Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Noyabr, 2026   |   6 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:50
Quyosh
07:12
Peshin
12:13
Asr
15:22
Shom
17:06
Xufton
18:23
Bismillah
16 Noyabr, 2026, 6 Jumadul soni, 1448
Maqolalar

Buyuk muhaddisga ulug‘ ehtirom

24.09.2024   12838   4 min.
Buyuk muhaddisga ulug‘ ehtirom

Mamlakatimizda buyuk ajdodlarimizning boy ilmiy merosini o‘rganish, xalqimiz hamda xalqaro miqyosda keng targ‘ib etish, muhimi, yoshlarimiz ongi va shuuriga yetkazib, ularda ona-Vatanga bo‘lgan muhabbat va sadoqat tuyg‘usini yanada kuchaytirish ishlariga alohida e’tibor qaratilmoqda. 
 

Yaqinda davlatimiz rahbarining “Imom Termiziy tavalludining 1200 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi farmoni e’lon qilingani ana shu ezgu ishning uzviy davomi bo‘ldi, desak mubolag‘a bo‘lmaydi.


Hujjatga muvofiq, Imom Termiziyning “ash-Shamoil al-Muhammadiyya” va “Sunani Termiziy” asarlari moturidiylik aqidasi va hanafiylik mazhabiga tayangan holda ko‘p jildlik akademik tarjimasi hamda sharhi tayyorlanadi. Demak, o‘quvchilar tez orada ushbu nodir asarlarning yangi nashridan ham bahramand bo‘lishadi.


Darhaqiqat, bobolarimiz yozib qoldirgan ma’naviy merosni o‘rganish bugungi axborot asrida, xususan, kishilar ongi va qalbini egallash uchun kurashlar ketayotgan bir paytda har jihatdan muhimdir.


Afsuski, hozirgi paytda ayrim to‘g‘ri yo‘ldan adashayotgan, turli g‘alamis kimsalarning aldaviga uchrab qolayotganlar ham yo‘q emas. Shu o‘rinda ta’kidlash kerakki, bu toifadagilar bilan suhbatlashsangiz ularning Imom Buxoriy, Imom Moturidiy, Imom Termiziy, Burhoniddin Marg‘inoniy kabi bobokalonlarimizning asarlaridan umuman bexabarligi ma’lum bo‘ladi.


Shunday ekan, ulug‘ mutafakkirlarimizni yaqindan tanish, ularning benazr merosidan bahramand bo‘lish orqaligina farzandlarimizni turli xurujlardan asray olishimiz mumkin.


Darvoqe, Imom Abu Iso Muhammad ibn Iso Termiziy hozirgi Termiz shahridan olti farsax uzoqlikda joylashgan Bug‘ qishlog‘ida 209-hijriy sanada tavallud topgan. Kunyalari Abu Iso, ismlari Muhammad, otasining ismi Iso, bobosining ismi Savradir.


U zotning ustozlari ko‘p bo‘lib, eng mashhuri Imom Buxoriydir. Aksariyat hadislarni Buxoriydan rivoyat qilgan. Imom Muslim, Abu Dovud hamda Basra, Kufa, Xuroson, Hijoz shayxlari ham u kishining ma’naviy ustozlaridan bo‘lib, ularning ra’y va vositalariga murojaat qilib turgan.


U zotning “Sunani Termiziy” kitobi “Sahih Buxoriy” va “Sahih Muslim” kitoblaridan keyingi o‘rinda turadi. Imom Termiziy hadislarni jamlash va aniqlashda, yodlash hamda zikr qilishda alohida maqomga ega bo‘lgan.


Imom Termiziyning shogirdlaridan biri: “Imom Buxoriyning vafotidan keyin Xurosonda Abu Iso Termiziydek ilmda, zehnda, taqvoda, zohidlikda biror kishi topilmas edi”, degan.


Shayxlardan biri Imom Termiziyni imtihon qilish maqsadida unga qirqta g‘arib hadisni aytib, savol beradi. Imom Termiziy qirqta hadisni birorta harfda ham xato qilmay, avvalidan oxirigacha o‘qib beradi. Shayx: “Sendek kishini ko‘rmaganman”, deydi.


