Sayt test holatida ishlamoqda!
13 May, 2026   |   25 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:33
Quyosh
05:07
Peshin
12:24
Asr
17:23
Shom
19:37
Xufton
21:04
Bismillah
13 May, 2026, 25 Zulqa`da, 1447

Imom Muslim

22.07.2016   25358   25 min.
Imom Muslim

 Imom Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj al-Qushayriy an-Nisoburiy hijriy 206 yili Nisoburda dunyoga keldilar. Nisbatlari Qushayriy bo‘lib, u Nisoburga qarashli qishloqdir.

  U zot hadis ilmida kitobi «Sahih» deb tan olingan 6 ta imomlarning biridirlar. Kitoblari «Sahih Muslim» Qur’oni karimdan keyingi o‘rinda turadigan kitoblardan biridir. Imomning hadis ilmidagi tutgan o‘rinlari va oliy martabalarga yetishlariga sabab sahih kitoblarida birorta ziyodalik ham, noqislik ham bo‘lmaganligi, bundan oldin ham, bundan keyin ham buning singari tartibdagi kitobni topilmasligidir. Imom Muslim hadis jamlash davrida uning nozik joylariga juda ham e’tibor bilan qaradilar. Hatto bir harf bo‘lsa ham o‘zgartirishdan saqlandilar. Bu zot hadislarni avvalidan oxirigacha uzilish va illatdan salomat, isnodlari ishonchli bo‘lsagina sahih kitoblariga kiritdilar. Imom Muslimning «Sahih»lari Imom Buxoriyning kitoblariga qaraganda ba’zi tomonlari afzalligini ulamolar qayd qilganlar.

 Imom Navaviy aytadilar: «Yerning ustida, osmonning ostida Muslimning kitoblaridan ko‘ra sahihroq kitob topilmaydi».

 Imom Muslim aytadilar: «Agar hadis ahllari 200 yil hadis yozsalar ham kuchlari mana shu «sahih»ni yozishlikka yetadi, xolos». Va yana aytadi: «Har bir yozgan kitobimni Abu Zar’ata ar-Roziyga ko‘rsatdim, agar u zot, mana bu hadis illatli, desalar tark qildim, agar, sahih, desalar kitobimga kiritdim».

 Imom Muslim ko‘plab kitoblarning muallifidirlar. Shulardan eng mashhurlari «Sahih Muslim» bo‘lib, mana shu kitob sababli ulug‘ martabaga va chiroyli maqtovlarga sazovor bo‘ldilar. Bundan tashqari, u zotning «Jomi’ al-Kabir alal abvob», «Kitobu musnadi al-Kabir ala asmoi rijol», «Kitobu Asmoi va kuna», «Kitobu ilal», «Kitobu tamyiz», «Kitobu hadis Amr ibn Shu’ayb», «Kitobu mashoyixi Molik», «Kitobu avhomul muhaddisiyn», «Kitobu man laysa lahu illa rovin vohid», «Kitobu tabaqati at-Tobe’iyn», «Kitobu muhozramiyn», «Kitobu mashoyixi as-Savriy» kitoblari ma’lum va mashhur.

 Bundan tashqari «Sahihi Muslim»ga bir necha muxtasar va sharhlar yozilgan.

 Imom Muslimning «Asmo ar rijol» nomli kitoblariga Abu Bakr Ahmad ibn Ali Isfahoniy sharh yozgan.

 Imom Muslimdan ana shu davrning katta imomlari, jamoatlar hadis rivoyat qilishdi. Ular Abu Hotim ar-Roziy, Muso ibn Horun, Ahmad ibn Saloma, Abu Iso at-Termiziy, Abu Bakr Huzaymiy, Yahyo ibn Sa’id, Abu Avona va boshqalardir.

 Imom Muslim (Alloh u kishini o‘z rahmatiga olgan bo‘lsin) 261 hijriy sana, yakshanba kuni, 55 yoshlarida bu olamdan ko‘z yumdilar. Dushanba kuni Nisoburda dafn etildilar.

 

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Odinaxon Muhammad Sodiq va talaba-qizlar ishtirokida ilmiy suhbat

07.05.2026   7228   1 min.
Odinaxon Muhammad Sodiq va talaba-qizlar ishtirokida ilmiy suhbat

Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida «May oyi – hadis ilmlari fan oyligi» munosabati bilan «Hadis va islom tarixi fanlari» kafedrasi tomonidan talaba-qizlar ishtirokida ma’rifiy uchrashuv tashkil etildi.

Tadbirga faxriy mehmon sifatida «Hilol-nashr» nashriyoti direktor o‘rinbosari, olima Odinaxon Muhammad Sodiq taklif etildi.


Odinaxon Muhammad Sodiq o‘z ma’ruzasida hozirda tadqiq qilayotgan «Sahih Buxoriy rivoyatida ayol roviylarning o‘rni» mavzusidagi ilmiy yangiliklar bilan o‘rtoqlashdi.

Suhbat davomida «Sahihul Buxoriy» asarining avlodlarga yetib kelishida nafaqat erkak muhaddislar, balki ayol roviylarning ham xizmati beqiyos ekani alohida ta’kidlandi. Mashhur ayol roviylar haqidagi ma’lumotlar va ilmiy dalillar taqdimot orqali talabalarga batafsil tushuntirildi.


Tadbir yakunida talabalar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga javob oldilar. Mazmunli va ilmiy suhbat uchun Odinaxon Muhammad Sodiqqa institut ma’muriyati nomidan minnatdorchilik bildirilib, tashakkurnoma va esdalik sovg‘alari topshirildi. 

Oliymahad.uz

Odinaxon Muhammad Sodiq va talaba-qizlar ishtirokida ilmiy suhbat Odinaxon Muhammad Sodiq va talaba-qizlar ishtirokida ilmiy suhbat
O'zbekiston yangiliklari