Hajarul asvad ro‘parasida qo‘l ko‘tarish
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Cavol: Hajarul asvad ro‘parasida qo‘l qay shaklda ko‘tariladi. Odamlarda har xilini ko‘ramiz. Aslida qanday bo‘lishi kerak?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Tavofni boshlashda Hajarul asvadni istilom qilish (o‘pish yo silash) sunnat hisoblanadi.
Istilom agar hech kimga va o‘ziga ham aziyat bermaydigan bo‘lsa, Hajarul asvadni o‘pish bilan bo‘ladi. Buning imkoni bo‘lmasa, qo‘li bilan ushlaydi va qo‘lini o‘padi. Bunga ham imkon bo‘lmasa, hassaga o‘xshash biror narsani Hajarul asvadni tekkizib, o‘shani o‘padi. Agar uning ham iloji bo‘lmasa, uzoqdan turib, ikki qo‘lini xuddi namozga takbir aytib qo‘l ko‘tarayotgandek ko‘tarib, bismillah, takbir (Allohu akbar), tahlil (Laa ilaha illalloh), hamd (Alhamdulillah) va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot aytadi. Ba’zi ulamolar bundan keyin ikki kaftini o‘padi deyishgan.
“Irshodus soriy” kitobida istilomning sifati to‘liq aytilib, uzoqdan turib, istilom qilishni quyidagicha tushuntirilgan: “Hajarul asvadga yuzlanib, Allohu akbar deyish vaqtida ikki qo‘lini yelkasi yoki quloqlari barobariga ko‘taradi. Namozda ko‘targandek ko‘taradi. Ikki kaftini hajarul asvadga qaratadi”. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
ISLOHOTLAR BAHOSI odamlar hayotidan yo‘qotilgan mashaqqatlar bilan o‘lchanadi
Prezidentimiz 2021 yilda "Bugungi O‘zbekiston – bu hali tom ma’nodagi, biz orzu qilayotgan, intilayotgan yangi O‘zbekiston emas" degan edi. Bu iqror islohotni tayyor g‘alaba sifatida ko‘rsatishdan ko‘ra mas’uliyatliroq. Chunki mavjud kamchilikni tan olmagan davlat uni tuzatish uchun ham chora izlamaydi.
Bu gal biz nazarda tutayotgan "yo‘l" so‘zi shunchaki metafora emas. Gap mamlakatning qishloq yo‘llaridan tortib, xalqaro avtomagistraligacha, temir yo‘llaridan metrogacha, havo qo‘nalg‘asidan tranzit yo‘lagigacha bo‘lgan harakat tizimi haqida boradi. Aniqrog‘i, Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston transport tafakkuriga olib kirgan eng muhim yangilik – yo‘lni alohida qurilish obyekti emas, inson, iqtisodiyot va davlatni harakatga keltiradigan yaxlit tizim sifatida ko‘ra boshlagani haqida.
Abdulhamid Muxtorov,
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi,
"Ziyo" media markazi direktori
Manba: "Yangi O‘zbekiston" gazetasi 2026 yil 14 avgust, 164-son
