Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Noyabr, 2026   |   6 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:50
Quyosh
07:12
Peshin
12:13
Asr
15:22
Shom
17:06
Xufton
18:23
Bismillah
16 Noyabr, 2026, 6 Jumadul soni, 1448

Hazon bo‘lgan umr

16.09.2024   8347   3 min.
Hazon bo‘lgan umr

Bismillahir Rohmanir Rohiym

O‘z joniga qasd qilish asosan yoshlar orasida tarqalgan bo‘lib, ba’zan katta yoshlilar orasida ham uchrab turadi. Ma’lumotlarga qaraganda, keyingi 15-20 yil davomida o‘z joniga qasd qilish holatlari jahon miqyosida juda ham ko‘payib ketgan. Butunjahon Sog‘liqni Saqlash tashkiloti hududiy boshqarmalarining ma’lumotlariga qaraganda, 15-24 yosh o‘rtasidagi o‘smirlarda bu holat juda ham ortib ketgan. Hatto keyingi o‘n besh yilda ikki barobar ortib ketgan. Fransiyada so‘nggi 10 yilda 3 barobarga ortgan. AQSHda 15-19 yoshdagi o‘smirlar yigitlarlar orasida o‘z joniga qasd qilish keyingi 30 yilda 300 % ga o‘sgan. Qizlar orasida 200 % ga ortgan. Polshada 12-20 yoshli o‘smirlar orasida bu ko‘rsatkich o‘g‘il bolalarda 4 barobar, qizlarda 79 % o‘sgan. Mutaxassislarning tadqiqotlariga ko‘ra o‘z joniga suiqasd qilishning asosiy sabalari quyidagilardir:

  1. Psixologik sabablar;
  2. Jinsiy hayotning erta boshlanishi va ishqiy muammolar;
  3. Oiladagi muammolar;
  4. Ichkilik va giyohvandlik;
  5. Tushkunlik.

Shuni ham eslatib o‘tmoqchimizki, bu fikrlar asosan Yevropa o‘smirshunoslarining fikrlari. Lekin eng etiborlisi shundaki, yuqoridagi barcha muammolar bizning ota-bobolarimiz qonlariga singib ketgan insoniy e’tiqodlar majmuasining saboqlari bilan yechilishi eng oson va to‘g‘ri yo‘ldir. Ya’ni oilada sog‘lom e’tiqod asosi bo‘lgan islomiy tarbiya orqali tushunchalar to‘g‘ri olib borilsa ko‘plab muammolar bartaraf etilishi mumkin.

Inchunun, bolalarimiz yaxshi bilishlari kerakki, o‘z joniga qasd qilish insonni nafaqat shirin hayot kechirish zavqidan mahrum qiladi, balki oxirati uchun ham katta zarar.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ham o‘z hadisi shariflarida o‘z-o‘zini o‘ldirish harom ekani, bunday ishni qilgan kishiga oxiratda qattiq azoblar borligi haqida bunday deganlar: “Kimki tog‘ tepasidan tashlanib, o‘z-o‘zini o‘ldirsa, o‘lgandan so‘ng jahannamda ham shu xil azobga giriftor bo‘ladi. Agar zahar ichib o‘zini o‘zi o‘ldirsa, jahannamda ham abadiy shu azobga mubtalo bo‘ladi. Kimki o‘zini temir parchasi bilan o‘ldirsa, u kishi temir parcha qorniga suqulgan holatda jahannam o‘tida abadiy qolur”.

Boshqa bir rivoyatda esa: “O‘zini suvga tashlab yoki osib yoki kuydirib o‘ldirgan kishilarning hukmi ham yuqorida zikr qilinganlar bilan barobardir”, deyilgan (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).

Ha, shariatimiz ko‘rsatmalarida har bir insoning joni, moli va sha’ni muqaddas va himoyalangandir. Shunday ekan hayotdan bemahal ko‘z yumishi mumkin bo‘lgan har qanday insonning hayoti hech kimni befarq qoldirishi mumkin emas.

Shahobiddin PARPIYEV,

Asaka tumanidagi “Muhammadsolih” jome masjidi imom-xatibi.

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

"Diniy bag‘rikenglik" nishoni o‘z egalariga topshirildi

16.11.2026   200   1 min.

Bugun "16 noyabr – Xalqaro bag‘rikenglik kuni" munosabati bilan yurtimizda millatlararo do‘stlik va diniy totuvlikni mustahkamlashga munosib hissa qo‘shayotgan bir guruh soha vakillariga «Diniy bag‘rikenglik» ko‘krak nishoni topshirildi.

Tantanali marosimda Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maxsudov fidoyi yurtdoshlarimizga ushbu yuksak mukofotlarni topshirib, ularning kelgusi faoliyatiga zafarlar tiladi.

Quvonarlisi, e’tirofga sazovor bo‘lganlar safida O‘zbekiston musulmonlari idorasi va uning tizimida samarali mehnat qilayotgan Akbarshoh Rasulov, Ne’mat Musayev, Hikmatilla Toshtemirov, O‘tkirbek Sobirov, Damin Jumaqulov, Tohir Qurbonov, Doniyor Ikramov, Munira Abubakirova, hamda Tursunoy Dehqonova kabi zahmatkash insonlar bor.

Tadbirda so‘zga chiqqan notiqlar mazkur mukofotning ta’sis etilishi Davlatimiz rahbari tomonidan diniy-ma’rifiy sohaga qaratilayotgan yuksak e’tibor, fuqarolarning vijdon erkinligini ta’minlash va ma’naviy muhit barqarorligini saqlash yo‘lidagi ezgu islohotlarning yaqqol namunasi ekanini alohida ta’kidladilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari