Hanafiy mazhabining yetuk faqihi Ibn Obidin rahimahulloh “Tanqiyhul fatovol Homidiyya” kitobida bunday deganlar: “Talaba ilm olish uchun yo‘lga chiqsa, uning moddiy sharoitini ta’minlash musulmonlar zimmasiga lozim bo‘lur. Agar unga yetarli mablag‘ni ajratmasalar, shu mablag‘ ulardan qozining buyrug‘i ila majburan undirib berilur. Shuningdek, zakotni vaqtida ado qilmay, zimmasida zakot berish qarzi bo‘lgan kishilarni ham uni ado etishga (tolibi ilmga berishga) majburlanurlar”.
Molikiy mazhabining yetuk faqihi Qasriy ibn Muhammad al-Muxtor ibn Usmon ibn al-Qasriy, al-Iydaylabiy rahimahulloh “Tolibi ilmlar har yili musulmonlardan yuz dinor miqdorida moliyaviy mablag‘ olishga haqli bo‘lurlar” – deb fatvo berganlari aytilgan.
Alloma Ibn Obidin rahimahulloh: “Raddul Muhtor” kitobida bunday deganlar: “Baytul-mol ya’ni davlat budjetidan ajratiladigan yordam pullarining beriladigan o‘rinlaridan biri – olimlar va boshqa ishlarni tashlab, shar’iy ilm olishga astoydil kirishgan talabalardir”. Vallohu a’lam.
Bahodir Bahromjon o‘g‘li,
“Hadis va islom tarixi fanlari” kafedrasi o‘qituvchisi.
Amerikaning nufuzli “National Geographic” jurnalining elektron va bosma shakllarida Buyuk Ipak yo‘lida O‘zbekistonning tutgan o‘rniga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Material muallifi Toshkent, Samarqand, Buxoro va Xiva haqida hikoya qilib, ularni qadimiy Ipak yo‘lining eng muhim shaharlari va zamonaviy sayyohlik yo‘nalishlari sifatida talqin etgan.
Maqolada O‘zbekistondagi turizm rivoji, xorijlik sayyohlar sonining ortishi, yangi obyektlar qurilishi hamda shaharlar o‘rtasida tezyurar temiryo‘l qatnovining yo‘lga qo‘yilishiga alohida e’tibor qaratilgan.
Toshkentning Chorsu bozori Ipak yo‘li savdo an’analari bugungacha saqlanib qolgan maskan, Samarqand esa Registon maydoni va qadimiy Ulug‘bek rasadxonasi bilan ilm-fan hamda islom madaniyatining tarixiy markazi sifatida ta’riflanadi.
Nashrda Buxoro faol turistik o‘zgarishlar jarayonini boshdan kechirayotgan shahar sifatida ko‘rsatilgan bo‘lsa, Xiva o‘tmish ruhiyati ayniqsa kuchli seziladigan joy deya ta’kidlangan.
Shuningdek, Ipak yo‘li me’morchiligi uslubida barpo etilayotgan yangi sayyohlik loyihalariga e’tibor qaratilib, tarixiy muhitni asrab qolish yuzasidan bo‘layotgan bahs-munozaralar ham tilga olingan.
Umuman olganda, materialda O‘zbekiston o‘z tarixiy merosini asragan holda zamonaviy sayyohlik infratuzilmasini rivojlantirib, dunyoga qayta yuz ochayotgan mamlakat sifatida e’tirof etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati