Cavol: Qiyomat alomatlari hakida ma’lumot bersangiz.
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Qiyomat kuni qachon bo‘lishi Alloh taolo yashirgan sirdir. Lekin uning alomatlari haqida oyati karima va hadisi shariflarda bizga bir qancha ma’lumotlar yetib kelgan. Qiyomat alomatlari – qiyomat yaqinlashganda sodir bo‘ladigan voqea-hodisalardir.
Qiyomat alomatlarining hammasi yuzaga chiqib bo‘lsa Allohning irodasi bilan bu dunyo nihoyasi yetadi va qiyomat qoim bo‘ladi. O‘shanda butun borliqda hayot tugaydi. Borliqning hozirgi nizomi tamomila buziladi. Hamma narsa ostin-ustin bo‘lib ketadi. Ana o‘sha qiyomat qoim bo‘lganidir.
Ko‘plab hadisi shariflarda qiyomatdan oldin sodir bo‘ladigan katta va kichik hodisalar haqida so‘z yuritilgan. Jumladan, Huzayfa roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda bunday deyiladi: “Bir kuni suhbatlashib tursak, Nabiy sollallohu alayhi vasallam kirib keldilar va: “Nima haqda suhbatlashib turibsiz?”, dedilar. “Qiyomatni eslab turibmiz”, deyishdi. U zot: “O‘nta alomatni ko‘rmaguningizcha qiyomat bo‘lmaydi”, deb: Tutun (o‘rab kelishi), Dajjolning chiqishi, odamlarga gapiradigan hayvonning chiqishi, Quyoshning mag‘rib (botadigan joyi)dan chiqishi, Iso (alayhissalom)ning yerga tushishi, Ya’juj-Ma’jujning chiqishi, uchta yer yutishi: mashriq, mag‘rib va Arabiston yarim orolidagi yer yutishlarini, Yamandan odamlarni maxshargohga to‘playdigan olovning chiqishini eslab o‘tdilar” (Imom Muslim, Imom Termiziy va Imom Abu Dovud rivoyat qilgan).
Ba’zi qiyomat alomatlari aqida kitoblarimizdan ham joy olgan va musulmon kishi imon keltirishi lozimligi ta’kidlanadi. Masalan, “Aqoidi Tahoviya” kitobida bu borada bunday deyiladi:
وَنُؤْمِنُ بِأَشْرَاطِ السَّاعَةِ: مِنْ خُرُوجِ الدَّجَّالِ، وَنُزُولِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَامُ مِنَ السَّمَاءِ، وَنُؤْمِنُ بِطُلُوعِ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا، وَخُرُوجِ دَابَّةِ الْأَرْضِ مِنْ مَوْضِعِهَا.
“Qiyomat alomatlariga: Dajjolning chiqishi, Iso ibn Maryam alayhissalomning osmondan tushishi, Quyoshning mag‘rib (botadigan joyi)dan chiqishi, yer hayvonining chiqishiga imon keltiramiz”. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
Misrning “See News” va “Al-Ahram” nashrlarida Samarqand shahrida bo‘lib o‘tadigan Birodar shaharlar xalqaro forumi hamda Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi haqida maqolalar e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
“See News” portali ma’lum qilishicha, joriy yilning 24–25 iyul kunlari Samarqand shahrida O‘zbekistonning xalqaro hamkorligini kengaytirish, shaharlar o‘rtasidagi sheriklikni mustahkamlash va xalq diplomatiyasini rivojlantirishga qaratilgan Birodar shaharlar xalqaro forumi bo‘lib o‘tadi.
Forum davomida shaharlar hamkorligi masalalariga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyalar, panel sessiyalari va davra suhbatlarini o‘tkazish rejalashtirilgan.
Shu bilan birga, birodar shaharlar o‘rtasida memorandum va bitimlarni imzolash marosimlari, xalq diplomatiyasi va hududlararo hamkorlik taqdimotlari, xorijiy delegatsiyalar uchun madaniy-ma’rifiy tadbirlar tashkil etish ko‘zda tutilgan.
Samarqandning tarixiy obidalariga tashriflar, investitsiya, turizm va madaniyat sohalariga bag‘ishlangan turli ko‘rgazmalar esa ishtirokchilarda katta taassurot qoldiradi.
“Al-Ahram” gazetasi muxbiri Muhammad Abdulsalom Sabrin Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi haqida reportaj tayyorladi. Jurnalistning yozishicha, u ushbu muhtasham majmuani “Imom Buxoriyning “Al-Jome’ as-sahih” asari – ummat kitobi” mavzusidagi xalqaro ilmiy konferensiya doirasida borib ko‘rgan.
Maqolada Imom Buxoriy majmuasi qariyb 450 ming kvadrat metr maydonni egallagan yaxlit ilmiy-ma’rifiy va ma’naviy markaz sifatida tasvirlangan. Unda to‘rtta 75 metrli minoraga ega masjid, Imom Buxoriyning hayoti va ilmiy safarlariga bag‘ishlangan noyob qo‘lyozmalar hamda xaritalar jamlangan to‘qqiz pavilondan iborat interaktiv muzey mavjud.
Muallifning qayd etishicha, rekonstruksiya ishlaridan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan qariyb 65 ming nafar ziyoratchigacha oshgan. U ushbu majmuani nafaqat betakror me’moriy yodgorlik, balki xalqlar o‘rtasida o‘zaro hurmat va tinch-totuv yashash g‘oyalarini o‘zida mujassam etgan ma’naviy maskan sifatida ta’riflagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati