Sayt test holatida ishlamoqda!
28 Iyun, 2026   |   13 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:06
Quyosh
04:52
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:04
Xufton
21:46
Bismillah
28 Iyun, 2026, 13 Muharram, 1448
Yangiliklar

Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi

24.10.2024   26429   1 min.
Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi

Shu  yilning 14-17 oktyabr kunlarida Sankt-Peterburg va Rossiyaning Shimoli-G‘arbiy mintaqasi musulmonlari Diniy idorasi, Rossiyaning Osiyo qismi musulmonlarining Diniy idorasi, Sankt-Peterburg davlat universiteti, Islom madaniyati, ilm-fan va ta’limni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tomonidan “Hozirgi zamonda ma’naviy va axloqiy qadriyatlar” mavzusida I Xalqaro diniy sammit tashkil etildi. Unda O‘zbekiston musulmonlari idorasi vakili Ibrohimjon domla Inomov ishtirok etdi.

Konferensiyada 55 dan ziyod davlatdan vazirlar va vazir o‘rinbosarlari, muftiylar, diniy soha xodimlari, akademiya va universitet rektorlari, mutaxassislar, ilmiy tadqiqotchilar, yetakchi dinshunos olimlar, ilmiy, siyosiy va jamoat arboblari, milliy diasporalar vakillari, talabalar hamjamiyati hamda diplomatik korpus vakillari qatnashdi. 

Nufuzli simpoziumda so‘zga chiqqan O‘zbekiston musulmonlari idorasi vakili Ibrohimjon domla Inomov tomonidan I Xalqaro diniy sammit ishtirokchilariga O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining salom va duoyu xayrlarini yetkazib, yurtimizda diniy-ma’rifiy sohadagi o‘zgarishlar haqida ma’lumot berdi. 

Sammit doirasida O‘zbekistondagi bu xayrli ishlarga yuksak baho berildi. Shuningdek, bir qator yuqori martabali mehmonlar Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Bahouddin Naqshband, Imom Moturidiylar yurtiga borish istaklarini samimiy izhor etishdi. 

Anjuman davomida mavzu doirasida ma’ruzalar qilinib, fikr-mulohazalar bildirildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi Xalqaro diniy sammitda O‘zbekistondagi islohotlar e’tirof etildi
O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar

Inson barmoq izlari

26.06.2026   6844   4 min.
Inson barmoq izlari

Inson tanasidagi eng hayratli alomatlardan biri – uning barmoq izlaridir.


Agar ikki egizak bir tuxumdan yaralgan bo‘lsa – zero ba’zi egizaklar ikki tuxumdan, ba’zilari esa bir tuxumdan yaraladi – hatto shunday holatda ham ularning barmoq izlari bir-biridan mutlaqo farq qiladi.


Bu haqiqatga Alloh subhanahu va taolo O‘zining aziz Kitobida ishora qilib shunday marhamat qiladi:


“Inson Bizni, uning suyaklarini jamlay olmas, deb o‘ylarmi? Ha, Biz uning barmoq uchlarini ham asl holiga keltirishga qodirmiz” (Qiyomat surasi, 3–4-oyatlar).


Zamonaviy ilm-fan barmoq izlarida yuzga yaqin o‘ziga xos alomat borligini aniqladi. Agar ikki barmoq izida ana shu yuz alomatdan o‘n ikkitasi o‘zaro mos kelsa, u holda bu ikki iz bir insonga tegishli deb qabul qilinadi.


Tasodifan ikki barmoq izining bir xil chiqish ehtimoli esa oltmish to‘rt milliarddan bittadir. Ya’ni yer yuzida oltmish to‘rt milliard inson yashagan taqdirda ham, shundagina bir juft barmoq izining o‘xshab qolish ehtimoli paydo bo‘ladi. Holbuki, dunyo aholisi 8 milliardni tashkil etadi, xolos.


Barmoq izlarining shakli ham favqulodda murakkabdir. Unda yoylar, egri chiziqlar, burilishlar, burchaklar, tarqalishlar, mayda chiziqlar, chuqurchalar va tarmoqlanishlardan iborat noyob tuzilish mavjud.


Ayrim tibbiyot muassasalarida bir barmoq izi namoyish qilinib, uning ostiga o‘n besh mingta boshqa barmoq izi qo‘yilganida ham, ulardan ikkitasi hatto yetti nuqtada ham mutlaq o‘xshash chiqmagan.


Barmoq izi inson ona qornida bo‘lganidayoq, homilaning oltinchi oyida shakllana boshlaydi va inson o‘lguniga qadar o‘zgarmasdan saqlanadi.


Yana ham hayratlisi shuki, agar barmoq uchidagi teri butunlay olib tashlansa, uning o‘rnida qayta o‘sib chiqqan yangi terida avvalgi barmoq izining o‘zi yana paydo bo‘ladi.


Ayrim jinoyatchilar barmoq izlarini yo‘qotish uchun jarrohlik amaliyotlarini o‘tkazganlar. Ular barmoq terisini kesib tashlab, boshqa joydan olingan terini ko‘chirib o‘tkazganlar. Ammo oradan bir necha oy o‘tgach, avvalgi barmoq izlari yana qayta namoyon bo‘lgan.


Chunki bu – Alloh taolo insonga bergan ilohiy muhrdir. Uni bashar quvvati yo‘q qilib tashlay olmaydi.


Qiyomat kuni Alloh taolo insonlarni qayta tiriltirganida ham ana shu chiziqlar, chuqurchalar, tarmoqlar va mayda belgilar yana avvalgi holiga qaytariladi.


Alloh taolo marhamat qiladi: “Ha, Biz uning barmoq uchlarini ham asl holiga keltirishga qodirmiz” (Qiyomat surasi, 4-oyat).  


Bu – Alloh taoloning buyuk oyatlaridan biridir. Inson hali ona qornida ekan, bu naqshlar qanday yaratiladi? Keyin inson o‘lganidan so‘ng Alloh taolo ularni qanday qilib yana avvalgi holiga qaytaradi?


Bu savollarning o‘zi inson qalbini tafakkurga, aqlni esa Yaratuvchining qudrati haqida mulohaza qilishga chorlaydi.


Zamonaviy ilm-fan yana bir hayratli haqiqatni kashf etdi: insonning ko‘z gavhari – ya’ni ko‘zning rangli qismi ham har bir insonda o‘ziga xos bo‘lib, u ham shaxsni aniqlashda barmoq izi kabi noyob belgi vazifasini bajaradi.


Demak, inson tanasidagi har bir a’zo, har bir chiziq, har bir hujayra va har bir biologik belgi – Alloh taoloning qudratiga dalolat qiluvchi tirik oyatdir. 


Muhammad Rotib Nabulsiyning 

Qur’on va sunnatdagi 

ilmiy mo‘jizalar 

ensiklopediyasidan

Mir Arab oliy madrasasi

o‘qitvchisi
Abdurahmonov

Abdulhodiy

tarjima qildi