Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Noyabr, 2026   |   6 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:50
Quyosh
07:12
Peshin
12:13
Asr
15:22
Shom
17:06
Xufton
18:23
Bismillah
16 Noyabr, 2026, 6 Jumadul soni, 1448
Maqolalar

Sovchilik

13.12.2024   15981   5 min.
Sovchilik

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

 

«Sovchilik» degani muayyan bir ayol yoki qizga uylanish istagini uning o‘ziga yoki valiysiga bildirishdir. Aslida, ayol kishining o‘zi yoki yaqinlari tomonidan kuyovning o‘ziga yoki uning oila tarafiga sovchilik qilinishi ham mumkin.

Bu bildirish uylanmoqchi kishining o‘zi yoki uning vakili tomonidan bo‘lishi mumkin. Shuningdek, sovchilikni nikohi istalgan shaxsga yoki uning ishboshilaridan biriga bildirish ham mumkin.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Hafsa onamizga uylanganlarida u kishining otalari Umar roziyallohu anhuga sovchilik qilganlar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ummu Salama roziyallohu anhoga uylanganlarida u kishining o‘zlariga sovchilik qilganlar.

Faziylatli kishilarga ayolning o‘zi, ota-onasi yoki ishboshilaridan biri sovchilik qilishi joiz.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga ba’zi ayollar kelib, o‘zini nikohlab olishlarini so‘raganlar.

عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَتْهُ امْرَأَةٌ تَعْرِضُ نَفْسَهَا عَلَيْهِ فَخَفَّضَ فِيهَا النَّظَرَ وَرَفَعَهُ. رَوَاهُ الْخَمْسَةُ. وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَ أَنَسٌ: إِنَّ امْرَأَةً عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَضَحِكَتِ ابْنَةُ أَنَسٍ، فَقَالَتْ: مَا كَانَ أَقَلَّ حَيَاءَهَا فَقَالَ أَنَسٌ: هِيَ خَيْرٌ مِنْكِ عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.

Sahl ibn Sa’d roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: "Nabiy sollallohu alayhi vasallamning huzurlarida edik. Bir ayol kelib, u kishiga o‘zini taqdim qildi. U zot unga boshdan-oyoq nazar solib qaradilar" (Beshovlari rivoyat qilganlar).

Boshqa bir rivoyatda: Anas: «Bir ayol o‘zini Nabiy sollallohu alayhi vasallamga taqdim qildi», dedi.

Anasning qizi kulib: «Muncha ham hayosi oz ekan!», dedi. Shunda Anas: «U sendan yaxshiroq. U Nabiy sollallohu alayhi vasallamga o‘zini taqdim qildi», dedi.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: تَأَيَّمَتْ حَفْصَةُ مِنْ خُنَيْسِ بْنِ حُذَافَةَ السَّهْمِيِّ، وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ بِالْمَدِينَةِ، فَقَالَ عُمَرُ: عَرَضْتُ حَفْصَةَ عَلَى عُثْمَانَ، فَقَالَ: سَأَنْظُرُ فِي أَمْرِي، فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ ثُمَّ لَقِيَنِي، فَقَالَ: قَدْ بَدَا لِي أَلَّا أَتَزَوَّجَ يَوْمِي هَذَا. فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ فَقُلْتُ: إِنْ شِئْتَ زَوَّجْتُكَ حَفْصَةََ، فَصَمَتَ أَبُو بَكْرٍ، وَكُنْتُ أَوْجَدَ عَلَيهِ مِنِّي عَلَى عُثْمَانَ، فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ، ثُمَّ خَطَبَهَا رَسُولُ اللهِ، فَأَنْكَحْتُهَا إِيَّاهُ، فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ: لَعَلَّكَ وَجَدْتَ عَلَيَّ حِينَ عَرَضْتَ عَلَيَّ حَفْصَةَ فَلَمْ أَرْجِعْ إِلَيْكَ شَيْئًا، قَالَ عُمَرُ: قُلْتُ: نَعَمْ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: إِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْكَ فِيمَا عَرَضْتَ عَلَيَّ إِلَّا أَنِّي كُنْتُ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ ذَكَرَهَا، فَلَمْ أَكُنْ لِأُفْشِيَ سِرَّ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، وَلَوْ تَرَكَهَا قَبِلْتُهَا. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ.

Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Hafsa Xunays ibn Huzafa as-Sahmiydan beva qoldi. U Nabiy sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan bo‘lib, Madinada vafot etgan edi. Bas, Umar aytdi: «Hafsani Usmonga taqdim qildim. U «O‘ylab ko‘ray-chi», dedi. Bir necha kun kutdim. So‘ng u menga uchrab, «Hozirgi kunda uylanmay turganim ma’qulga o‘xshaydi», dedi.

Abu Bakr Siddiqqa uchrab, «Xohlasang, senga Hafsani nikohlab beraman», dedim. Abu Bakr indamadi. O‘shanda undan Usmondan achchig‘im chiqqanidan ko‘ra ko‘proq achchig‘im chiqdi. Bir necha kun turganimdan so‘ng unga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sovchi bo‘ldilar va men uni u zotga nikohlab berdim. So‘ngra Abu Bakr menga uchrab:

«Hafsani menga taqdim qilganingda, men esa senga javob bermaganimda, achchig‘ing chiqqan bo‘lsa kerak?» dedi.

«Ha», dedim.

«Meni senga javob berishdan faqat Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning uni zikr qilganlarini eshitganim man qildi, xolos. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sirlarini fosh qilishim mumkin emas edi. U zot tark qilganlarida, uni qabul qilar edim», dedi Abu Bakr».

Buxoriy rivoyat qilgan.

Bizning sharoitimizda, odatda, sovchilik yigitning ota-onasi yoki ular tayinlagan kishilar tomonidan kelinlikka nomzodning ota-onasiga yoki oila a’zolariga qilinadi.

Aytaylik, mazkur ish sodir bo‘ldi. Erkak tomondan ayol-qiz tomonga sovchilik qilindi. Endi ayol-qiz taraf munosib kuyov tanlash majburiyatida qoladi. Albatta, ular ham bu tanlashda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ko‘rsatma va tavsiyalariga amal qilsalar, juda ham yaxshi bo‘ladi va bunday o‘ta nozik, umr savdosi bo‘lgan ishda eng to‘g‘ri yo‘l tutgan bo‘ladilar.

"Baxtiyor oila" kitobidan

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Istanbulda O‘zbekistonni xalqaro ziyorat va “Muslim-friendly” turizm yo‘nalishi sifatida targ‘ib qilish masalalari muhokama qilindi

09.11.2026   42463   3 min.
Istanbulda O‘zbekistonni xalqaro ziyorat va “Muslim-friendly” turizm yo‘nalishi sifatida targ‘ib qilish masalalari muhokama qilindi

O‘zbekiston va Turkiya o‘rtasida turizm aloqalarini rivojlantirish, mamlakatimizga xorijiy sayyohlar oqimini oshirish, investitsiyalarni jalb etish hamda qo‘shma loyihalarni amalga oshirishga qaratilgan muhim tashabbuslar ilgari surildi.
Amaliy tashrif bilan Istanbul shahrida bo‘lib turgan O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi raisi Abdulaziz Aqqulov Turkiyaning yirik tashkilot va kompaniyalari rahbarlari bilan uchrashuvlar o‘tkazdi.
Xususan, “World Halal Summit Council” kengashi prezidenti Yunus Ete, “Pegasus Airlines” Boshqaruv kengashi raisi Mehmet Tevfik Nane hamda Istanbul Savdo palatasi prezidenti Shekib Avdagich bilan muzokaralarda hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlari muhokama qilindi.
O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi xabariga ko‘ra, “World Halal Summit Council” bilan uchrashuvda O‘zbekistonning xalqaro ziyorat va “Muslim-friendly” turizm yo‘nalishlaridagi salohiyatini keng targ‘ib qilishga alohida e’tibor qaratildi.
Muzokaralarda 2027 yilda O‘zbekistonda “World Halal Summit” xalqaro sammiti va uning doirasida forumlar o‘tkazish, xalqaro jurnal nashr etish masalalari ko‘rib chiqildi.
Kelgusida Buxoro va boshqa shaharlarda Turizm qo‘mitasi huzuridagi “Turistik mahsulotlarni rivojlantirish bo‘yicha loyiha ofisi” DM bilan yirik xalqaro tadbirlarni o‘tkazish yuzasidan fikr almashildi.
“Pegasus Airlines” Boshqaruv kengashi a’zosi Mehmet Tevfik Nane bilan muzokaralarda O‘zbekistonga yangi aviaqatnovlarni yo‘lga qo‘yish jarayonida “Pegasus” aviakompaniyasi uchadigan shaharlarda O‘zbekiston turizm salohiyatini keng targ‘ib etish masalalari muhokama qilindi.
Aviakompaniya tomonidan O‘zbekistonning beshta shahriga yo‘lga qo‘yilayotgan parvozlarga sayyohlarni jalb etish maqsadida qo‘shma targ‘ibot kampaniyasini o‘tkazishni nazarda tutuvchi hamkorlik bitimini imzolash bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishildi. Shuningdek, “Pegasus” aviakompaniyasi parvozlarni amalga oshiradigan, biroq O‘zbekistonning mahalliy aviakompaniyalari qatnovlari mavjud bo‘lmagan yo‘nalishlarda mamlakatimizning turizm salohiyatini hamkorlikda targ‘ib etishga kelishib olindi.
Aviakompaniyaning Istanbuldagi Sabiha Go‘kchen aeroporti orqali 58 ta mamlakatning 100 dan ortiq yo‘nalishini qamrab olgan xalqaro parvozlar tarmog‘i Yevropa va Yaqin Sharq mamlakatlaridan O‘zbekistonga tranzit sayyohlarni jalb etish uchun qo‘shimcha imkoniyat yaratadi.
Yangi yo‘nalishlarni rivojlantirish maqsadida o‘zbekistonlik turoperatorlar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, qo‘shma marketing kampaniyalarini o‘tkazish, TXTY-2026 doirasida aviakompaniya taqdimoti va B2B uchrashuvlarini tashkil etish, shuningdek, tanishuv safarlarini uyushtirish taklif qilindi.
Istanbul Savdo palatasi prezidenti Shekib Avdagich bilan uchrashuvda ikki mamlakat ishbilarmon doiralari o‘rtasidagi muloqotni kuchaytirish, O‘zbekiston Turkiyaning xalqaro mehmonxona brendlarini jalb qilish hamda palata tarkibiga kiruvchi “Convention bureau” bilan hamkorlikda qo‘shma tadbirlarni amalga oshirish bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishildi.
Uchrashuvlar yakunida tomonlar turistik aloqalarni rivojlantirish, investitsiyaviy hamkorlikni kengaytirish va qo‘shma loyihalarni amalga oshirish bo‘yicha ishlarni izchil davom ettirish muhimligini ta’kidladilar.
Turkiya vakillari 2026 yil 25–27 noyabr kunlari Toshkentda o‘tkaziladigan 31-Toshkent xalqaro turizm yarmarkasi — TXTY-2026 hamda uning doirasida ilk bor tashkil etiladigan Birinchi xalqaro turizm investitsiya forumida ishtirok etishga taklif qilindi.
Mazkur uchrashuvlar O‘zbekistonning xalqaro turizm bozoridagi mavqeini mustahkamlash, yangi sayyohlik oqimlarini shakllantirish, xorijiy sarmoyalarni jalb etish va mamlakatimizning turistik salohiyatini keng targ‘ib qilishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari