Bismillahir Rohmanir Rohiym
Uhud g‘azotidan keyin Alloh taolo musulmonlarga bunday xitob qildi:
«O‘shanda U Zotning izni ila ularni qira boshlaganingizda Alloh va’dasining ustidan chiqdi. Ammo sizlar zaiflashib, farmon borasida ixtilof qildingiz, U Zot siz yaxshi ko‘rgan narsani ko‘rsatganidan so‘ng esa osiylik qildingiz, chunki orangizda dunyoni istaydiganlar ham bor, oxiratni istaydiganlar ham bor. Keyin esa U Zot sinov uchun sizlarni chekinishga majbur qildi. Endi esa sizlarni afv etdi, zero, Alloh mo‘minlarga fazlu marhamatlidir. O‘shanda Rasul ortingizdan chaqirib tursa ham, hech kimga qaramay, tirqirab qochdingiz. Ammo U Zot qo‘ldan ketgan narsaga ham, yetgan musibatga ham mahzun bo‘lmasligingiz uchun sizni g‘am ustiga g‘am bilan mukofotladi. Alloh qilayotgan amallaringizdan xabardordir» (Oli Imron surasi, 152-153-oyatlar).
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam kamonchilarni bir tepalikka joylashtirib, «Mening farmonimsiz joyingizdan jilmanglar!» deb buyurdilar. Lekin ular jangning boshida musulmonlar g‘alaba qilayotganini ko‘rib, o‘ljadan benasib qolib ketmaylik deb, Payg‘ambarimiz solllallohu alayhi vasallamning buyruqlarini bajarmay, pastga tusha boshlashdi. Buni kutib turgan dushman fursatdan darhol foydalandi. Bu musibatga ana shu tortishuv, itoatsizlik sabab bo‘ldi. Mana shu jinoyatning «mevasi» o‘laroq, musulmonlar jang maydonida g‘am ustiga g‘amlarga giriftor bo‘ldilar.
Taloto‘pda dushmanlardan biri «Muhammad o‘ldi!» deb qichqirdi. Mana shu yolg‘on xabarning tarqalib ketgani birinchi musibat bo‘ldi. Bu xabar musulmonlarni qattiq tushkunlikka tushirib qo‘ydi. Ikkinchi musibat esa kofirlarning musulmonlar ustidan qo‘li baland kelib, yetmishta zabardast sahobaning shahid qilingani bo‘ldi. Qur’oniy ta’bir bu musibatni o‘zgacha uslub bilan ifodaladi. Alloh taolo «sizlarni g‘am ustiga g‘am bilan jazoladi», demadi, balki «mukofotladi», dedi. Nima uchun mukofotladi? Buning nimasi mukofot deysizmi? Axir yuqoridagi hadisda nima deyilgan edi? Har bir musibat – ajr emasmidi? Bu voqeaning mukofotligi shuki, g‘am-tashvish, musibat tufayli sababli mo‘minlarga ajr-savob berildi. Shuning uchun Alloh taolo musibatlarni, qiyinchiliklarni savob deb, mukofot deb atadi, chunki bu musibatlar sodir bo‘lgan xatolarni yo‘q qilib yuborar edi! Mo‘minlar bu qiyinchiliklarga sabr qilishsa, Alloh ulardan rozi bo‘ladi, gunohlarini mag‘firat qiladi, jannatdagi darajalarini yuksaltiradi.
Shunday ekan, mahzun bo‘lmang, opa-singillar! Alloh bizni azoblash uchun, qiynash uchun emas, balki tarbiyalash uchun sinamoqda. Balolarni yo‘llab, bizni mukofotlamoqchi, kechirmoqchi, bizdan rozi bo‘lmoqchi. Shuning uchun shu lahzalardan e’tiboran unutmangki, g‘am-tashvishlarda albatta ajru mukofotlar bor.
Abdulloh Abdulmu’tiy, Huda Sa’id Bahlulning
“Qulog‘im senda qizim” kitobidan G‘iyosiddin Habibulloh tarjimasi.
O‘mon Sultonligining Masqat shahridagi "Hilton Muscat Al Bandar" majmuasida xalqaro forum bo‘lib o‘tdi. Shu yilning 15-16 noyabr kunlari o‘tkazilgan ushbu nufuzli anjumanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon domla Ishmatbekov ham ishtirok etdi.
Mazkur xalqaro forum Birlashgan Millatlar Tashkilotining Genotsidning oldini olish va himoya qilish mas’uliyati bo‘yicha boshqarmasi (UNOSAPG), O‘mon Sultonligi Vaqf va diniy ishlar hamda Tashqi ishlar vazirliklari, shuningdek, "Din va an’anaviy tinchlikparvarlar tarmog‘i" (The Network for Religious and Traditional Peacemakers) hamkorligida tashkil etildi.
Tadbirning asosiy maqsadi kamsitish va zo‘ravonlikning oldini olish, shuningdek, o‘zaro muloqot, bag‘rikenglik va tinch-totuvlikni keng targ‘ib qilishda amaliy yondashuvlarni ishlab chiqishdan iborat bo‘ldi.
E’tiborlisi, forumning asosiy tadbirlari Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro bag‘rikenglik kuniga (16 noyabr) to‘g‘ri kelgani o‘zaro hurmat va tinch-totuv yashash qadriyatlarini mustahkamlash uchun muhim maydon vazifasini o‘tadi.
Xalqaro tadbirda dunyoning turli davlatlaridan kelgan taniqli ulamolar, diniy va an’anaviy yetakchilar, hukumat vakillari, BMT va boshqa yirik xalqaro tashkilotlar mutasaddilari jam bo‘ldi. Forum dasturi doirasida muhim sessiyalar bo‘lib o‘tib, tinchlik va xavfsizlikni ta’minlashda xalqaro hamkorlik mexanizmlari hamda bag‘rikenglikni ilgari surishda diniy yetakchilar va ommaviy axborot vositalarining o‘rni kabi mavzularda yuqori darajadagi muhokamalar olib borildi.
Shuningdek, xalqaro tadbir doirasida yurtimiz vakillari dunyoning qator davlatlaridan tashrif buyurgan nufuzli ulamolar, diniy yetakchilar va soha mutaxassislari bilan uchrashuvlar o‘tkazdilar. Samimiy ruhda kechgan muloqotlar davomida diniy-ma’rifiy sohani rivojlantirish, sof Islom ma’rifatini keng yoyish hamda bugungi kunning dolzarb masalalari yechimi bo‘yicha o‘zaro tajriba almashildi.
O‘zbekiston vakillarining bunday nufuzli xalqaro anjumanlardagi ishtiroki yurtimizda olib borilayotgan diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlar, dinlararo bag‘rikenglik va tinchliksevarlik tamoyillarini jahon hamjamiyatiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati