Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Sentabr, 2026   |   7 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:47
Quyosh
06:06
Peshin
12:17
Asr
16:38
Shom
18:32
Xufton
19:47
Bismillah
18 Sentabr, 2026, 7 Rabi`us soni, 1448

«Ar-rohman», «Voqi’a», «Hadid» suralari

27.07.2016   15669   15 min.
«Ar-rohman», «Voqi’a», «Hadid» suralari

Bayhaqiy va Daylamiy Fotima onamizdanrivoyat qiladilar: ««Hadid», «Voqi’a» va «Ar-Rohman»ni o‘quvchi yeru osmon farishtalari ichida «Firdavsda yashovchi» deb chaqiriladi». 

Abdulloh ibn Mas’ud roziyallohu anhu betob bo‘ldi. Uni ko‘rish uchun Usmon roziyallohu anhu keldi va: «Nima shikoyating bor?» deb ko‘ngil so‘radi. Abdulloh: «Gunohimdan shikoyat qilaman», dedi. Usmon: «Nima istaysan?» deb so‘radi. Abdulloh: «Robbimning rahmatini», dedi. Usmon: «Tabib chaqirtiraymi?» deb so‘radi. Abdulloh: «Tabibning O‘zi meni bemor qildi», dedi. Usmon: «Nima keltirishlarini buyurayin?» dedi. Abdulloh: «Hech narsa kerakmas», dedi. Usmon: «Hech bo‘lmasa sendan keyin qizlaringga...» dedi. Abdulloh: «Qizlarimning faqir bo‘lib qolishlaridan xavotir olyapsanmi? Men ularga har kuni kechqurun «Voqi’a» surasini o‘qib turishlarini buyurdim. Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning «Kim «Voqi’a» surasini har kecha o‘qisa, unga hech qachon yo‘qchilik yetmaydi», deganlarini eshitganman», dedi». 

«Agar nafsingda biror vasvasani sezsang, 

هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآَخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

 

«U Avvaldir, Oxirdir va Zohirdir va Botindir. Va U har bir narsani bilguvchidir», («Hadid» surasi, 3-oyat) degin»[1]. 

Abdulloh ibn Mas’uddan rivoyat qilinadi: «Payg‘ambar alayhissalomga o‘qib berdim va ushbu: 

لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآَنَ عَلَى جَبَلٍ ...

 

«Agar ushbu Qur’onni toqqa tushirganimizda...» («Hashr» surasi, 21-oyat) oyatiga yetganimda, menga: «Qo‘lingni boshingga qo‘y! Chunki Jabroil alayhissalom buni menga olib tushganida menga: «Qo‘lingni boshingga qo‘y, chunki bu o‘limdan boshqa har qanday dardga shifodir», degan», dedilar».

 


 

[1] Abu Dovud Ibn Abbos roziyallohu anhudan mavquf holda rivoyat qilgan.

 

Qur'oni karim
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Madina shahri nima uchun “Toyyiba” deb ataladi?

17.09.2026   7953   1 min.
Madina shahri nima uchun “Toyyiba” deb ataladi?

Madina shahri Islom tarixida bir nechta nomlar bilan atalgan. Ulardan eng mashhurlaridan biri “Toyyiba”dir.

Islomdan oldin shahar Yasrib deb atalgan. Bu nom “ayblash” va “yomonlash” kabi ma’nolarni anglatadi.

Muhammad sollallohu alayhi vasallam shaharga hijrat qilganlarida, unga yangi nom berdilar. U zot alayhissalom shaharni “go‘zal” va “poklangan” ma’nosini anglatuvchi “Toyyiba” deb atadilar.

Shuningdek, Toyyibaga yaqin bo‘lgan va o‘xshash ma’noni anglatuvchi “Toba” nomi ham ushbu shahar uchun ishlatilgan.

Madinada topilgan VIII asrga oid qoyatosh yozuvida shahar Toyyiba nomi bilan atalgan. Bu esa ushbu nom Islomning ilk asrlaridanoq qo‘llanib kelinganini ko‘rsatadi.

Toyyiba bilan bir qatorda, shahar muayyan tarixiy jihatlarini aks ettiruvchi yana bir necha nomlar bilan ham tanilgan:

Nomi Ma’nosi
Madina Shahar
Madinatu Nabiy Payg‘ambar shahri
Madinai Munavvara Munavvar shahar
Dorul Hijra Hijrat diyori
 

Po‘latxon Kattayev,

Toshkent islom instituti katta o‘qituvchisi

Maqolalar