Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Aprel, 2026   |   11 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:55
Quyosh
05:24
Peshin
12:25
Asr
17:15
Shom
19:22
Xufton
20:43
Bismillah
29 Aprel, 2026, 11 Zulqa`da, 1447

Imom Muslim

22.07.2016   25240   25 min.
Imom Muslim

 Imom Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj al-Qushayriy an-Nisoburiy hijriy 206 yili Nisoburda dunyoga keldilar. Nisbatlari Qushayriy bo‘lib, u Nisoburga qarashli qishloqdir.

  U zot hadis ilmida kitobi «Sahih» deb tan olingan 6 ta imomlarning biridirlar. Kitoblari «Sahih Muslim» Qur’oni karimdan keyingi o‘rinda turadigan kitoblardan biridir. Imomning hadis ilmidagi tutgan o‘rinlari va oliy martabalarga yetishlariga sabab sahih kitoblarida birorta ziyodalik ham, noqislik ham bo‘lmaganligi, bundan oldin ham, bundan keyin ham buning singari tartibdagi kitobni topilmasligidir. Imom Muslim hadis jamlash davrida uning nozik joylariga juda ham e’tibor bilan qaradilar. Hatto bir harf bo‘lsa ham o‘zgartirishdan saqlandilar. Bu zot hadislarni avvalidan oxirigacha uzilish va illatdan salomat, isnodlari ishonchli bo‘lsagina sahih kitoblariga kiritdilar. Imom Muslimning «Sahih»lari Imom Buxoriyning kitoblariga qaraganda ba’zi tomonlari afzalligini ulamolar qayd qilganlar.

 Imom Navaviy aytadilar: «Yerning ustida, osmonning ostida Muslimning kitoblaridan ko‘ra sahihroq kitob topilmaydi».

 Imom Muslim aytadilar: «Agar hadis ahllari 200 yil hadis yozsalar ham kuchlari mana shu «sahih»ni yozishlikka yetadi, xolos». Va yana aytadi: «Har bir yozgan kitobimni Abu Zar’ata ar-Roziyga ko‘rsatdim, agar u zot, mana bu hadis illatli, desalar tark qildim, agar, sahih, desalar kitobimga kiritdim».

 Imom Muslim ko‘plab kitoblarning muallifidirlar. Shulardan eng mashhurlari «Sahih Muslim» bo‘lib, mana shu kitob sababli ulug‘ martabaga va chiroyli maqtovlarga sazovor bo‘ldilar. Bundan tashqari, u zotning «Jomi’ al-Kabir alal abvob», «Kitobu musnadi al-Kabir ala asmoi rijol», «Kitobu Asmoi va kuna», «Kitobu ilal», «Kitobu tamyiz», «Kitobu hadis Amr ibn Shu’ayb», «Kitobu mashoyixi Molik», «Kitobu avhomul muhaddisiyn», «Kitobu man laysa lahu illa rovin vohid», «Kitobu tabaqati at-Tobe’iyn», «Kitobu muhozramiyn», «Kitobu mashoyixi as-Savriy» kitoblari ma’lum va mashhur.

 Bundan tashqari «Sahihi Muslim»ga bir necha muxtasar va sharhlar yozilgan.

 Imom Muslimning «Asmo ar rijol» nomli kitoblariga Abu Bakr Ahmad ibn Ali Isfahoniy sharh yozgan.

 Imom Muslimdan ana shu davrning katta imomlari, jamoatlar hadis rivoyat qilishdi. Ular Abu Hotim ar-Roziy, Muso ibn Horun, Ahmad ibn Saloma, Abu Iso at-Termiziy, Abu Bakr Huzaymiy, Yahyo ibn Sa’id, Abu Avona va boshqalardir.

 Imom Muslim (Alloh u kishini o‘z rahmatiga olgan bo‘lsin) 261 hijriy sana, yakshanba kuni, 55 yoshlarida bu olamdan ko‘z yumdilar. Dushanba kuni Nisoburda dafn etildilar.

 

Boshqa maqolalar

Turkiya safari: qator kelishuvlarga erishildi

23.04.2026   8017   2 min.
Turkiya safari: qator kelishuvlarga erishildi

O‘zbekiston delegatsiyasining Turkiya davlatiga amaliy safari doirasida bugun, 22 aprel kuni Turkiya islomiy tadqiqotlar markazi rahbariyati va mutasaddilari bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi.

Muloqotda bugungi kun uchun juda muhim bo‘lgan kitoblar nashri, ularning elektron variantlarini ijtimoiy tarmoqlarda keng tarqatish hamda sun’iy aql tizimlaridan foydalanishda yoshlar o‘zlarini qiziqtirgan savollariga javobni asl manbalarga asoslangan ma’lumotlardan olishlarini ta’minlash borasida muzokaralar olib borildi.

Shu bilan bir qatorda, “Vaqf” xayriya jamoat fondi faoliyati bo‘yicha alohida muzokaralar o‘tkazilib, fondga doir kitoblar va ma’lumotlar bilan tanishildi.

Turkiyalik olimlar o‘z mamlakatlarida vaqf faoliyatini tashkil etishda qadimiy Buxoro va Samarqand maktablari tajribasidan foydalanishganini, bu borada maxsus tadqiqotlar o‘tkazib, kitob nashr etishganini mamnuniyat bilan e’tirof etishdi. Uchrashuv so‘ngida markaz tomonidan nashr etilgan “Sahihul Buxoriy” asarining ming yil oldingi nusxasi hamda Buxoro vaqf ishlariga doir tarixiy kitoblar o‘zbekistonlik mehmonlarga taqdim etildi.

Shuningdek, O‘zbekiston musulmonlari idorasi, Xalqaro islomshunoslik akademiyasi va Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti kutubxonalaridagi tarixiy manbalar va qo‘lyozmalar ustida birgalikda tadqiqotlar o‘tkazishga kelishib olindi.

Hamkorlikning navbatdagi bosqichi Islom tarixi, san’ati va madaniyatini tadqiq qilish markazi (IRCICA) bilan davom etdi. Uchrashuvda O‘zbekistondagi mavjud ilmiy-tadqiqot markazlari bilan aloqalarni mustahkamlash, olimlarning ijodiy merosini o‘zaro turk va o‘zbek tillariga tarjima qilish hamda ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirish masalalari muhokama qilindi. Turkiyadagi diniy tizim faoliyati va talabalar tajriba almashuvi bo‘yicha ham kelishuvlarga erishildi.

Kunning ikkinchi yarmida o‘zbekistonlik talaba yoshlar bilan uchrashuv tashkil etildi. Unda yurtimizda amalga oshirilayotgan islohotlar, milliy qadriyatlarga ehtirom, vatanparvarlik va yot oqimlardan saqlanish kabi dolzarb mavzular yoritildi.

Talabalar ko‘rsatilayotgan e’tibor uchun Davlatimiz rahbari va tashkilotchilarga o‘z minnatdorliklarini bildirishdi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

Matbuot xizmati

Turkiya safari: qator kelishuvlarga erishildi Turkiya safari: qator kelishuvlarga erishildi Turkiya safari: qator kelishuvlarga erishildi Turkiya safari: qator kelishuvlarga erishildi