Sayt test holatida ishlamoqda!
13 Iyul, 2026   |   28 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:19
Quyosh
05:01
Peshin
12:29
Asr
17:40
Shom
20:00
Xufton
21:38
Bismillah
13 Iyul, 2026, 28 Muharram, 1448

Ro'za 2 narsani o'rgatadi

18.03.2024   15033   1 min.
Ro'za 2 narsani o'rgatadi

Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Ey, iymon keltirganlar! Sizlardan avvalgilarga farz qilinganidek, sizlarga ham ro'za farz qilindi. Shoyadki, taqvodor bo'lsalaringiz” (Baqara surasi, 183-oyat).

Taqvo – Ramazon ro'zasining g'oyasidir. Ya'ni ro'zadan ko'zlangan maqsad – taqvodir. Buning uchun banda Alloh taolo harom qilgan amallardan qaytishi, buyurgan amallarni ado etishi lozim.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim yolg'on gapirishni va unga amal qilishni qo'ymasa, uning taomi va sharobini tark qilishiga Allohning ehtiyoji yo'q”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Axir, inson faqat taomdan hamda ichimlikdan o'zini tiysa-yu, lekin yolg'on so'zlashni, g'iybatni, sudxo'rlikni, odamlarning obro'sini to'kishni tark etmasdan ro'za tutishi mumkin-mi?!

Ro'za bandani nafsiga qarshi turishga, g'azabini yutishga va odamlardan etgan ozorlarga sabrli bo'lishga o'rgatadi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: «Ro'za qalqondir. Ro'zador fahsh so'z aytmasin, johillik ham qilmasin. Agar biror kishi u bilan urishmoqchi yoki so'kishmoqchi bo'lsa, “Men ro'zadorman”, desin».

Ro'za bandani Alloh taolo uni hamisha kuzatib turganini his qilishga hamda har bir ishni faqat xolis Alloh uchun ado etishga o'rgatadi.

Shunday ekan, ro'za faqat taom va sharobdan tiyilish emas, balki nafsni taqvo bilan tarbiyalashdir.

Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Albatta, taqvodorlar jannatu anhorlardadirlar. Sidq o'rindiqda, qudratli Podshoh huzuridadir” (Qamar surasi, 54-55-oyatlar).

 Davron NURMUHAMMAD

Boshqa maqolalar

Rasululloh ﷺning duolari: Alloh yuzini yorug‘ qilsin

08.07.2026   12066   2 min.
Rasululloh ﷺning duolari: Alloh yuzini yorug‘ qilsin

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hadisni yodlab, boshqalarga yetkazgan kishilar haqida bunday deganlar:

نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا شَيْئًا فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَهُ

"Bizdan bir so‘z eshitib, uni qanday eshitgan bo‘lsa, shunday yetkazgan kishining yuzini Alloh yorug‘ qilsin" (Imom Termiziy rivoyati).

Bu muborak duo asrlar davomida muhaddis ulamolarga kuch va g‘ayrat bag‘ishladi. Ular hadislarni to‘plash uchun cho‘l-sahrolarni kezdilar, uzoq mamlakatlarga safar qildilar, ochlik va qiyinchiliklarga sabr qildilar. Ba’zi muhaddislar atigi bir dona hadisni tekshirish uchun oylab yo‘l bosganlar.

Imom Sharafuddin Tiybiy rahmatullohi alayh mazkur hadisni sharhlar ekan, jumladan, bunday deydilar:

وَإِنَّمَا خَصَّ حَافِظَ سُنَّتِهِ وَمُبَلِّغَهَا بِهَذَا الدُّعَاءِ؛ لِأَنَّهُ سَعَى فِي نَضَارَةِ الْعِلْمِ وَتَجْدِيدِ السُّنَّةِ، فَجَازَاهُ فِي دُعَائِهِ لَهُ بِمَا يُنَاسِبُ حَالَهُ فِي الْمُعَامَلَةِ

“Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam sunnatni ko‘z qorachig‘idek asrab, uni odamlarga yetkazgan zotlarni aynan mana shu duo (yuzning nurli va go‘zal bo‘lishi) bilan siylaganlari bejiz emas. Zero, muhaddislar ilmning tarovatini saqlash va sunnatni qayta jonlantirish yo‘lida butun borliqlari bilan harakat qildilar. Sarvari koinot ham ularning qilgan mana shu go‘zal amallari evaziga, yuzlariga ikki dunyo go‘zalligi va nurini tilab, duo qildilar” ("Sharhu Mishkotil masobih" kitobi).

Sufyon ibn Uyayna rohimahulloh ham mazkur hadisni sharhlab, aytadilar:

لَيْسَ مِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ أَحَدٌ إِلَّا وَفِي وَجْهِهِ نَضْرَةٌ لِهَذَا الْحَدِيثِ

“Muhaddislardan har bir kishining yuzida ushbu hadis(dagi duo) sababli nur va tarovat bo‘ladi”.

Imom Shofe’iy rahimahulloh muhaddislarning maqomi haqida aytganlar: "Har bir zamondagi muhaddislar o‘z zamonidagi sahobalarga o‘xshaydilar. Men biror muhaddis olimni ko‘rsam, go‘yo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan birini ko‘rgandek bo‘laman".

Sahobalar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan dinni qabul qilib, keyingi avlodga yetkazgan bo‘lsalar, muhaddislar ham shu omonatni asrab kelgan vorislardir.

Shuning uchun sunnatni o‘rganish, muhaddislarni hurmat qilish va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yo‘llariga ergashish har bir mo‘min uchun sharafli vazifadir.