Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Sentabr, 2026   |   7 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:47
Quyosh
06:06
Peshin
12:17
Asr
16:38
Shom
18:32
Xufton
19:47
Bismillah
18 Sentabr, 2026, 7 Rabi`us soni, 1448

Allohga qarz berdim

18.07.2016   10975   4 min.
Allohga qarz berdim

Bir kuni hazrat Ali (karramallohu vajhahu) Nabiy (sollallohu alayhi va sallam) huzurlaridan chiqib, uylariga keldilar. Qarasalar, Rasulullohning qizlari – Fotimai Zahro yung va tivitni charxda yigirib, ip qilib o‘tirgan ekanlar. Salmon Forsiy (roziyallohu anhu) esa, uni to‘qish bilan mashg‘ul edilar. Shunda Fotimai Zahroga qarab: “Ey ayollarning oliyjanobi, eringizni taomlantiradigan biror narsangiz bormi? – deb so‘radilar.

Fotimai Zahro: “Allohga qasamki, uyimizda yegulikdan hech vaqo yo‘q. Faqat mana bu olti tanga bor, xolos. Salmon Forsiyga yung va tivit yigirgandim, evaziga shuni berdilar. Ammo bularga Hasan va Husayn (roziyallohu anhumo)ga taom xarid qilmoqchi edim”, – dedilar. Shunda Ali (karramallohu vajhahu) u tangalarni olib, yegulik sotib olmoq uchun bozor tomon yo‘l oldilar. Ketayotib, bir odamga duch keldilar. U bunday deyayotgan edi: “Allohga biror narsa qarz beradigan kishi bormi?” U zot bu holatni ko‘rgach, Alloh roziligi uchun qo‘llaridagi o‘sha olti tangani unga hadya qildilar. Shu bois, bozordan hech narsa ololmasdan qaytishga majbur bo‘ldilar. Fotimai Zahro u zotning quruq qo‘l bilan uyga kelganlarini ko‘rgach, beixtiyor yig‘lab yubordilar.

Hazrat Ali so‘radilar: “Ey ayollarning oliyjanobi, sizni nima yig‘latdi?”

Fotimai Zahro: “Ey Abul Hasan, bo‘sh keldingiz, qo‘lingizda hech qanday yegulik ko‘rmadim, shunga farzandlarimizning och qolayotganiga toqat qilolmay yig‘layapman”, – dedilar.

Hazrat Ali: “Ey Fotima, men o‘sha tangalarni Allohga qarz berib keldim. Inshoalloh, tez orada qaytarib beradi”, – dedilar.

Hazrat Fotima: “Men ham shunday bo‘lishini bilgandim, shunga sabr qilyapman”, – dedilar.

Shunda Ali (karramallohu vajhahu) Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) huzurlariga bormoqchi bo‘lib yo‘lga chiqdilar. Uzoqdan bir a’robiyni ko‘rib qoldilar. U bir tuyani yetaklab kelayotgandi. Yaqinlashgach, hazrat Aliga ko‘zi tushib: “Ey Abul Hasan, bu tuyani sotmoqchiman, shuni siz oling”, – dedi.

U zot: “Yonimda pul yo‘q”, – dedilar.

A’robiy: “Nasiyaga bo‘lsa ham sotaman, olavering”, – dedi.

Hazrat Ali (roziyallohu anhu) so‘radilar: “O‘zi qanchaga sotmoqchisan?”

A’robiy: “Yuz tangaga”, – dedi.

Shunda hazrat Ali uni sotib oldilar. U a’robiy tuyani u zotga topshirganicha ketdi. Shundan so‘ng, yana bir a’robiy paydo bo‘ldi va tuyaga xaridor ekanini aytib, bahosini so‘radi.

Hazrat Ali (roziyallohu anhu): “Uch yuz tanga”, – dedilar

A’robiy rozi bo‘lib, uch yuz tangani sanab bergach, tuyaning no‘xtasidan ushlab olib ketdi.

Hazrat Ali (karramallohu vajhahu) Fotimai Zahro (roziyallohu anho)ning yonlariga o‘sha uch yuz tangani ko‘tarib keldilar. Rasulullohning qizlari buni ko‘rgach, tabassum-la: “Ey Abul Hasan, qo‘lingizdagi nima?” – dedilar.

Hazrat Ali bir tuyani nasiyaga, yuz tangaga olib, naqdga, uch yuz tangaga sotganlarini aytgandilar, Fotimai Zahro: «Ha, to‘g‘ri topibman”, – dedilar.

So‘ng, Ali (roziyallohu anhu) Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam)ning huzurlariga borgan edilar, u zoti bobarakot ham tabassum qilib: “Ey Ali, bo‘lib o‘tgan voqeaning tafsilotini men sizga aytaymi yoki o‘zingiz menga so‘zlab berasizmi?” – dedilar.

Hazrat Ali hurmat bilan: “Yo Rasululloh, o‘zingiz menga aytib bering”, – dedilar.

Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam): “Ey Ali, sizga tuyani keltirib, nasiyaga, yuz tangaga sotgan birinchi a’robiy kim ekani-yu, naqdga, uch yuz tangaga sotib olgan ikkinchi a’robiy kimligini bildingizmi?” – deb so‘radilar.

Hazrat Ali: “Yo‘q, Alloh va Uning Rasuli biluvchiroq”, – dedilar.

Shunda Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Ey Ali, sizga jannat bo‘lsin, Alloh taologa olti tangani qarzga berdingiz, Alloh taolo esa, sizga uch yuz tanga ato etdi, har bir tangangiz evaziga ellik tanga berdi. Birinchi a’robiy Jabroil (alayhissalom), ikkinchisi esa, Mikoil (alayhissalom) edilar”, – deb javob berdilar.

 

Tolibjon QODIROV

tayyorladi.

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar
Maqolalar

“Holva” degan bilan...

15.09.2026   19785   2 min.
“Holva” degan bilan...

Bugungi jamiyatimizda odob-axloq jihatidan oqsoqliklar ko‘zga tashlanmoqda. Salom berish, yordamga muhtojlarni ko‘rganda ko‘maklashish, o‘zidan kattalarga hurmat ko‘rsatish kabi qadriyatlar kamayib borayotganini hech kim inkor qilmasa kerak. Holbuki, har bir ota-ona farzandining ilmli, solih va yetuk inson bo‘lib kamol topganini ko‘rishni orzu qiladi. Biroq “holva” degan bilan og‘iz shirin bo‘lmaydi. Ya’ni quruq orzu-havasning o‘zi kifoya qilmaydi. Balki doimiy va tartibli ta’lim-tarbiya ishiga kirishish lozim bo‘ladi. Bu borada jamiyatdagi insonlarni uch toifaga bo‘lish mumkin:

1. O‘zi ham amal qilib, farzandini ham ezgulikka yetaklaydiganlar. Bu tutum dunyo va oxirat saodatini ko‘zlagan mo‘minning yo‘li. Tarbiyada eng samarali omil ota-onaning shaxsiy namunasidir. Bolaga, avvalo, Allohni tanitish va solih amallar bilan o‘rnak bo‘lish lozim. Qur’oni karimda ta’kidlanganidek, iymon keltirib, ezgu amal qilganlarga dunyoda pokiza hayot, oxiratda esa abadiy jannat bashorati berilgan (Nahl surasi, 97-oyat).

2. O‘zi amal qilmay, farzandi tarbiyasiga mol-dunyo sarflaydiganlar. Unutmang, pul hamma narsani hal qilmaydi. Ota-onaning o‘zi diniy va axloqiy majburiyatlarni bajarmasa, pand-nasihatlari farzandga ta’sir qilmaydi. Oilaviy muhitda ota ta’minotga, ona tarbiyaga mas’ul bo‘lib, o‘zaro hurmat va hamjihatlik bo‘lishi shart.
Shuningdek, ota-onalarning behuda ishlar, masalan, telefonga ko‘p bog‘lanib qolishi tarbiyadagi eng katta bo‘shliqni yuzaga keltiradi. Farzand kamoloti uchun uning vaqtini to‘g‘ri taqsimlash, uyqu va dars tartibini doimiy nazoratda tutish, tartibni ushlash lozim. Eng muhimi, xulq ilmdan ustun turadi: xulqsiz berilgan ilm insonni zalolatga yetaklaydi, shu bois farzandga go‘zal axloqiy tarbiya berib, so‘ng ilm bilan ziynatlash kerak.

3. O‘zi ham amal qilmay, farzandini ham bunga chaqirmaydiganlar. Bu toifaning oqibati xatarlidir. Alloh taolo Toha surasida bunday marhamat qiladi: “Kim Mening zikrimdan yuz o‘girsa, albatta, uning uchun tang hayot bo‘lur...” (124-oyat). Mana shu oyatning o‘ziyoq kishini sergak torttirib, bu toifadan bo‘lib qolmaslikka undashi lozim.
Xulosa shuki, farzand qalbi va ruhiyati ildiz otishi kerak bo‘lgan daraxt ko‘chati kabidir. Uning ildizini iymon va taqvo mustahkamlaydi. Shunday ekan, kim farzandlari kamolini ko‘rishni istasa, amali va e’tiborini bilan shunga harakat qilsin. Alloh taolo barchamizni to‘g‘ri yo‘lda bardavom qilib, zurriyotlarimiz kamolini ko‘rsatsin.

Aziza RAHMATOVA,
Samarqand tumani bosh otinoyisi

Maqolalar