Sayt test holatida ishlamoqda!
01 Iyul, 2026   |   16 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:08
Quyosh
04:54
Peshin
12:29
Asr
17:42
Shom
20:04
Xufton
21:45
Bismillah
01 Iyul, 2026, 16 Muharram, 1448

Nega juma namoziga 2 marta azon aytiladi?

17.10.2024   7080   2 min.
Nega juma namoziga 2 marta azon aytiladi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Imom Buxoriy, Termiziy, Nasoiy va Abu Dovud Soib ibn Yazid roziyallohu anhudan rivoyat qiladilar:

«Juma kunining avvalgi «nido»si Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam, Abu Bakr va Umarning davrlarida imom minbarga o‘tirganida bo‘lar edi. Usmon (xalifa) bo‘lganida odamlar ko‘payib ketib, Zavroning ustida uchinchi «nido»ni ziyoda qildi».

Boshqa bir rivoyatda: «Ish shunday sobit qoldi», deyilgan.

Ushbu hadisdagi «nido»dan maqsad azondir. Nidoning «uchinchi» deyilishi esa azon va iqoma e’tiboridandir.

Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam va ikki xalifa, ya’ni hazrati Abu Bakr hamda hazrati Umar davrlarida imom minbarga chiqqanida azon aytilar, xutba o‘qib bo‘lib, minbardan tushganida, iqoma aytilib, namoz o‘qilar edi.

Ammo hazrati Usmon xalifa bo‘lgan paytlarida Islom diyori kengayib, musulmonlar soni ko‘paygan edi. Imom minbarga chiqqanidan keyin azon aytilib, xutba qilar, shundan so‘ng juma namozi o‘qiladigan bo‘lsa, uzoqroqdagi kishilar azonni eshitgandan so‘ng harakat qilib, masjidga kelsalar, namozga kechikadigan bo‘lib qoldilar, chunki u paytlarda soatlar yo‘q edi. Kishilar namoz vaqtining kirganini azon aytilganidan bilar edilar.

Hazrati Usmon roziyallohu anhuning davrlarida odamlar namozga kechikayotganlari kuzatilgach, ularni oldinroq xabardor qilish uchun juma namozining vaqti kirishi bilan bir qo‘shimcha azon aytish joriy qilindi.

Bu azon Madinai munavvaraning bozori ichidagi «Zavro» deb atalgan joyda, bir uyning tomida aytilar edi. Bozor qilish va boshqa ishlar bilan mashg‘ul bo‘lib yurgan odamlar o‘sha birinchi azonni eshitib, juma namozining vaqti kirganidan xabardor bo‘lar, ishlarini yig‘ishtirib, tahorat qilib, masjidga to‘planar edilar.

Peshin namozining haqiqiy vaqti bo‘lganida esa imom minbarga chiqar va muazzin Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam, hazrati Abu Bakr va Umarlar davridagi kabi azon aytar va odatdagidek davom ettirib ketilar edi.

Bu ish o‘z samarasini ko‘rsatdi. Musulmonlar juma namoziga kech qolmaydigan bo‘ldilar. Bu amal hammaga ma’qul kelib, juma namoziga ikki marta azon aytish hamma joylarda joriy qilinib, sobit bo‘lib qoldi.

Bu narsaga hozir ham hamma joylarda va mazhablarda amal qilinadi. Birorta odam «Nima uchun bunday?» deb e’tiroz bildirmaydi. Shunday bo‘lishi kerak ham.

«Islom tarixi» birinchi juzi asosida tayyorlandi

 

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ey yoshlar, sizlar naqadar baxtlisiz!

30.06.2026   2627   5 min.
Ey yoshlar, sizlar naqadar baxtlisiz!

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Bugun – Yoshlar kuni.

Avvalo, shuni aytmoqchiman: Ey yoshlar, sizlar naqadar baxtlisiz!

Sizlar ilm olish uchun eshiklari ochiq bo‘lgan yurtda yashayapsiz. Ilm olishni istasangiz, kasb-hunar o‘rganishni istasangiz ham, oliy ta’lim olishni istasangiz ham imkoniyatlar bor. Ota-onangiz tinch osmon ostida sizning kamolingizni orzu qilib yashayapti.

Bu ne’matlarning qadriga yeting.

Har bir ne’matning shukri bo‘ladi. Yoshligingizning shukri – uni Alloh rozi bo‘ladigan yo‘lda sarflashdir.

Alloh taolo aytadi: Bas, Meni eslangiz, sizni eslarman. Va Menga shukr qilingiz, kufr qilmangiz (Baqara surasi, 152-oyat).


Aziz yoshlar!

Bugun dunyo siz uchun kurashmoqda. Ammo bu kurash qurol bilan emas, qalbingiz uchun kurashdir.

Bir tomonda muallim ustozlaringiz chaqiradi.

Ikkinchi tomonda nafs chaqiradi.

Bir tomonda ota-onaning duosi.

Ikkinchi tomonda internetdagi noma’lum odamlarning chaqiriqlari.

Bir tomonda yurtimiz ulamolari.

Ikkinchi tomonda o‘zini “haqiqat tarafdori” deb ko‘rsatadigan, ammo aslida yoshlarni fitna, g‘azab va adovat sari yetaklaydigan buzg‘unchi oqimlar.

Ular sizga: “Faqat biz haqmiz”, deydi.

Ammo ularning ortidan borgan qancha yoshlar ota-onasidan, ilmidan, yurtidan ayrildi, eng achinarlisi esa, xotirjamligini ham yo‘qotdi. Ular baxt izlab chiqib, baxtini yo‘qotdi.


Islom esa, insonni ota-onasiga mehribon, yurtiga foydali, ilmga tashna, odobli va rahmli bo‘lishga chaqiradi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytdilar: “Ikki ne’mat borki, odamlarning ko‘pi ularning qadriga yetmaydi: sog‘liq va bo‘sh vaqt” (Imom Buxoriy rivoyati).

Yoshlik ham mana shu ikki ne’matning eng go‘zal davridir.

Bugun telefoningizda birgina tugma bilan dunyoning har xil fikrlari kirib keladi.

Ammo unutmang...

Har ko‘p kuzatiladigan odam haq bo‘lavermaydi.

Har chiroyli gap jannatga olib bormaydi.

Ba’zan eng xavfli zahar eng shirin idishda bo‘ladi.

Shayton ham hech qachon insonni: Kel, gunoh qil”, deb boshlamaydi. Avval: Faqat bitta video ko‘r”, deydi. Keyin: Faqat bitta shubhali sahifani o‘qib ko‘r, deydi. So‘ng esa qalb asta-sekin nurini yo‘qota boshlaydi.

Bugun sen kimni tinglayotganing – ertaga kim bo‘lishingni belgilaydi.

Kim bilan yurganing – qayerga borishingni belgilaydi.

Nimani ko‘rayotganing – qalbing qanday bo‘lishini belgilaydi.

Shuning uchun ulamolarga mahkam yopishing.

Diyoringiz ulamolariga yaqin bo‘ling.

Jonajon vataningizni do‘st tuting.

Ilm-hunarni hayotingizning eng go‘zal lahzasiga aylantiring.

Ota-onangizning roziligini yo‘qotmang.

Chunki ota-onaning birgina duosi ba’zan insonni dunyo va oxirat saodatiga olib boradi.

Aziz yoshlar!

Yoshlik – o‘tib ketadigan fasl.

Bugun kuchli oyoqlar bir kun qariydi.

Bugun o‘tkir ko‘zlar bir kun xiralashadi.

Bugun tez yugurayotgan yurak ham bir kun to‘xtaydi.

Ammo yoshligingizda vataningizga qilgan bir fidoiylik, bir sadaqa, bir ilm, bir yaxshilik Qiyomat kunigacha siz bilan qoladi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam xabar berganlar: Qiyomat kuni banda besh narsadan so‘raladi. Ulardan biri Yoshligini nimaga sarflading?”.

Shunday ekan, bugun javobini tayyorlaylik.

Ey yoshlar!

Siz bu yurtning umidisiz.

Ota-onangizning quvonchisiz.

Ustozlaringizning mevasisiz.

Ummatning ertangi kunisiz.

Shunday ekan, hech kim sizning pok qalbingizni o‘g‘irlamasin.

Hech kim sizni ilm yo‘lidan chalg‘itmasin.

Hech kim sizni fitnaga boshlamasin.

Ilm bilan yuksaling.

Odob bilan bezaning.

Shunday yosh bo‘lingki, sizni ko‘rgan ota-ona: Allohim, O‘zinga shukur, farzandimdan roziman Sen ham rozi bo‘lgin, deb duo qilsin.

Alloh taolo barcha yoshlarimizni iymoni mustahkam, ilmi ziyoda, odobi go‘zal, ota-onasiga sadoqatli, Vataniga foydali va ummatga xizmat qiladigan solih insonlardan aylasin.

 

Nuriddin HAMRAQULOV,
Yakkasaroy tumaniRahimjon hoji otajome masjidi imom noibi

Maqolalar