Sayt test holatida ishlamoqda!
01 Sentabr, 2026   |   19 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:26
Quyosh
05:49
Peshin
12:23
Asr
17:01
Shom
19:00
Xufton
20:19
Bismillah
01 Sentabr, 2026, 19 Rabi`ul avval, 1448
Maqolalar

XXI asr musulmon ixtirolari

27.01.2025   9361   3 min.
XXI asr musulmon ixtirolari

Dunyo ilm-fani taraqqiyotida musulmon olimlarining o‘rni beqiyos. Turli sohalar rivojiga tamal toshini qo‘ygan olimlarimizning bugungi kundagi avlodlari ham ularning ishini davom ettirmoqdalar. Misol uchun, tibbiyot, astronomiya, matematika, geografiya, axborot texnologiyalari va fizika kabi jabhalarda ko‘plab ixtirolar qilindi. Zamondosh musulmon olimlarimiz ham ilmiy salohiyatda peshqadam. Ularning ba’zi ixtirolari haqida so‘z yuritamiz.
 

You tube platformasi dunyodagi eng katta video-ombori hisobladani. Butun dunyodan millionlab foydalanuvchilar undan har kuni foydalanadi. Ushbu platformani bangladeshlik Javed Karim yaratgan. Platformadagi birinchi video Karim tomonidan 2005 yil 23 aprelda You tube kanaliga yuklangan “Men hayvonot bog‘ida” videosi bo‘ldi. Dunyodagi eng yirik videoplatforma sifatida You tube jahon voqealarini, turli foydali videolarni shakllantirish hamda kengroq auditoriyani qamrab olib ko‘plab sohalar rivojiga o‘z ta’sirini o‘tkazdi. Bugunga kelib dastur orqali xorijiy tillar va zamonaviy kasblarni uyda o‘tirgan holda bepul o‘rgansa bo‘ladi. Tanganing ikkinchi tarafi bo‘lganidek, ko‘ngilochar videolarni tomosha qilib vaqtimizni zoye qilishimiz xam mumkin. Bolalarimiz qanday maqsadda foydalanayotganiga e’tiborli bo‘laylik. Tanlov o‘z qo‘limizda.


Eronlik muhandis Husayn Yassayi tomonidan 2001 yilda Mobil grafik ishlov berish blokini yaratdi. Bu keyinchalik iPhonening video texnologiyasi uchun asos bo‘lib, smartfonlar inqilobiga yo‘l ochdi. 2000 yillardan boshlab to hozirgi kungacha bo‘lgan mashhur mobil telefonlarning ko‘pchiligi 3D grafiklarni ta’minlash uchun aynan ushbu ixtirodan foydalanib kelmoqda. Bu esa tasvir sifatini yaxshiladi va ko‘plab imkoniyatlarni ochib berdi.


Pokistonlik olim Navid Said kremniy mikrochipida qayta bog‘lanadigan miya hujayralari tarmog‘ini o‘stirish mumkinligini isbotladi. U miya hujayralari faoliyatini aniq kuzatuvchi yangi texnologiyani ishlab chiqdi. U 2003 yilda birinchi neyro-chipni ixtiro qilgan va uni 2004 yilda keng ommaga namoyish etdi. U miya hujayralarini kremniy chip bilan bog‘lagan birinchi olim edi. 2024 yil yanvar oyida Neuralink inson miyasiga ilk neyrochipni joylashtirdi. Bu aynan Navid Saidning tadqiqotiga asoslangan edi.


Virusologiyada yamanlik olim Shayx Abdul Majid Zindoniy Qur’oni karim va hadislardan foydalanib OIV va OITSni davolash yo‘lini topdi. 2007 yilda u Iymon universitetida olib borgan ilmiy va tibbiy tadqiqotlarida bemorlarni muvaffaqiyatli davolagan. Yigirma holatda virus hech qanday nojo‘ya ta’sirlarsiz butunlay yo‘q bo‘lgan.


Shayx Muzaffar Shukur ham kosmonavt, ham jarroh bo‘lgan. U 2007 yilda koinotda tibbiy tadqiqotlar olib bordi. Uning fazo kemasi bortida o‘tkazgan tibbiy tajribalari asosan jigar saratoni hujayralarining o‘sishi, kosmosda turli oqsillar va mikroblarning kristallanishi bilan bog‘liq edi. Jigar saratoni hujayralari va mikroblar bilan bog‘liq tajribalar tibbiy tadqiqotlar uchun foydali bo‘ldi.


Murod Nural tomonidan 2007 yilda Turkiyada ixtiro qilingan “Vertikal ko‘tariluvchi narvon” Nyurnbergdagi IENA ixtiro ko‘rgazmasida oltin medalni qo‘lga kiritdi. U baland nuqtalarga ko‘tarilish va u yerda turishni osonlashtirish uchun mo‘ljallangandi. Bu alpinistlar uchun foydali ixtiro sifatida topildi.


Bu kabi ixtirolarning ro‘y[ati talaygina. Biz musulmonlar ilm-fan sohasida yetakchilikni hech kimga bermay rivojlanishda bardavom bo‘lishmiz shart. Aziz o‘quvchi, sizdan iltimos farzandlaringizni o‘qiting va ilmlilar qatorida bo‘lishini ta’minlang. Bu sizu biz uchun ham farz, ham qarz. Alloh barchamizni ushbu yo‘lda sobitqadam aylasin.

Internet manbalari asosida

Shohruh UBAYDULLAYEV tayyorladi.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Janubiy Koreyaning nufuzli telekanali O‘zbekistonning sayyohlik salohiyatini keng yoritdi

26.08.2026   47272   3 min.
Janubiy Koreyaning nufuzli telekanali O‘zbekistonning sayyohlik salohiyatini keng yoritdi

O‘zbekiston sayyohlik salohiyatini Janubiy Koreyada keng targ‘ib etish maqsadida nufuzli “EBS” telekanali tomonidan mamlakatimiz turizm imkoniyatlariga bag‘ishlangan maxsus teledastur efirga uzatildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Sayyohlar orasida katta auditoriyaga ega bo‘lgan “Buyuk Ipak yo‘li bo‘ylab sayohat” teledasturi orqali janubiy koreyalik tomoshabinlarga O‘zbekistonning ekoturizm, gastronomik, ziyorat, tog‘ va landshaft turizmi borasidagi imkoniyatlari haqida keng ma’lumot berildi.

O‘zbekistonga tashrif buyurgan “EBS” telekanali ijodiy guruhi mamlakatimizning mashhur sayyohlik yo‘nalishlari, YUNЕSKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan Samarqand, Buxoro, Xiva va Toshkent shaharlarining qadimiy me’moriy yodgorliklari, turli hududlardagi zamonaviy ko‘ngilochar markazlar, milliy hunarmandchilik, o‘zbek milliy taomlari hamda yurtimizning betakror tabiat manzaralari haqida hikoya qildi.

Ko‘rsatuvda janubiy koreyalik sayyohlar uchun O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilishning afzalliklari ham keng yoritildi. Xususan, bugungi kunda Toshkentdan mamlakatimizning tarixiy shaharlariga zamonaviy va qulay “Afrosiyob” tezyurar poyezdi orqali Ipak yo‘li yo‘nalishlari bo‘ylab sayohat qilish mumkinligi ta’kidlandi.

“EBS” telekanali muxbiri Toshkentning o‘ziga xos me’moriy qiyofasiga alohida e’tibor qaratgan. Uning fikricha, poytaxt me’morchiligida o‘rta asrlarga oid tarixiy obidalar, zamonaviy ko‘p qavatli binolar va sobiq ittifoq davri me’morchiligi an’analari o‘ziga xos uyg‘unlik kasb etgan.

Dasturda O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilish imkoniyatlari haqida so‘z yuritilar ekan, mamlakat poytaxtidan tarixiy shaharlarga avtomobil yo‘llari bilan bir qatorda temir yo‘l orqali ham qulay safar qilish mumkinligi ma’lum qilingan.

“Yilning barcha faslida ertalab va kechqurun Toshkentning bosh vokzalidan Buxoro va Samarqand yo‘nalishida qulay tezyurar “Afrosiyob” poyezdlari qatnaydi. Maksimal tezligi 230 km/soat bo‘lgan ushbu poyezd Toshkentdan Buxorogacha bo‘lgan qariyb 600 kilometrlik masofani uch soatu 40 daqiqada bosib o‘tadi. Bu aviaparvozga nisbatan qulay va arzonroq”, – deya qayd etilgan teledasturda.

Ko‘rsatuvda Samarqand va Buxoro shaharlari Markaziy Osiyoning muhim madaniy durdonalari sifatida e’tirof etilgan.

“Buxoro shahri 2500 yildan ortiq tarixga ega. Eski shahar markazida Buxoroning eng diqqatga sazovor yodgorliklaridan biri – 1127 yilda qurilgan Minorai Kalon joylashgan. Uning balandligi 47 metr, poydevori esa 10 metrni tashkil etadi”, – deya ma’lumot beriladi manbada.

Samarqand haqida so‘z yuritilar ekan, uning 2750 yillik tarixga ega ekani, dunyodagi eng qadimiy shaharlardan biri sifatida asrlar davomida turli bosqinlar va vayronagarchiliklarga guvoh bo‘lganiga qaramay, o‘zining betakror va ertaknamo ulug‘vorligini saqlab qolgani ta’kidlangan.

Teledasturning yana bir muhim jihati – unda O‘zbekistonning qadimiy shaharlaridagi tarixiy va me’moriy obidalar bilan bir qatorda, milliy hunarmandchilik, urf-odatlar, milliy taomlar hamda mamlakatning turli hududlaridagi go‘zal tabiat manzaralari haqida batafsil ma’lumot berilganidir.

Ko‘rsatuvda O‘zbekistonning mehmondo‘stligiga ham alohida urg‘u berilgan.

“Sayyoh sifatida qayerga bormang, xoh mehmon uylarida, xoh bozorlar yoki shunchaki ko‘chada mahalliy aholi bilan uchrashsangiz, samimiy mehmondo‘stlik va iliqlikni his qilasiz”, – deydi “EBS” telekanali ijodiy guruhi.

Umuman, Janubiy Koreyaning yetakchi telekanallaridan biri bo‘lgan “EBS” orqali O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, betakror tabiati, milliy taomlari, mehmondo‘stligi va zamonaviy turizm infratuzilmasi keng auditoriyaga namoyish etilgani mamlakatimizning ushbu davlat sayyohlik bozoridagi jozibadorligini yanada oshirishga xizmat qiladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari