Musulmon jinoyatchi bo‘lmaydi
Bugun ayrim kimsalar moddiy manfaat ilinjida o‘g‘rilik, tamagirlik, bosqinchilik, odam savdosi, firibgarlik kabi jinoyatlarni sodir etmoqda. Bular orasida aql hushini taniganlari ham, g‘o‘r yoshlar ham bor. Oxirgi yillarda jinoyatchilik holatlari to‘rt barobar oshgan. Bunda yoshlarning salmog‘i 61 foizni tashkil qilmoqda. Bu raqamlar har qanday kishini ho‘shyorlikka chorlaydi.
Afsuski, keyingi paytlarda eng ko‘p kuzatilayotgan jinoyatlardan biri plastik kartadan pul o‘g‘irlashdir. Bu jinoyatni sodir etayotganlar jabrlanuvchining kimligiga ham, ahvoliga ham qaramay uni qaqshatmoqda. Hatto muhtoj, og‘ir bemorlar uchun yig‘ilgan xayriya pullarinida o‘marmoqda. Nahot, inson shu darajada tubanlikka borsa, deya xayron qolasan kishi. Bunday o‘g‘irlikni o‘zgalar qilsa, biror nima deyishing qiyin. Ammo bu ishni bank xodimi yoki biror yaqining qilsa, dodingni kimga aytishni ham bilmay qolarkansan.
Yaqinda Bo‘stonliq tumanida isqtiqomat qiluvchi shaxs huquqni muhofaza qiluvchi tashkilotlarga bank kartasidan pul o‘g‘irlangani bo‘yicha shikoyat qilgan. Surushtiruvlarga ko‘ra bu jinoyatni o‘smir jiyani qilgani ma’lum bo‘ldi. Bunday qing‘irlikni bank xodimi qilganiga nima deysiz? Shu kunlarda bir bank xodimi fuqarolarning plastik kartalaridagi SMS xabar va pul o‘tkazish xizmatini o‘zining telefon raqamiga ulab, ko‘p miqdordagi mablag‘ni o‘zlashtirib yuboradi. Uning qilmishi fosh bo‘lib, u kasbidan ham, xalol rizqidan ham mahrum bo‘ldi.
Pul ilinjida o‘zgalarni zaharlashdan toymaydiganlar ham borligi alamlidir. Bu ishni bir necha farzandning ota-onasi qilganiga nima deyish mumkin. Yaqinda ichki ishlar xodimlari er-xotin til biriktirib giyohvand moddalar savdosi bilan shug‘ullanganini aniqladilar. Endi ular bu qilmishi uchun panjara ortida javob bermoqdalar. Axir ko‘plab yoshlarning umriga xazon bo‘layotgan bu og‘ufurushlar o‘z farzandi ham aynan shu yo‘l bilan nobud bo‘lishidan qo‘rqmasalar.
Mo‘may daromad ilinjida o‘zgalarni aldab, qo‘rqitib manfaat olmoqchi bo‘layotganlar ham oramizda topiladi. Yaqinda poytaxtimizda istiqomat qiluvchi kimsalar bir tadbirkorga do‘q-po‘pisa qilib, undan 340 000 AQSH dollari miqdorida pul talab qiladi. Agar bu pulni bermasa, oila a’zolarini o‘ldirishini aytadi. Ularning bu niyati amalga oshmay qo‘lga tushdi.
Jinoyatchilarni bunday ishlarga nima yetaklamoqda, degan savol kishini mulohazaga chorlaydi.
Albatta, buning bosh sababi birinchi o‘rinda moddiy manfaat, oson boyishdir. Ammo pul topishning halol yo‘llaridan borish, unga sabr-matonat bilan yetishishni tushunish uchun esa kishida to‘g‘ri tarbiya olmog‘i kerak. Dinu dinyonatdan, odob-axloqdan xabardor bo‘lmog‘i lozim.
Dinimiz har qanday zo‘ravonlikdan, harom luqmadan yiroq bo‘lishga chaqirib, halol kasb qilishga buyuradi. Zero, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Musulmon – musulmondan uning qo‘li va tilidan salomatda bo‘lgan odamdir”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Yana bir hadisda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam bunday deganlar: «Parvardigor azza va jalla aytadi: “Ey bandalarim, Men O‘zimga zulmni harom qildim va uni sizlarning orangizda ham harom qildim. Bas, bir-biringizga zulm qilmanglar”» (Imom Muslim rivoyati).
Mo‘min kishi o‘zgalarning taniga, moliga va ahliga zulm qilmaydi. Doim xushmuomolada, yaxshilik payida bo‘ladi. Eng asosiysi, harom luqma bilan oilasini boqmaydi. Qachondir harom luqma yegan farzandlar albatta uning badalini to‘laydilar. Shuning uchun ham xalqimizda “Birovning haqi buyurmaydi” degan gap yuradi.
Qur’oni karimda: “Ey iymon keltirganlar! Mol-mulklaringizni o‘rtada nohaq (yo‘llar) bilan yemangiz!... deya marhamat qilinadi (Niso surasi, 29-oyat). Demak, har qanday mo‘min kishi o‘zgalar haqidan qo‘rqishi, doim halol rizq talabida bo‘lishi zarur. Illo, buning aksi bo‘lsa, ikki dunyoda ham qattiq so‘roq borligini unutmasak bo‘lgani.
Shohrux UBAYDULLOH
tayyorladi
Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati