O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri boshchiligidagi delegatsiya Iordaniya Hoshimiylar podshohligida bo‘lishdi. Delegatsiya tarkibida qator vazirlik va idoralarning mas’ul xodimlari, jumladan, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi o‘rinbosari Davron Maxsudov hamda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Muhammadolim Muhammadsiddiqov ham ishtirok etdi.
***
O‘zbekiston Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi Xalqaro aloqalar bo‘limi boshlig‘i Iordaniya Oliy ta’lim vazirligi chet ellik talabalar bilan ishlash bo‘limi mudiri Fadiy Basim bilan uchrashdi. Uchrashuvda Iordaniyadagi O‘zbekiston konsulligi vakili, Musulmonlar idorasi raisining yoshlar ishlari bo‘yicha o‘rinbosari ham ishtirok etishdi.
Uchrashuvda ikki tomonlama hamkorlik, ta’lim sohasida yo‘lga qo‘yilishi reja qilingan tajriba almashinuvlari, o‘zbekistonlik talabalarning arab tili va boshqa turli yo‘nalishlarda ta’lim olish masalalari muhokama etildi. O‘zbekiston va Iordaniya oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilari diplomlarini ikki tomonlama tan olinishi bo‘yicha takliflar berildi.
***
Delegatsiya Hanafiy fiqhi fakulteti dekani, professor Saloh Abul Haj bilan muzokaralar o‘tkazdi. O‘zbek talabalari uchun yanada yaxshiroq sharoit yaratish, kamchiliklarni bartaraf etishda ko‘maklashish masalalari muhokama qilindi.
***
Butunjahon islom ilmlari universiteti (WISE)da Iordaniyada tahsil olayotgan o‘zbekistonlik talabalar bilan uchrashuv o‘tkazildi. Unda so‘zga chiqqan Muhammadolim Muhammadsiddiqov so‘nggi yillarda O‘zbekistonda diniy sohada amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar haqida ma’lumot berib, hozirda islom sohasiga bog‘liq yo‘nalishlar uchun ixtisoslik shifrlari ajratilgani, Iordaniyada tahsil olayotgan talabalar kelajakda, albatta, O‘zbekistonga qaytib, olgan bilimlarini ulashishlari kerak ekanini ta’kidladi. O‘zbekistonlik talabalar Iordaniyada faqatgina fiqh yo‘nalishida emas, balki, hozirda yurtimizga kerakli bo‘lgan aqida, tafsir va hadis sohalarida ham o‘qishlari kerak ekanini aytib o‘tdi.
***
Shuningdek, safar davomida Iordaniya Tashqi ishlar, Investitsiya, Ta’lim, Sog‘likni saqlash, Vaqf ishlari bo‘yicha vazirliklari, Savdo-sanoat palatasi va yirik kompaniyalari rahbariyatlari bilan ham uchrashuvlar o‘tkazildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Ba’zida dunyoning turli mintaqalarida chigirtkalar ko‘payib, shahar va qishloqlarni, ekin maydonlarini qoplaydi. Sonini aniqlab bo‘lmaydigan darajada ko‘p bo‘lgan chigirtkalar galasi odamlar ongida turli fikrlarni paydo qiladi.
Chigirtkalar Alloh taolo tomonidan yuborilgan “alamli azob” yoki Qiyomat alomati” emasmi degan fikrlar ham bo‘ladi. Tabiatning bunday hodisasi tarixda ko‘plab kuzatilgan bo‘lsa-da, bugungi avlod uchun yangilik bo‘lishi mumkin. Ma’lumki, avvalgi qavmlarning ba’zilari “chigirtka balosi” bilan jazolangan.
Alloh taolo Qur’oni karimda chigirtkalar haqida shunday marhamat qiladi:
“...Qabrlardan ko‘zlari qo‘rqinchga to‘lgan holda, xuddi yoyilgan chigirtkaga o‘xshab chiqib kelurlar.” (Qamar surasi, 7-oyat).
Bundan tashqari, ularning harakat yo‘nalishi keyingi oyatda bayon qilingan:
“Chaqiruvchiga qarab bo‘yinlarini cho‘zib, shoshilib borurlar...” (Qamar surasi, 8-oyat).
Qiyomat kunidagi qayta tirilishni tushuntirish uchun Alloh taolo tomonidan chigirtka misolining keltirilishi bejiz emas. Zero, bu hasharotlar yerdan ko‘tarilganda so‘ng ulkan galalarga aylana boshlaydilar. Birgina chigirtka to‘dasi 1200 kvadrat kilometr maydonga yoyilish xususiyatiga ega. Shundan so‘ng, ular yagona bir yo‘nalishni tanlab, birgalikda ucha boshlaydilar.
Ularning ulkan jamoasi butun osmonni qoplab olishga qodir. Bu holat Qiyomat kunidagi manzarani eslatadi. O‘sha kuni vafot etgan behisob insonlar xuddi shu kabi yer ostidan chiqib keladilar va muayyan bir yo‘nalish bo‘ylab gala-gala bo‘lib yuguradilar.
Xulosa qilib aytganda, bu voqeani Qiyomatning ko‘rinishlaridan bir lahza deb tafakkur qilish mumkin.
Mo‘minlar uchun Qiyomat qoim bo‘lmasdan avval o‘z amallarini qayta taroziga tortib ko‘rish uchun Alloh taolodan berilgan bir ibratdir. Garchi chigirtka bir hashorat bo‘lsa-da, aqlli odamlarni tafakkurga chorlaydi.
Toshkent islom instituti
katta o‘qituvchisi Po‘latxon Kattayev