Musulmon jinoyatchi bo‘lmaydi
Bugun ayrim kimsalar moddiy manfaat ilinjida o‘g‘rilik, tamagirlik, bosqinchilik, odam savdosi, firibgarlik kabi jinoyatlarni sodir etmoqda. Bular orasida aql hushini taniganlari ham, g‘o‘r yoshlar ham bor. Oxirgi yillarda jinoyatchilik holatlari to‘rt barobar oshgan. Bunda yoshlarning salmog‘i 61 foizni tashkil qilmoqda. Bu raqamlar har qanday kishini ho‘shyorlikka chorlaydi.
Afsuski, keyingi paytlarda eng ko‘p kuzatilayotgan jinoyatlardan biri plastik kartadan pul o‘g‘irlashdir. Bu jinoyatni sodir etayotganlar jabrlanuvchining kimligiga ham, ahvoliga ham qaramay uni qaqshatmoqda. Hatto muhtoj, og‘ir bemorlar uchun yig‘ilgan xayriya pullarinida o‘marmoqda. Nahot, inson shu darajada tubanlikka borsa, deya xayron qolasan kishi. Bunday o‘g‘irlikni o‘zgalar qilsa, biror nima deyishing qiyin. Ammo bu ishni bank xodimi yoki biror yaqining qilsa, dodingni kimga aytishni ham bilmay qolarkansan.
Yaqinda Bo‘stonliq tumanida isqtiqomat qiluvchi shaxs huquqni muhofaza qiluvchi tashkilotlarga bank kartasidan pul o‘g‘irlangani bo‘yicha shikoyat qilgan. Surushtiruvlarga ko‘ra bu jinoyatni o‘smir jiyani qilgani ma’lum bo‘ldi. Bunday qing‘irlikni bank xodimi qilganiga nima deysiz? Shu kunlarda bir bank xodimi fuqarolarning plastik kartalaridagi SMS xabar va pul o‘tkazish xizmatini o‘zining telefon raqamiga ulab, ko‘p miqdordagi mablag‘ni o‘zlashtirib yuboradi. Uning qilmishi fosh bo‘lib, u kasbidan ham, xalol rizqidan ham mahrum bo‘ldi.
Pul ilinjida o‘zgalarni zaharlashdan toymaydiganlar ham borligi alamlidir. Bu ishni bir necha farzandning ota-onasi qilganiga nima deyish mumkin. Yaqinda ichki ishlar xodimlari er-xotin til biriktirib giyohvand moddalar savdosi bilan shug‘ullanganini aniqladilar. Endi ular bu qilmishi uchun panjara ortida javob bermoqdalar. Axir ko‘plab yoshlarning umriga xazon bo‘layotgan bu og‘ufurushlar o‘z farzandi ham aynan shu yo‘l bilan nobud bo‘lishidan qo‘rqmasalar.
Mo‘may daromad ilinjida o‘zgalarni aldab, qo‘rqitib manfaat olmoqchi bo‘layotganlar ham oramizda topiladi. Yaqinda poytaxtimizda istiqomat qiluvchi kimsalar bir tadbirkorga do‘q-po‘pisa qilib, undan 340 000 AQSH dollari miqdorida pul talab qiladi. Agar bu pulni bermasa, oila a’zolarini o‘ldirishini aytadi. Ularning bu niyati amalga oshmay qo‘lga tushdi.
Jinoyatchilarni bunday ishlarga nima yetaklamoqda, degan savol kishini mulohazaga chorlaydi.
Albatta, buning bosh sababi birinchi o‘rinda moddiy manfaat, oson boyishdir. Ammo pul topishning halol yo‘llaridan borish, unga sabr-matonat bilan yetishishni tushunish uchun esa kishida to‘g‘ri tarbiya olmog‘i kerak. Dinu dinyonatdan, odob-axloqdan xabardor bo‘lmog‘i lozim.
Dinimiz har qanday zo‘ravonlikdan, harom luqmadan yiroq bo‘lishga chaqirib, halol kasb qilishga buyuradi. Zero, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Musulmon – musulmondan uning qo‘li va tilidan salomatda bo‘lgan odamdir”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Yana bir hadisda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam bunday deganlar: «Parvardigor azza va jalla aytadi: “Ey bandalarim, Men O‘zimga zulmni harom qildim va uni sizlarning orangizda ham harom qildim. Bas, bir-biringizga zulm qilmanglar”» (Imom Muslim rivoyati).
Mo‘min kishi o‘zgalarning taniga, moliga va ahliga zulm qilmaydi. Doim xushmuomolada, yaxshilik payida bo‘ladi. Eng asosiysi, harom luqma bilan oilasini boqmaydi. Qachondir harom luqma yegan farzandlar albatta uning badalini to‘laydilar. Shuning uchun ham xalqimizda “Birovning haqi buyurmaydi” degan gap yuradi.
Qur’oni karimda: “Ey iymon keltirganlar! Mol-mulklaringizni o‘rtada nohaq (yo‘llar) bilan yemangiz!... deya marhamat qilinadi (Niso surasi, 29-oyat). Demak, har qanday mo‘min kishi o‘zgalar haqidan qo‘rqishi, doim halol rizq talabida bo‘lishi zarur. Illo, buning aksi bo‘lsa, ikki dunyoda ham qattiq so‘roq borligini unutmasak bo‘lgani.
Shohrux UBAYDULLOH
tayyorladi
Janubiy Koreyaning nufuzli telekanali O‘zbekistonning sayyohlik salohiyatini keng yoritdi
O‘zbekiston sayyohlik salohiyatini Janubiy Koreyada keng targ‘ib etish maqsadida nufuzli “EBS” telekanali tomonidan mamlakatimiz turizm imkoniyatlariga bag‘ishlangan maxsus teledastur efirga uzatildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Sayyohlar orasida katta auditoriyaga ega bo‘lgan “Buyuk Ipak yo‘li bo‘ylab sayohat” teledasturi orqali janubiy koreyalik tomoshabinlarga O‘zbekistonning ekoturizm, gastronomik, ziyorat, tog‘ va landshaft turizmi borasidagi imkoniyatlari haqida keng ma’lumot berildi.
O‘zbekistonga tashrif buyurgan “EBS” telekanali ijodiy guruhi mamlakatimizning mashhur sayyohlik yo‘nalishlari, YUNЕSKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan Samarqand, Buxoro, Xiva va Toshkent shaharlarining qadimiy me’moriy yodgorliklari, turli hududlardagi zamonaviy ko‘ngilochar markazlar, milliy hunarmandchilik, o‘zbek milliy taomlari hamda yurtimizning betakror tabiat manzaralari haqida hikoya qildi.
Ko‘rsatuvda janubiy koreyalik sayyohlar uchun O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilishning afzalliklari ham keng yoritildi. Xususan, bugungi kunda Toshkentdan mamlakatimizning tarixiy shaharlariga zamonaviy va qulay “Afrosiyob” tezyurar poyezdi orqali Ipak yo‘li yo‘nalishlari bo‘ylab sayohat qilish mumkinligi ta’kidlandi.
“EBS” telekanali muxbiri Toshkentning o‘ziga xos me’moriy qiyofasiga alohida e’tibor qaratgan. Uning fikricha, poytaxt me’morchiligida o‘rta asrlarga oid tarixiy obidalar, zamonaviy ko‘p qavatli binolar va sobiq ittifoq davri me’morchiligi an’analari o‘ziga xos uyg‘unlik kasb etgan.
Dasturda O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilish imkoniyatlari haqida so‘z yuritilar ekan, mamlakat poytaxtidan tarixiy shaharlarga avtomobil yo‘llari bilan bir qatorda temir yo‘l orqali ham qulay safar qilish mumkinligi ma’lum qilingan.
“Yilning barcha faslida ertalab va kechqurun Toshkentning bosh vokzalidan Buxoro va Samarqand yo‘nalishida qulay tezyurar “Afrosiyob” poyezdlari qatnaydi. Maksimal tezligi 230 km/soat bo‘lgan ushbu poyezd Toshkentdan Buxorogacha bo‘lgan qariyb 600 kilometrlik masofani uch soatu 40 daqiqada bosib o‘tadi. Bu aviaparvozga nisbatan qulay va arzonroq”, – deya qayd etilgan teledasturda.
Ko‘rsatuvda Samarqand va Buxoro shaharlari Markaziy Osiyoning muhim madaniy durdonalari sifatida e’tirof etilgan.
“Buxoro shahri 2500 yildan ortiq tarixga ega. Eski shahar markazida Buxoroning eng diqqatga sazovor yodgorliklaridan biri – 1127 yilda qurilgan Minorai Kalon joylashgan. Uning balandligi 47 metr, poydevori esa 10 metrni tashkil etadi”, – deya ma’lumot beriladi manbada.
Samarqand haqida so‘z yuritilar ekan, uning 2750 yillik tarixga ega ekani, dunyodagi eng qadimiy shaharlardan biri sifatida asrlar davomida turli bosqinlar va vayronagarchiliklarga guvoh bo‘lganiga qaramay, o‘zining betakror va ertaknamo ulug‘vorligini saqlab qolgani ta’kidlangan.
Teledasturning yana bir muhim jihati – unda O‘zbekistonning qadimiy shaharlaridagi tarixiy va me’moriy obidalar bilan bir qatorda, milliy hunarmandchilik, urf-odatlar, milliy taomlar hamda mamlakatning turli hududlaridagi go‘zal tabiat manzaralari haqida batafsil ma’lumot berilganidir.
Ko‘rsatuvda O‘zbekistonning mehmondo‘stligiga ham alohida urg‘u berilgan.
“Sayyoh sifatida qayerga bormang, xoh mehmon uylarida, xoh bozorlar yoki shunchaki ko‘chada mahalliy aholi bilan uchrashsangiz, samimiy mehmondo‘stlik va iliqlikni his qilasiz”, – deydi “EBS” telekanali ijodiy guruhi.
Umuman, Janubiy Koreyaning yetakchi telekanallaridan biri bo‘lgan “EBS” orqali O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, betakror tabiati, milliy taomlari, mehmondo‘stligi va zamonaviy turizm infratuzilmasi keng auditoriyaga namoyish etilgani mamlakatimizning ushbu davlat sayyohlik bozoridagi jozibadorligini yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati