Konferensiyada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi Muzaffar Komilov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiq Toshboyev, shuningdek, olimlar, milliy madaniyat markazlari, turli konfessiya yetakchilari, etnik-madaniy birlashmalar va talabalar ishtirok etdi.
Shu bilan birga, AQSH, Buyuk Britaniya, Koreya Respublikasi, Turkiya, Malayziya, Portugaliya, Armaniston, Rossiya Federatsiyasi, Tojikiston, Qozog‘iston kabi davlatlardan kelgan soha mutaxassislari, YUNЕSKOning O‘zbekistondagi vakolatxona xodimlari, diplomatik korpus vakillari qatnashdi.
Anjuman avvalida Prezident maslahatchisi Muzaffar Komilov so‘z olib, yurtimizda xilma-xil diniy e’tiqodga ega bo‘lgan kishilarning bir zaminda hamjihatlikda yashayotgani bag‘rikenglikning yorqin dalili bo‘layotgani, hukumatimizning chuqur o‘ylangan milliy va diniy siyosat tufayli bugun O‘zbekiston butun dunyo mamlakatlari uchun bag‘rikenglik namunalarini o‘zida mujassam etgan davlat sifatida o‘rnak bo‘layotganini qayd etdi.
Konferensiyada O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari o‘z chiqishlari davomida barcha ishtirokchilarni Xalqaro bag‘rikenglik kuni bilan samimiy muborakbod etib, keyingi yillarda mamlakatimizda millatlararo totuvlikni ta’minlash, diniy bag‘rikenglikni qaror toptirish, o‘zaro mehr-oqibat, inson sha’ni va qadr-qimmatini ulug‘lashga katta e’tibor qaratilayotganini ta’kidladi.
Muftiy hazratlari ma’ruzalari davomida Alloh taolo bandalarini bir-biri bilan tanishib, tinch-totuv va ahillikda hayot kechirishga amr qilganini oyatlar asosida dalillab, muqaddas dinimiz o‘zidan oldingi samoviy dinlarni ehtirom qilish barobarida ularga muruvvat ko‘rsatishga ham chaqirganiga urg‘u qaratdilar.
Islom ta’limoti o‘zga din vakillari bilan chiroyli va bag‘rikenglik ila munosabatda bo‘lishga chorlagani va bu go‘zal an’ana bugungi kunda ham davom etib kelayotganini alohida ta’kidlagdi. Mazkur anjuman ham barcha din vakillarini ilm-ma’rifat, tinchlik-osoyishtalik, hamjihatlik va ezgulikka targ‘ib etishi yo‘lidagi muhim tashabbus ekani qayd etildi.
Anjumanda turli xalqaro tashkilot va diniy konfessiya vakillari mavzu doirasida so‘zga chiqib, mamlakatimizda turli din va millat vakillarining emin-erkin yashashlari uchun barcha sharoitlar yaratilganligi va diniy jamoalar jamiyat taraqqiyotida tobora faol ishtirok etayotganligini ta’kidladi.
Ilmiy-amaliy konferensiya sho‘balarga bo‘lingan holda davom etib, unda mavzu yuzasidan bir qator ma’ruzalar o‘qildi, tashabbus va takliflar yuzasidan o‘zaro fikr-mulohazalar almashildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati