Bir qizaloq taqinchoq do‘koniga kirib sotuvchiga qarab chiroyli zirak ko‘rsatishini so‘radi. Sotuvchi qizaloqqa hayratlangancha qarab turaverdi. Shunda qizaloq bir zirakni ko‘rsatib: “Mana buni chiroyli qilib o‘rab berolasizmi?!”, dedi. Sotuvchi: “Puling bormi?” deb so‘radi.
Qizaloq cho‘ntagidagi bir nechta tangani chiqarib,:“Bor pulim shu, yetadimi?” deb so‘radi. So‘ngra u: “Bilasizmi, men opamga shu zirakni sovg‘a qilmoqchiman. Chunki u onamiz olamdan o‘tganidan keyin bizga g‘amxo‘rlik qilib kelmoqda. Men opamni xursand qilishni juda xohlardim. Menda bori shu”, dedi pulga ishora qilib.
Bir necha soniyadan so‘ng sotuvchi zirakni chiroyli qutiga solib, qizchaning qo‘liga berdi. U xursand bo‘lganicha uyiga shoshib ketdi.
Bir fursatdan so‘ng do‘konga bir o‘rta yoshli qiz kirib, do‘konchiga o‘sha qizaloq olgan zirakni ko‘rsatib: “Buni sizdan olganmidi?” deb so‘radi. Sotuvchi taqinchoqga qarab: “Ha” deb javob berdi. Qiz taqinchoqni narxi qanchaligini so‘radi. Sotuvchi: “Bu xaridor va mening kelishuvim” deb javob qildi. U: “Singlimda bir necha tanga bor edi. Bu esa judayam qimmatligini bilaman. Bunga pulimiz yetmaydi” deb zirakni qaytarib bermoqchi bo‘ldi.
Shunda sotuvchi: “Singlingiz bor budini berdi. Bu narxni hech kim bera olmaydi”, deya taqinchoqni qizga qaytarib berdi.
Akbarshoh Rasulov tarjimasi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Uqba ibn Omir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Har kim qiyomat kuni odamlar o‘rtasida hukm chiqarilguncha sadaqasi soyasida bo‘ladi" deganlarini eshitdim».
Yaziyd: "Abul Xayr biror kunni ham sadaqasiz o‘tkazmas edi. Hech bo‘lmasa, bir burda qotgan non yoki bir dona piyoz bo‘lsa ham", dedi.
Qiyomatning dahshatli jaziramasida hamma soya izlab zor yurgan paytda bandaning boshiga bu dunyoda qilgan sadaqalari soyabon bo‘lib turadi.
Kim oxiratdagi soyasi quyuq bo‘lishini, oxiratning kuydiruvchi issig‘idan soyada jon saqlashni istasa, ko‘proq sadaqa qilishi kerak.
Abul Xayr roziyallohu anhu mana shu hadisi sharifni eshitib qolgan, odamlarga rivoyat qilgan, uning ma’nosini o‘ziga to‘liq singdirgan, yaxshi bilgan.
Shuning uchun Allohning bergan kuni sadaqa berib yurgan. Juda hech narsa topa olmay qolsa, bir dona piyozni bo‘lsa ham sadaqa qilib, shu hadisga amal qilgan, qiyomatdagi soyasini ko‘paytirgan ekan.