Imom “Sunan” kitobi foydasi ko‘p, takror so‘zlari oz, chiroyli tartibda yozilgandir. Abu Ali Mansur ibn Abdulloh Xolidiy Imom Termiziyning “al-Jomi’us-Sahih” kitobini sifatlab: “Kimning uyida mana shu kitob bo‘lsa, go‘yo uyida Payg‘ambarimiz gapirayotgandek bo‘ladilar”, degan.


Imom Buxoriy shogirdi Imom Termiziyga: “Sen mendan foydalanganingdan ko‘ra, men sendan ko‘proq foydalandim”, degan.


Imom Termiziyning “Kitobu azim” (“al-Jomi’ as-Sahih”) kitobi “Sahihut Termiziy” nomi bilan mashhur. Shuningdek, “Shamoilun Nabaviya”, “Ilalu mufrad”, “Ilalu fiy oxiri jomi’”, “Kitobuz zuhd”, “Kitobut tarix”, “Asmous sahoba”, “al-Asmo val kuna”, “Kitobu fiyl asaril mavqufa” kabi asarlari ham dunyo kitobxonlari tomonidan alohida qardlanadi.


Buyuk bobolarimizning hayot yo‘llarini, ularning asarlarni o‘rgansak, biz uchun juda katta manfaatlar bor. Zotan, butun islom olamida Imom Termiziydek olimlarning kitoblari katta qiziqiz bilan o‘rganilar ekan, bu borada biz barchaga ibrat bo‘lishimiz kerak. 

Abduqahor domla YUNUSOV,

Toshkent shahar bosh imom-xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi

16.11.2026   2038   2 min.
Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi

Shu kunlarda Ummon Sultonligining Masqat shahridagi "Hilton Muscat Al Bandar" majmuasida "Masqat harakatlar rejasi global forumi" (Muscat Plan Global Forum) bo‘lib o‘tmoqda. Joriy yilning 15-16 noyabr kunlariga mo‘ljallangan ushbu nufuzli anjumanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon domla Ishmatbekov ham ishtirok etmoqda.

Mazkur xalqaro forum Birlashgan Millatlar Tashkilotining Genotsidning oldini olish va himoya qilish mas’uliyati bo‘yicha boshqarmasi (UNOSAPG), Ummon Sultonligi Vaqf va diniy ishlar hamda Tashqi ishlar vazirliklari, shuningdek, "Din va an’anaviy tinchlikparvarlar tarmog‘i" (The Network for Religious and Traditional Peacemakers) hamkorligida tashkil etilgan.

Tadbirning asosiy maqsadi kamsitish va zo‘ravonlikning oldini olish, shuningdek, o‘zaro muloqot, bag‘rikenglik va tinch-totuvlikni keng targ‘ib qilishda amaliy yondashuvlarni ishlab chiqishdan iborat.

E’tiborlisi, forumning asosiy tadbirlari Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro bag‘rikenglik kuniga (16 noyabr) to‘g‘ri kelgan bo‘lib, bu o‘zaro hurmat va tinch-totuv yashash qadriyatlarini mustahkamlash uchun muhim platforma vazifasini o‘taydi.

Xalqaro tadbirda dunyoning turli davlatlaridan kelgan taniqli ulamolar, diniy va an’anaviy yetakchilar, hukumat vakillari, BMT va boshqa yirik xalqaro tashkilotlar mutasaddilari jam bo‘lgan. Forum dasturi doirasida muhim sessiyalar bo‘lib o‘tmoqda. Jumladan, tinchlik va xavfsizlikni ta’minlashda xalqaro hamkorlik mexanizmlari, nafratli nutqlarga qarshi kurashish hamda bag‘rikenglikni ilgari surishda diniy yetakchilar va ommaviy axborot vositalarining o‘rni kabi mavzularda yuqori darajadagi muhokamalar olib borilmoqda.

O‘zbekiston vakillarining bunday nufuzli xalqaro anjumanlardagi ishtiroki yurtimizda olib borilayotgan diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlar, dinlararo bag‘rikenglik va tinchliksevarlik tamoyillarini jahon hamjamiyatiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etadi. 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

Matbuot xizmati

Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi Ummon Sultonligida nufuzli xalqaro forum boshlandi
O'zbekiston yangiliklari