Bir qizaloq taqinchoq do‘koniga kirib sotuvchiga qarab chiroyli zirak ko‘rsatishini so‘radi. Sotuvchi qizaloqqa hayratlangancha qarab turaverdi. Shunda qizaloq bir zirakni ko‘rsatib: “Mana buni chiroyli qilib o‘rab berolasizmi?!”, dedi. Sotuvchi: “Puling bormi?” deb so‘radi.
Qizaloq cho‘ntagidagi bir nechta tangani chiqarib,:“Bor pulim shu, yetadimi?” deb so‘radi. So‘ngra u: “Bilasizmi, men opamga shu zirakni sovg‘a qilmoqchiman. Chunki u onamiz olamdan o‘tganidan keyin bizga g‘amxo‘rlik qilib kelmoqda. Men opamni xursand qilishni juda xohlardim. Menda bori shu”, dedi pulga ishora qilib.
Bir necha soniyadan so‘ng sotuvchi zirakni chiroyli qutiga solib, qizchaning qo‘liga berdi. U xursand bo‘lganicha uyiga shoshib ketdi.
Bir fursatdan so‘ng do‘konga bir o‘rta yoshli qiz kirib, do‘konchiga o‘sha qizaloq olgan zirakni ko‘rsatib: “Buni sizdan olganmidi?” deb so‘radi. Sotuvchi taqinchoqga qarab: “Ha” deb javob berdi. Qiz taqinchoqni narxi qanchaligini so‘radi. Sotuvchi: “Bu xaridor va mening kelishuvim” deb javob qildi. U: “Singlimda bir necha tanga bor edi. Bu esa judayam qimmatligini bilaman. Bunga pulimiz yetmaydi” deb zirakni qaytarib bermoqchi bo‘ldi.
Shunda sotuvchi: “Singlingiz bor budini berdi. Bu narxni hech kim bera olmaydi”, deya taqinchoqni qizga qaytarib berdi.
Akbarshoh Rasulov tarjimasi
Markaziy bank tomonidan 1-sonli «Murobaha» islomiy moliya me’yorini tasdiqlash to‘g‘risidagi qaror loyihasi ishlab chiqilib, jamoatchilik muhokamasiga taqdim etildi.
Loyiha islom banklari va islom darchalari tomonidan Murobaha asosida moliyalashtirish amaliyotlarini amalga oshirish tartibini belgilaydixabar bermoqda islommoliyasi.uz.
Asosiy talablar
Aktivga egalik. Moliya muassasasi mol (aktiv)ni mijozga sotishdan oldin uni sotib olishi va unga egalik qilishi kerak. Aktiv uning mulkida bo‘lgan davrdagi xavf-xatarlar ham uning zimmasida bo‘ladi.
Sotuvchi → Moliya muassasasi → Mijoz
Narx shaffofligi. Aktivning asl qiymati va ustama miqdori shartnomada aniq ko‘rsatiladi.
Kechiktirilgan to‘lov. To‘lov muddati kechiktirilgani yoki uzaytirilgani uchun kelishilgan sotuv narxini oshirish mumkin emas.
Komissiyalar. Moliyalashtirish majburiyati yoki moliyalashtirishning o‘zi uchun alohida komissiyalarga cheklovlar belgilangan.
Neustoyka. Kechiktirish uchun belgilangan jarima moliya muassasasining daromadi hisoblanmaydi, balki belgilangan tartibda xayriyaga yo‘naltiriladi.
Nega bu muhim?
Murobaha faqat «foizsiz kredit» emas. U real aktiv, mulkka egalik, xavf va oldi-sotdi munosabatiga asoslanadi.
Shuning uchun ushbu talablar Murobaha amaliyotining «boshqa nomdagi kredit»ga aylanib qolishining oldini olishda muhim ahamiyatga ega.
Eslatma: hujjat hozircha loyiha bo‘lib, muhokama jarayonida o‘zgarishi mumkin.
Taklif va mulohazalar uchun: Markaziy bank qarori loyihasi — ID-11799
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati