Hidoyat sari
Hojilar ma’naviy-ma’rifiy targ‘ibot ishlarida faol qatnashmoqda
Bugungi kunda mamlakatimiz rivojlanishining ma’naviy asoslarini mustahkamlash, milliy qadriyatlarimiz, an’ana va urf-odatlarimizni asrab-avaylash dolzarb masalalardan biri. Hozirgi murakkab davrda adashganni to‘g‘ri yo‘lga boshlash, yiqilganni suyash, mehr-oqibat ko‘rsatish, yosh avlod qalbi va ongiga ona yurtga muhabbat va sadoqat, tinch-osoyishta hayotimizning qadriga yetish, shukronalik tuyg‘ularini chuqur singdirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Mana shunday savobli ishlarda nuroniylar, mahalla faollari, imom-xatiblar, muborak haj ziyoratidan qaytgan otaxonu onaxonlarning o‘rni benihoya kattadir.
Islomning barcha — besh ruknini bajargan odam chinakam saodatlidir. Ayniqsa, hojilik — alohida mas’uliyat talab etadigan maqom. U ham jismonan, ham ruhan bajariladigan ulug‘ ibodat. Bu haqda Qur’oni karimda: “Yo‘lga qodir bo‘lgan kishi zimmasida Alloh uchun Baytni haj qilish (farzi) bordir” (Oli Imron surasi, 97-oyat), deya marhamat qilinadi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kim Alloh uchun haj qilsa, fahsh so‘z aytmasa va fisqu fasod qilmasa, xuddi onasi tuqqan kunidek (begunoh) qaytadi” (Buxoriy rivoyati), deganlar.
Bu yil yurtimizdan o‘n besh ming yurtdoshimiz ana shunday baxtga muyassar bo‘ldi. Makka va Madina shaharlaridagi mehmonxonalarda, shuningdek, Mino, Arafot, Muzdalifa manzillarida hamyurtlarimiz uchun barcha sharoit hozirlangani, 300 nafar guruh rahbari, 50 nafar oliy toifali shifokor, oshpazlar va boshqa ko‘makchilar ular xizmatida bo‘lgani hojilarimizning haj ibodatini bekamu ko‘st ado etishiga zamin yaratdi.
E’tiborlisi, bu yilgi haj mavsumida tarixiy voqea sodir bo‘ldi. Prezident Shavkat Mirziyoyev Makka shahrida bo‘lib turgan O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar bilan telefon orqali muloqot qildi. Prezident haj mavsumi jarayonlari, vatandoshlarimiz uchun yaratilgan sharoitlar, ularning salomatligi va kayfiyati haqida so‘ragani barchani cheksiz mamnun etdi.
Davlat rahbari suhbat asnosida yurtdoshlarimizning muqaddas haj ibodatini mukammal ado etib, sog‘-omon kelishlarini tiladi. O‘zbekistonga qaytgach, hojilar jamiyatdagi mehr-oqibat muhitini mustahkamlash, jaholatga qarshi ma’rifat bilan kurashish, yoshlar tarbiyasi va oilalar totuvligida ibrat bo‘lishlariga umid bildirdi.
O‘z navbatida, yurtimizdan borgan hojilar muftiy boshchiligida Arafot vodiysida turib, Vatanga qaytgach, o‘z mahallalarida yosh avlod tarbiyasi va ma’naviy kamolotiga munosib hissa qo‘shishga tayyor ekanliklarini bildirib, murojaat qabul qilgan edi.
Bugungi kunda bu so‘zlar amalda o‘z isbotini topmoqda. Hadisi sharifda ta’kidlangan: “Insonlarning Alloh taologa eng seviklisi odamlarga ko‘p manfaati yetkazadiganidir” (Imom Tabaroniy rivoyati), so‘ziga amal qilib, hojilar xalqimiz manfaati yo‘lida astoydil mehnat qilmoqda.
Ayni kunlarda yurtimiz bo‘ylab 11 ming nafardan oshiq hojilar o‘z hududidagi imom-xatib, mahalla faollariga ko‘makchi bo‘lib, mahallama-mahalla yurib, ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarda faol ishtirok etmoqda. Jarayonda ijtimoiy himoyaga muhtoj, boquvchisini yo‘qotgan, notinch, ajrim yoqasida turgan hamda moddiy va ma’naviy ko‘mak zarur bo‘lgan oilalar holidan xabar olinib, ularga har tomonlama yordam berilmoqda. Shu vaqtga qadar 17 566 ta ma’rifiy tadbir o‘tkazilib, minglab fuqarolar qamrab olindi.
Natijada oilaviy nizolarni bartaraf etish, ajrim yoqasidagi oilalarni yarashtirish, yoshlarga to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatish kabi turli masalalarni ijobiy hal etishga erishildi. O‘nlab fuqarolar ishga joylandi. Mazkur davr mobaynida 155 dan oshiq uy-joylar ta’mirdan chiqarildi. Ehtiyojmand oilalarga 946 million so‘mdan ziyod moddiy yordam ko‘rsatilib, bir milliard so‘mdan ortiq oziq-ovqat mahsulotlari ulashildi.
E’tiborlisi, katta hayot tajribasiga ega hoji ota, hoji onalarning fidoyiliklari o‘z samarasini bermoqda. Ularning bunday sa’y-harakatlari bilan xalqimizning ma’naviyati, ma’rifati yanada oshmoqda. Bunday e’tibordan yurtdoshlarimiz ham minnatdor bo‘lib, o‘z tashakkurlarini izhor etayotganidan bilish mumkinki, yurtimizda inson qadri tobora yuksalmoqda.
Mana, qariyb bir oy mobaynida, yoshlar tarbiyasi, oilalar totuvligi, adashgan yoshlarga to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatish, qo‘yingki, inson manfaatlariga xizmat qiladigan, jamiyat ravnaqiga hissa qo‘shadigan har qanday ish borki, albatta, bu jarayonda hojilarning sa’y-harakatlari, yo‘l-yo‘riq va tavsiyalari barchaga manzur bo‘lmoqda.
Bunday ezgu tashabbus va xayrli amallar ortar ekan, ularning fayzu barokatidan elu yurt yanada farovon, tinch-osoyishta bo‘ladi, insha Alloh.
Zayniddin ESHONQULOV,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari.
O‘mon Sultonligining Masqat shahrida o‘tkazilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi O‘mon Madaniy mutolaa uyi vakili Markaz nashrlarining badiiy bezaklari va tarixiy mazmunidan katta taassurot olganini bildirib, ikki mamlakat o‘rtasidagi madaniy hamkorlik Mahmudxo‘ja Behbudiy merosiga bag‘ishlangan adabiy uchrashuvlar orqali avvalroq boshlanganini ta’kidladi, xabar bermoqda iccu.uz.
O‘mon Sultonligining Masqat shahrida tashkil etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining taqdimot tadbiri ikki mamlakat o‘rtasidagi madaniy-ma’rifiy hamkorlikning yana bir muloqot maydoniga aylandi.
Tadbir doirasida O‘mon Madaniy mutolaa uyi vakili O‘zbekiston bilan avvaldan yo‘lga qo‘yilgan adabiy aloqalar, mamlakatga amalga oshirilgan madaniy safar va Islom sivilizatsiyasi markazi nashrlari haqidagi taassurotlari bilan o‘rtoqlashdi.
Halima al-Balushiy, O‘mon Sultonligi Madaniy mutolaa uyi («Bayt al-Qiroa as-Saqofiy») rahbari
O‘zbekiston bilan hamkorligimiz bugun boshlangani yo‘q. Avvalroq O‘zbekistonning Masqatdagi elchixonasida Mahmudxo‘ja Behbudiy haqidagi kitoblardan birining muhokamasini tashkil etgan edik. Bu juda mazmunli va samarali muloqot bo‘lgan. Tadbir O‘zbekistonning O‘mondagi elchisi janoblari mezbonligida o‘tkazilgan edi.
Shundan so‘ng ikki mamlakat elchixonalari — O‘zbekistonning Masqatdagi va O‘monning Toshkentdagi diplomatik vakolatxonalari bilan hamkorlik va kelishuv asosida Madaniy mutolaa uyi a’zolarining O‘zbekistonga tashrifini tashkil etishga qaror qildik.
Bu tashrif tashkilotimiz amalga oshirgan eng ajoyib safarlardan biri bo‘ldi. Unda biz O‘zbekistonning boy madaniyati bilan yaqindan tanishdik. Taassurotlarimiz nihoyatda hayratlanarli bo‘ldi. A’zolarimiz Toshkent, Samarqand va Buxoro shaharlarini juda yaxshi ko‘rib qolishdi. Biz uchta shaharda bo‘ldik va ularning har biri bizga avvalgisidan ham go‘zalroq tuyuldi.
Ayrim joylar O‘monning ba’zi shaharlariga juda o‘xshash ekani ham e’tiborimizni tortdi. Ayniqsa, Buxorodagi qadimiy tarixiy maskanlar, tor ko‘chalar, eski uylar, derazalar va an’anaviy me’moriy inshootlar bizga o‘zgacha taassurot bag‘ishladi.
Safar ishtirokchilari O‘zbekistonning ulkan madaniy boyliklarga, qadimiy Islom sivilizatsiyasi va yuksak tarixiy merosga ega mamlakat ekanini chuqur his etdilar. Bu jihatlar ikki mamlakat madaniyati o‘rtasidagi yaqinlik va mushtaraklikni yanada yaqqol namoyon etdi.
Hatto ayrim a’zolarimiz Toshkentdan uy sotib olish istagini ham bildirishdi. Ular O‘zbekistonga tez-tez borib turishni xohlashmoqda. O‘zbek taomlari ularga juda-juda yoqdi. O‘zbekiston bozorlari, uylari, saroylari, tarixiy yodgorliklari, shaharlari va tabiati — mamlakatga xos barcha jihatlar ularni maftun etdi.
Islom sivilizatsiyasi markaziga keladigan bo‘lsak, biz O‘zbekistonga tashrif buyurgan paytimizda Markaz hali ochilmagan edi. Ammo u haqida eshitgan edik va uni ko‘rishni juda istaganmiz. Bizga markaz keyinroq ochilishi haqida ma’lum qilishgan edi.
Mana, bugun esa Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi munosabati bilan ushbu masjidning muhtasham zalida turibmiz. Bizni taklif etishgani va ushbu go‘zal ko‘rgazmani tomosha qilish imkoniyati yaratilganidan juda xursandmiz.
Ochig‘ini aytsam, markaz nashrlari meni nihoyatda hayratlantirdi. Kitob muqovalarining ranglari, ularning bezaklari, kitoblar ichidagi go‘zal manzaralar va tarixiy obidalar tasviri menda katta taassurot qoldirdi.
Masqatdagi taqdimot O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ilmiy-ma’rifiy faoliyati va nashrlarini xorijiy jamoatchilikka tanishtirish bilan bir qatorda, O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasida avvaldan shakllangan adabiy-madaniy aloqalarning davomiyligini ham namoyon etdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati