblanadi.
Jumladan, bugungi tongni dunyo bo‘yicha 174 mingga yaqin inson qarshi ololmadi. Ayni damda 50 milliondan ortiq odam saraton kasalligi bilan kurashmoqda. 300 million inson ranglar jilosini ko‘rish baxtidan mahrum. 400 millionga yaqin kishi esa eshitish moslamalarisiz dunyo tovushlarini eshita olmaydi. 770 milliondan ortiq katta yoshdagi inson hanuzgacha o‘qish va yozishni bilmaydi. 2,5 milliarddan ziyod aholi global axborot va internet imkoniyatlaridan uzilgan holda yashamoqda. 6,5 milliard inson esa samolyotda umuman uchib ko‘rmagan...
Bu raqamlar shunchaki quruq ko‘rsatkichlar emas. Ular ortida millionlab insonlarning ana shunday ayanchli taqdiri yotibdi.
Agar siz hozir ushbu matnni o‘qiy olayotgan, atrofdagi ranglar va tovushlarni his qilayotgan, eng muhimi, yangi kunni sog‘-omon yashayotgan bo‘lsangiz, demak, siz sayyoradagi eng baxtli insonlardan birisiz. Shunday ekan, turmush tashvishlaridan nolishni to‘xtating. Yon-atrofga boqing: siz yashayotgan bugungi kunga kimlardir yetmadi. Demak, har bir xotirjam olingan nafas, har tinch otgan tong uchun Yaratganga hamdlar aytib, shukronalik kayfiyati bilan yashang. Chunki siz eng boy odamsiz!
Akbarshoh RASULOV