O`zbekiston musulmonlari idorasi

Konstitutsiya – erkin va farovon hayot garovi

06.12.2024 8662 5 min.

Tarixga nazar solsak, har bir xalqning asrlar davomida shakllangan ma’naviy-axloqiy qadriyatlari va insonning tabiiy huquqlari sivilizatsiya jarayonlari natijasi Konstitutsiya shakliga kelganini ko‘ramiz. Uzoq asrlar davomida bashariyat ming-minglab qoidalar va nizomlardan jamiyat uchun asosiylarini va o‘ta muhimlarini tanlab oldi. Aynan ana shu tanlab olingan qoidalar muayyan mamlakatning Konstitutsiyasini yaratilishiga poydevor bo‘lib xizmat qiladi.

Har bir davlatning o‘z Konstitutsiyasida bayon etilgan tushunchalar shu qadar ahamiyatliki, shu yurtining hech bir aholisi ularsiz yashay olmaydi, negaki insonning har kuni duch keladigan muammolarni hal etishga qaratilgan faoliyati mamlakat asosiy qonuniga kiritilgan bosh g‘oyalar, qoidalar va moddalarga bog‘liqdir.

Shu nuqtayi nazardan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Konstitutsiyamiz qabul qilingan kunning 25 yilligi munosabati bilan bo‘lib o‘tgan tantanali marosimdagi nutqida “Asosiy qonunimiz xalqimiz uzoq yillar orzu qilgan milliy mustaqilligimiz va rivojlanish yo‘limiz, inson huquq va erkinliklari kafolatlarini belgilab berdi. To‘la ishonch bilan aytish mumkinki, O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi xalqimiz siyosiy-huquqiy tafakkurining yuksak namunasidir. U hech kimga qaram bo‘lmasdan, erkin va ozod, tinch va osoyishta, farovon yashashning qonuniy kafolati bo‘lib kelmoqda”, deya Konstitutsiyaning mamlakatimiz taraqqiyotidagi ahamiyatini alohida e’tirof etgan.

Jamiyatdagi barcha ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishning negizi har bir davlatning bosh qomusi bo‘lmish Konstitutsiyaga borib taqaladi. Shu ma’noda, davlatlarning Konstitutsiyasini o‘qish, o‘rganish barobarida ularning ichki qonunchilik tuzumi, huquq munosabatlari, mamlakatdagi ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy, madaniy, huquqiy munosabatlar haqida tasavvurga ega bo‘lish mumkin.

Xususan, ta’lim sohasini olib qaraydigan bo‘lsak, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 50-moddasida har kim ta’lim olish huquqiga ega ekanligi, davlat uzluksiz ta’lim tizimi, uning har xil turlari va shakllari, davlat va nodavlat ta’lim tashkilotlari rivojlanishini ta’minlashi, maktabgacha ta’lim va tarbiyani rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratishi, bepul umumiy o‘rta ta’lim va boshlang‘ich professional ta’lim olishni kafolatlashi, umumiy o‘rta ta’lim majburiyligi, maktabgacha ta’lim va tarbiya, umumiy o‘rta ta’lim davlat nazoratida ekanligi, shuningdek, ta’lim tashkilotlarida alohida ta’lim ehtiyojlariga ega bo‘lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim va tarbiya ta’minlanishi kafolatlanadi. Bundan tashqari, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 51-moddasida esa fuqarolar davlat ta’lim tashkilotlarida tanlov asosida davlat hisobidan oliy ma’lumot olishga haqli ekani mustahkamlangan. Shu bois, davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev Prezidentlik faoliyatining ilk kunlaridan boshlab uzluksiz ta’lim tizimining har bir bosqichida sifat ko‘rsatkichini yanada yaxshilash masalasiga alohida e’tibor qaratib kelmoqda. Bu sa’y-harakatlar zamirida Uchinchi Renessans poydevorini qurishdek buyuk vazifalar strategik maqsad qilib qo‘yilgan.

“O‘zbekiston – 2030” taraqqiyot strategiyasida ham birinchi ustuvor yo‘nalish aynan ta’lim sohasiga qaratilgani mamlakatimizni rivojlanishning yangi bosqichiga olib chiqish, yuqori salohiyatli kadrlar avlodini shakllantirish, har bir insonga o‘z salohiyatini ro‘yobga chiqarishi uchun munosib sharoitlarni yaratish, ilm-fan va innovatsiyalarni taraqqiy ettirishga xizmat qiladi.

Ushbu ustuvor yo‘nalishda maktabgacha ta’lim tizimini yangi bosqichga olib chiqish hamda bolalarning to‘liq qamrovini ta’minlash, umumiy o‘rta ta’lim tizimida “Ta’lim uchun qulay muhit” dasturini amalga oshirish, umumiy o‘rta ta’lim tizimini yangi bosqichga olib chiqish, pedagog kadrlar maqomini oshirish, ularning bilimi va malakasini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish, umumiy o‘rta ta’limni rivojlantirish uchun xususiy sektorni keng jalb qilish, professional ta’lim tizimini rivojlantirish orqali o‘quvchilarni zamonaviy bilim va ko‘nikmalarga o‘rgatish, oliy ta’lim bilan qamrovni kengaytirish, oliy ma’lumotli mutaxassislar tayyorlash sifatini oshirish talab etiladi.

Shuningdek, oliy ta’lim muassasalari tashkiliy-boshqaruv faoliyatini takomillashtirish, ularning moddiy-texnik ta’minotini mustahkamlash, fundamental tadqiqotlarni zamon talablaridan kelib chiqib yangi yo‘nalishlar bilan boyitish, iqtisodiyotning eng tez o‘sib borayotgan yo‘nalishlarida amaliy tadqiqotlarni kuchaytirish, “korxona – oliygoh – ilmiy tashkilot” klaster tizimini joriy etish, yosh tadqiqotchilarning ulushini oshirish, ularning ilmiy izlanishlarini qo‘llab-quvvatlash, barcha yo‘nalishlarda innovatsion faoliyatni keng joriy etish, ilmiy tadqiqotlarni va innovatsion tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlash, yoshlarning intellektual salohiyatini oshirish, ularning ilmiy faoliyatini rag‘batlantirish nazarda tutiladi.

Shu bilan birga, fuqarolarni davlat hisobidan kasb-hunarga o‘qitish, ularning zamonaviy texnika va texnologiyalardan foydalanish bo‘yicha kasbiy ko‘nikma va malakalarini rivojlantirish, yoshlarni zamonaviy kasblar va chet tillariga o‘qitish tizimini yaratish, yoshlar o‘rtasida IT sohasini yanada ommalashtirish hamda sohada xizmatlar eksportini oshirish, jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanadigan yoshlar qamrovini kengaytirish, Respublikada sport bilan professional va doimiy shug‘ullanuvchi yoshlar ulushini oshirish, milliy terma jamoalarga yuqori malakali va natijador sportchilarni tayyorlash tizimini takomillashtirish, olimpiya va paralimpiya harakatini rivojlantirish, o‘zbek va jahon adabiyoti durdonalarini keng ommalashtirish, jamiyatda kitobxonlikni hamda aholiga axborot-kutubxona xizmatini ko‘rsatishni rivojlantirish kabilar vazifa etib belgilab olindi. Bunda fuqarolarning har biri o‘zining qobiliyati va qiziqishidan kelib chiqib individual yo‘naltirilgan ta’lim olishi va bunda barcha bilan teng imkoniyatlarga ega bo‘lishi nazarda tutiladi.

Dilafruz Karimova,

O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi

“Ijtimoiy fanlar va huquq” kafedrasi dotsenti

MА`LUMOTNI IJTIMOIY TАRMOQLАRDА ULАSHING

Yangiliklar

Toshkent islom instituti magistrlari xatmonasi: Diniy-ma’rifiy sohada yangi va sharafli bosqich

22.07.2026 12358 7 min.

Toshkent islom institutida magistratura bosqichi bitiruvchilarining xatmonasiga bag‘ishlangan tantanali va tarixiy tadbir bo‘lib o‘tdi.

Tadbir avvalida Muzaffar Kamilov O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyevning xatmona munosabati bilan barcha bitiruvchilar hamda yoshlarga yo‘llagan alohida salomi va samimiy qutlovlarini yetkazdi.

Ta’kidlanganidek, bugungi kunda davlatimiz va xalqimiz xizmati, millat hamda din rivoji yo‘lida sidqidildan bel bog‘lagan yoshlarga e’tibor qaratish, ularning ilmiy hamda amaliy salohiyatini qo‘llab-quvvatlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.

Muzaffar Kamilov o‘z nutqida institut bitiruvchilarining ko‘rsatkichlari, ularning bir qancha yo‘nalishlarda ijoza va xalqaro til sertifikatlariga ega ekani hamda puxta ilmiy va tizimli yo‘nalish shakllantirganini alohida e’tirof etdi.

Diniy-ma’rifiy sohada uzviy va uzluksiz ta’lim tizimini yo‘lga qo‘yish – madrasalardan boshlab oliy institutlar, bakalavriat, magistratura va kelgusida doktorantura bosqichlarini qamrab olish yo‘lidagi sa’y-harakatlar ulkan natijalar berayotgani ta’kidlandi.

Toshkent islom instituti ko‘p yillar davomida davlat va jamoat tashkilotlarida, diniy sohaning eng mas’uliyatli va hassos yo‘nalishlarida xizmat qilayotgan yetuk kadrlarni yetishtirib bergan bo‘lsa, bugungi magistratura bosqichi sifat ko‘rsatkichlarini yangi bosqichga olib chiqadi. Bitiruvchilar oldiga faqatgina respublika miqyosida emas, balki xalqaro maydonda ham Imom Buxoriy va Imom Termiziy kvali ulug‘ allomalar yurtining ilmiy salohiyatini namoyon etish vazifasi qo‘yildi.

Tadbirda magistraturani muvaffaqiyatli tamomlagan xotin-qizlar vakillarining ilmiy ishlari va erishgan natijalari alohida e’tirof etildi. Jamiyatda salohiyatli va malakali olimalarga bo‘lgan ehtiyojni qondirish, xotin-qizlarga diniy-ma’rifiy bilim va ta’limni yetkazish borasidagi imkoniyatlarni yanada kengaytirish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.

Shuningdek, bitiruvchilarning ilmiy izlanishlarini to‘xtatmasliklari uchun O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasida maqsadli doktorantura o‘rinlarini tashkil etish va keyingi bosqichlarda ularning ilmiy salohiyatini oshirishga ko‘maklashish rejalari bildirildi.

Muzaffar Kamilov ushbu bilim dargohida xizmat qilgan, el-yurt va din rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan marhum muftiylar hamda ulamolar – Eshon Boboxon hazratlari, Ziyovuddinxon qori, Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf, Usmonxon Alimov va boshqa fidoiy ustozlarning xizmatlarini yodga olib, ularning haqlariga duolar qildi. Bugungi kunda ushbu ulug‘vor va mas’uliyatli yo‘lni munosib davom ettirayotgan O‘zbekiston musulmonlari idorasi rahbariyati hamda ustozlarga kuch-quvvat va muvaffaqiyatlar tilandi. Magistrlarga Prezident maslahatchisi Muzaffar Komilov davlatimiz rahbarining 20 million so‘mdan pul mukofoti sertifikatlarini tantanali ravishda topshirdi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari so‘zga chiqib quyidagi fikrlarni bildirdi:

“O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2023 yil 22 iyun kuni Surxondaryo viloyati saylovchilari bilan uchrashuvda diniy ta’lim muassasalari salohiyatini yanada oshirish maqsadida Toshkent islom institutida 2024 yildan magistratura, 2025 yildan esa doktorantura bosqichlarida oliy malakali kadrlar tayyorlash tizimini yo‘lga qo‘yish tashabbusini ilgari surgan edi.

Mazkur tashabbus ijrosi doirasida Toshkent islom institutida “Teologiya (Islom ilohiyoti, falsafasi va moturidiylik ta’limoti)” hamda “Teologiya (Hadis ilmlari)” mutaxassisliklari bo‘yicha 1 va 2-bosqichlarda jami 20 nafar magistrant tahsil olmoqda.

2026 yil 11 iyun kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti tarixida ilk bor magistrantlarning magistrlik dissertatsiyalari himoyasi bo‘lib o‘tdi. Mazkur muhim voqea mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohani yangi bosqichga olib chiqish, boy ilmiy-ma’naviy merosimizni chuqur o‘rganish hamda soha uchun yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash borasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarning amaliy natijasidir.

Toshkent islom instituti magistrlik dissertatsiyalari himoyasi mamlakatimiz diniy ta’lim tizimi rivojidagi muhim bosqich bo‘lib, mazkur jarayon kelgusida yuqori malakali, zamonaviy bilim va ko‘nikmalarga ega ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlashga xizmat qiladi”.

Institutning ilk 10 nafar magistranti o‘qish davomida ilmiy faoliyatda faol ishtirok etib, dissertatsiya mavzulari doirasida jami 52 ta ilmiy maqola va tezis nashr ettirdilar. Jumladan, 28 tasi ilmiy jurnallarda, 9 tasi ilmiy to‘plamlarda va 12 tasi respublika hamda xalqaro anjuman materiallarida chop etildi.

2-kurs magistrantlarining o‘rtacha o‘zlashtirish ko‘rsatkichi 90%dan yuqori bo‘ldi. Eng yuqori natijani 96+ ball bilan Ismoiljon Ibrohimov, keyingi o‘rinlarni esa 95+ ball bilan Muxlisa Narzullayeva va Muhammad A’lo Madrahimov egalladi.

Magistrantlarning 8 nafari arab tili bo‘yicha xalqaro va milliy sertifikatlarga ega. Jaloliddin Mamasoliyev, Nurmuhammad Shaydullayev va Ismoiljon Ibrohimov At-Tanal C1 darajasini, yana 5 nafar talaba CEFR va At-Tanal tizimida B2 darajasini qo‘lga kiritgan. Shuningdek, talabalar mutaxassislik fanlari doirasida jami 53 ta “ijoza”"ga ega. Bu bo‘yicha Ismoiljon Ibrohimov mutloq yetakchi bo‘lib, uning shaxsiy ijozalari soni 18 tani tashkil etadi.

Gulchehra Siddiqova 2006 yilda o‘tkazilgan 16-Respublika qorilar musobaqasida murattab qoriyalar yo‘nalishi bo‘yicha ayol-qizlar o‘rtasida mutlaq 1-o‘rinni, 2009 yildagi 20-Respublika qorilar musobaqasida esa mujavvid qoriyalar yo‘nalishida 2-o‘rinni egallagan. Iqboljon Qambarov va Husniddin Hasanov Fiqh hamda Aqoid fan oyliklarida maqola yozish bo‘yicha sovrindor bo‘lishgan. Jaloliddin Mamasoliyev shariat standartlari bo‘yicha nufuzli CPSS malaka sertifikatiga ega.

Magistrantlar o‘quv rejasiga muvofiq 2026 yil 26 yanvardan Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida, 24 fevraldan esa O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida ilmiy amaliyot o‘tab, manbashunoslik va noyob qo‘lyozmalar bilan ishlash ko‘nikmalarini mustahkamladilar.

Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari o‘z nutqlarida Toshkent islom instituti magistratura ta’lim bosqichini ilk bitiruvchilar muvaffaqiyatli tamomlagani ulkan tarixiy voqea bo‘lgani, Yurtboshimizning tashabbusi bilan ulamolarimiz va mo‘min-musulmon xalqimizning ana shunday orzu-umidlari, ixlos bilan qilgan duolari ijobat bo‘lganini alohida ta’kidladilar.

Marosim davomida Muftiy hazratlari har bir bitiruvchini samimiy tabriklash barobarida magistrlik diplomlarini tantanali ravishda topshirdilar.

Shundan so‘ng Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari O‘zbekiston musulmonlari idorasi tizimida mehnat faoliyatini boshlayotgan magistrlarning oylik ish haqiga 20 foiz miqdorida ustama haq to‘lab berilishini e’lon qildilar.

Bunday rag‘bat va imtiyozlar diniy-ma’rifiy sohada yuqori malakali, zamonaviy bilimlarga ega ilmiy-pedagog kadrlar avlodini shakllantirishga xizmat qiladi.

O‘zA

O'zbekiston yangiliklari

MА`LUMOTNI IJTIMOIY TАRMOQLАRDА ULАSHING

Muallif

Oʼzbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati