Bobo-buvim hayotligida qishlog‘imizdan ko‘pchilik turli masalalar yuzasidan biznikiga maslahat so‘rab kelishi hanuz esimda. Ayniqsa, qiz chiqarmoqchi, o‘g‘il uylantirmoqchi bo‘lganlarning aksari ulardan bemaslahat ish qilmasdi. Qarindoshlarning biror ma’raka-to‘yi ularsiz o‘tmasdi. Chunki ular bosh bo‘lgan biror oilada gap qochmagan.
Bir kuni bir hamqishlog‘imiz qizini chiqarmoqchi bo‘lib maslahatga keldi. Kimga quda bo‘layotgani aytganida, bobom ularni uncha xushlamadi. Buvim bir so‘z bilan “bo‘lmaydi” dedi. Mehmon ularning o‘ziga to‘q va boshqa sifatlarini maqtay ketdi. Shundan so‘ng ular “O‘zingiz bilasiz, bizga ma’qul emas”, deyishdi. Lekin tez orada to‘y bo‘lib o‘tdi.
Bobo-buvimning hayot tajribasi o‘z so‘zini aytdi. Ko‘p o‘tmay, yosh oila buzildi. Quda tomon “qiz tengimiz emas ekan”, deb uyiga qaytarib yubordi. “Qari bilganni pari bilmas” degan naql bejiz aytilmagan...
Bugun ham nikoh to‘ylarimiz duogo‘y, yoshi ulug‘ otaxonu onaxonlar bilan bamaslahat qilinsa, balki ajrimlar kamayarmidi?!.
* * *
Bolalik chog‘ida bobo-buvilarimizning o‘ziga xos tarbiya uslubi butun umr yodda qolarkan. Kunlarning birida uch aka-uka qo‘shni bolalar bilan janjallashib qoldik. Ular ikki kishi bo‘lgani uchun yengildi. Biz g‘olib bo‘ldik. Bu ishimiz bobomning qulog‘iga yetgach dakki eshitdik. “Senlar uch kishi bo‘lib, ikki kishini urasanlar” deya adolat tushunchasidan saboq bergandi. Bobom biz yolg‘on gapirsak yoki biror nojo‘ya ish qilsak, bir-ikki og‘iz so‘z bilan esdan chiqmas tarbiya berib qo‘yardi.
Buvim ko‘p xalqona she’ru qo‘shiqlar o‘rgatsa, bobom turli kalimalarni o‘rgatardi. Keyin aqlimni tanib bildimki, bobom bizga bu kalimalarni bejiz o‘rgatmagan ekan. Chunki ular iymon kalimalari bo‘lib, kishini ikki dunyo saodatiga boshlovchi yo‘l ekan.
Xo‘sh, bugun biz ota bo‘lib, farzandlarimizga nimani o‘rgatyapmiz, qanday tarbiya beryapmiz?.
Mo‘min QOBIL
O‘mon Sultonligining Masqat shahrida o‘tkazilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi O‘mon Madaniy mutolaa uyi vakili Markaz nashrlarining badiiy bezaklari va tarixiy mazmunidan katta taassurot olganini bildirib, ikki mamlakat o‘rtasidagi madaniy hamkorlik Mahmudxo‘ja Behbudiy merosiga bag‘ishlangan adabiy uchrashuvlar orqali avvalroq boshlanganini ta’kidladi, xabar bermoqda iccu.uz.
O‘mon Sultonligining Masqat shahrida tashkil etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining taqdimot tadbiri ikki mamlakat o‘rtasidagi madaniy-ma’rifiy hamkorlikning yana bir muloqot maydoniga aylandi.
Tadbir doirasida O‘mon Madaniy mutolaa uyi vakili O‘zbekiston bilan avvaldan yo‘lga qo‘yilgan adabiy aloqalar, mamlakatga amalga oshirilgan madaniy safar va Islom sivilizatsiyasi markazi nashrlari haqidagi taassurotlari bilan o‘rtoqlashdi.
Halima al-Balushiy, O‘mon Sultonligi Madaniy mutolaa uyi («Bayt al-Qiroa as-Saqofiy») rahbari
O‘zbekiston bilan hamkorligimiz bugun boshlangani yo‘q. Avvalroq O‘zbekistonning Masqatdagi elchixonasida Mahmudxo‘ja Behbudiy haqidagi kitoblardan birining muhokamasini tashkil etgan edik. Bu juda mazmunli va samarali muloqot bo‘lgan. Tadbir O‘zbekistonning O‘mondagi elchisi janoblari mezbonligida o‘tkazilgan edi.
Shundan so‘ng ikki mamlakat elchixonalari — O‘zbekistonning Masqatdagi va O‘monning Toshkentdagi diplomatik vakolatxonalari bilan hamkorlik va kelishuv asosida Madaniy mutolaa uyi a’zolarining O‘zbekistonga tashrifini tashkil etishga qaror qildik.
Bu tashrif tashkilotimiz amalga oshirgan eng ajoyib safarlardan biri bo‘ldi. Unda biz O‘zbekistonning boy madaniyati bilan yaqindan tanishdik. Taassurotlarimiz nihoyatda hayratlanarli bo‘ldi. A’zolarimiz Toshkent, Samarqand va Buxoro shaharlarini juda yaxshi ko‘rib qolishdi. Biz uchta shaharda bo‘ldik va ularning har biri bizga avvalgisidan ham go‘zalroq tuyuldi.
Ayrim joylar O‘monning ba’zi shaharlariga juda o‘xshash ekani ham e’tiborimizni tortdi. Ayniqsa, Buxorodagi qadimiy tarixiy maskanlar, tor ko‘chalar, eski uylar, derazalar va an’anaviy me’moriy inshootlar bizga o‘zgacha taassurot bag‘ishladi.
Safar ishtirokchilari O‘zbekistonning ulkan madaniy boyliklarga, qadimiy Islom sivilizatsiyasi va yuksak tarixiy merosga ega mamlakat ekanini chuqur his etdilar. Bu jihatlar ikki mamlakat madaniyati o‘rtasidagi yaqinlik va mushtaraklikni yanada yaqqol namoyon etdi.
Hatto ayrim a’zolarimiz Toshkentdan uy sotib olish istagini ham bildirishdi. Ular O‘zbekistonga tez-tez borib turishni xohlashmoqda. O‘zbek taomlari ularga juda-juda yoqdi. O‘zbekiston bozorlari, uylari, saroylari, tarixiy yodgorliklari, shaharlari va tabiati — mamlakatga xos barcha jihatlar ularni maftun etdi.
Islom sivilizatsiyasi markaziga keladigan bo‘lsak, biz O‘zbekistonga tashrif buyurgan paytimizda Markaz hali ochilmagan edi. Ammo u haqida eshitgan edik va uni ko‘rishni juda istaganmiz. Bizga markaz keyinroq ochilishi haqida ma’lum qilishgan edi.
Mana, bugun esa Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi munosabati bilan ushbu masjidning muhtasham zalida turibmiz. Bizni taklif etishgani va ushbu go‘zal ko‘rgazmani tomosha qilish imkoniyati yaratilganidan juda xursandmiz.
Ochig‘ini aytsam, markaz nashrlari meni nihoyatda hayratlantirdi. Kitob muqovalarining ranglari, ularning bezaklari, kitoblar ichidagi go‘zal manzaralar va tarixiy obidalar tasviri menda katta taassurot qoldirdi.
Masqatdagi taqdimot O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ilmiy-ma’rifiy faoliyati va nashrlarini xorijiy jamoatchilikka tanishtirish bilan bir qatorda, O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasida avvaldan shakllangan adabiy-madaniy aloqalarning davomiyligini ham namoyon etdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati