Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Noyabr, 2026   |   6 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:50
Quyosh
07:12
Peshin
12:13
Asr
15:22
Shom
17:06
Xufton
18:23
Bismillah
16 Noyabr, 2026, 6 Jumadul soni, 1448

Tarixdagi eng qayg‘uli kun

17.09.2024   10328   3 min.
Tarixdagi eng qayg‘uli kun

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hijratning o‘n birinchi yili rabi’ul avval oyining o‘n ikkinchi kuni, choshgoh va peshin o‘rtasida bu o‘tkinchi dunyoni tark etdilar (Ibn Sa’d, Tabaqot 2/215; Ibn Kasir, Bidoya 5/282, 294, 295, 296, 313).


O‘sha kuni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vafoti haqidagi xabar barcha musulmonlar uchun katta zarba bo‘ldi. Shubhasiz, bu ular uchun katta yo‘qotish edi. Madina musulmonlarining ko‘plari Nabiy sollallohu alayhi vasallamning vafotidan xabardor bo‘lib, masjidga shoshildilar. Ushbu voqeadan hayratda qolgan Umar roziyallohu anhu masjidda to‘plangan olomonga qarata: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o‘lmagan …» deb qaytarardi (Ibn Hishom, Siyra, 2/215).


Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning vafoti haqidagi xabarni eshitib Abu Bakr roziyallohu otga minib darhol Masjidun Nabaviyga yetib keldi. U Sunh degan joydagi uyida edi. Umar roziyallohu anhu hamon o‘sha gapni takrorlardi. Abu Bakr jamoatni tinchlanishga buyurdi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam oxirgi kunlarini o‘tkazgan xonaga qizi Oisha roziyallohu anhoning oldiga kirdi.


Xonaga kirib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vujudlariga yopilgan matoni ochdi va peshonalaridan o‘pdi. Uning ko‘zlari yoshga to‘lib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga qarab: «Allohga qasamki, Alloh sizga ikki marta o‘lim bermaydi. O‘limni totdingiz. Bundan keyin endi o‘limni boshqa totmaysiz», dedi. Va «Zumar» surasining 30-oyatini tilga oladi:

إِنَّكَ مَيِّتٞ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ

«Albatta, sen ham o‘lguvchisan, ular ham o‘lguvchidirlar». So‘ng: «Shu holatda ham hayotdagi kabi go‘zalsiz», deb xonadan chiqdi. (Ibn Hishom, Siyra, 2/216; Ibn Sa’d, Tabaqot, 2/209).


Uning gaplari Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning jasadlari bilan bir xonada bo‘lganlarni tinchlantirdi. Abu Bakr jazavaga tushmadi, aksincha sokinlik va bosiqlik bilan musulmonlar jamiyatiga vaziyatni tushuntirish va ularning sarosimaga tushishiga yo‘l qo‘ymaslikni o‘ylardi. Umar hanuz o‘sha so‘zni takrorlardi: «Muhammad o‘lmagan!..» Abu Bakr undan o‘tirishni so‘radi.


Odamlarning diqqat-e’tibori Abu Bakr tomonga yo‘nalgandan so‘ng, u jamoatga shunday dedi: «Muhammad sollallohu alayhi vasallamga ibodat qilganlar bo‘lsa, bilingki, U vafot etdi. Kim Parvardigorga ibodat qilgan bo‘lsa, bilingki, U abadiy tirikdir». Keyin Qur’oni Karimdan quyidagi oyatni o‘qidi:


وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَن يَنقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ


«Muhammad ham bir Rasul, xolos. Undan oldin ham rasullar o‘tgan. Agar u o‘lsa yoki qatl qilinsa, orqangizga qaytasizmi?! Kimki orqasiga qaytsa, Allohga hech qanday zarar keltira olmas. Va Alloh shukr qiluvchilarni albatta mukofotlar» (Oli Imron surasi, 144-oyat). (Ibn Hishom, Siyra, 2/216; Ibn Sa’d, Tabaqot 2/211; Ibn Kasir, Bidoya, 5/280).

Manba

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Nufuzli delegatsiya bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi

16.11.2026   176   3 min.
Nufuzli delegatsiya bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi

O‘zbekiston so‘nggi yillarda butun dunyo afkor ommasining diqqat markaziga aylandi, desak, ayni haqiqatni aytgan bo‘lamiz. Yurtimiz har kuni, har hafta xalqaro anjumanlarga mezbonlik qilayotganini hammamiz ommaviy axborot vositalari, ijtimoiy tarmoqlar orqali o‘qib, kuzatib boryapmiz.

Sharq gavhari deya ta’riflanadigan Samarqand shu yil 18-19 noyabr kunlari XIV Global Vaqf anjumaniga mezbonliq qiladi. “Vaqf va islomiy ijtimoiy moliyaga yangicha yondashuv: boshqaruv, standartlar, innovatsiyalar va barqaror rivojlanish yo‘llari” mavzusida o‘tkaziladigan tadbirda 30 mamlakatdan 150 nafarga yaqin davlat va xalqaro tashkilotlar vakillari, ulamolar, soha ekspertlari ishtirok etishi kutilayotgani ham yuqoridagi fikrimizni tasdiqlaydi.

Bugun, 16 noyabr kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari, “Vaqf” xayriya jamoat fondi boshqaruvi rahbari Zayniddin domla Eshonqulov Malayziyaning Xalqaro Vaqf Harakatlari Kengashi (International Waqf Action Council – iWAQF) prezidenti Datuk Dr. Mohd G‘azzoliy hamda Malayziya xalqaro islom universiteti professori, Dr. Nur Osiyo binti Muhammad bilan uchrashuv o‘tkazdi.

Zayniddin domla dastlab mehmonlarga O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining samimiy salomlari va ezgu tilaklarini yetkazdi.

So‘ngra Diniy idora tarixi, so‘nggi yillarda muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tashabbuslari bilan Yangi O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan ulkan islohotlar, shu jumladan, “Vaqf” xayriya jamoat fondi tashkil etilgani, bugungi kunda fondning faoliyati tobora takomillashib, rivojlanib borayotgani haqida mehmonlarga atroflicha ma’lumot berdi.

Muloqot davomida xalqaro vaqf tizimida O‘zbekistonning ishtirokini kengaytirish, vaqf va xayriya faoliyatini rivojlantirish, ta’lim hamda ilmiy yo‘nalishlarda o‘zaro tajriba almashish masalalari muhokama qilindi.

Bugungi kunda World Zakat and Waqf Forum xalqaro hamjamiyati ko‘plab mamlakatlar vakillarini birlashtirgan. O‘zbekistonning ushbu hamjamiyatga a’zo bo‘lishi mamlakatimiz vaqf tizimining xalqaro aloqalarini kengaytirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Uchrashuvda amaliy hamkorlik masalalari ham muhokama qilinib, xususan, Malayziyaning Imom Buxoriy xalqaro universiteti magistratura bosqichini tamomlayotgan o‘zbekistonlik talabaga Malayziyadagi vaqf tashkilotlaridan birida amaliyot o‘tash imkoniyatini yaratish bo‘yicha kelishuvga erishildi. Bu orqali talabaning vaqf mablag‘larini boshqarish, xayriya loyihalarini tashkil etish va sohadagi ilg‘or tajribalarni o‘rganishi ko‘zda tutilgan.

Shuningdek, O‘zbekiston va Malayziya o‘rtasida vaqf va xayriya sohasida tajriba almashish, qo‘shma loyihalarni amalga oshirish hamda ta’lim va ilmiy tadqiqotlar yo‘nalishlaridagi hamkorlikni rivojlantirish istiqbollari yuzasidan ham fikr almashildi.

Bundan tashqari, diniy-ma’rifiy ta’lim, ilmiy tadqiqotlar, mutaxassislar tayyorlash va ularning malakasini oshirish yo‘nalishlarida hamkorlikni rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi.

Mazkur uchrashuv O‘zbekiston va Malayziya o‘rtasida vaqf sohasidagi aloqalarni yanada mustahkamlash, xalqaro hamkorlik ko‘lamini yanada kengaytirish hamda ilg‘or tajribalarni milliy amaliyotga tatbiq etishda muhim qadam bo‘lib xizmat qiladi, inshoalloh.

“Vaqf” xayriya jamoat fondi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari