Alloma Muhammad Avvoma hafizahulloh:
"Haqiqiy oqillar muxoliflari bilan bog‘lab turuvchi rishtalarga qaraydilar:
Birinchisi: Odamgarchilik,
Ikkinchisi: Islom,
Uchinchisi: Ilm rishtasi".
Bu hikmatda, aqlli va ixlosli insonlar hatto o‘zlariga qarshi fikrda bo‘lgan odamlar bilan ham umumiy bog‘liqliklarni ko‘radilar. Ular odamiylik jihatidan baribir bir inson ekanligini, agar musulmon bo‘lsa, Islom birodarligi birlashtirishini va ilm rishtasi bilan ham bog‘lanishini anglaydilar. Bu esa ixtiloflar chekinib, hurmat, bag‘rikenglik va ijobiy munosabatlar uchun asos bo‘ladi.
Ba’zan ayb o‘zimizdan o‘tsa-da, kechirim so‘rashga shoshilmaymiz. Xo‘sh, bizni borimizcha suygan, ardoqlagan insonlar bilan arzimas mayda-chuydalar, jilovlanmagan hissiyotlar va soxta g‘urur tufayli devorlar qurayotganimizda, aslida kim g‘olib bo‘ladi?..
Hayot bizga uzoq bir safardek tuyuladi, ammo u aslida juda qisqa. Bugun kimgadir zahringizni sochayotgan, jahl otiga minayotgan bo‘lsangiz, bir lahza to‘xtang... Ertaga o‘sha insonni bag‘ringizga bosish, ovozini eshitish imkoniyatidan butunlay mahrum bo‘lib qolishingiz mumkinligini o‘ylab ko‘ring.
Vaqt — shafqatsiz hakam. Yillar biz o‘ylagandan ham shiddat bilan uchib o‘tadi. Ko‘zni ochib yumguncha bolalarimiz ulg‘ayganini, sochlariga oq oralagan ota-onamizning yanada cho‘kib, keksayib qolganlarini sezmay qolamiz. Va bir kuni... atrofimizni faqat sovuq va sukunat qoplagandagina kech anglaymiz.
Gohida telefoningizga kelgan o‘sha oddiy xabar haqiqatan ham eng oxirgisi bo‘ladi. Gohida «keyin gaplashamiz» deya aytilgan so‘zdan so‘ng, o‘sha «keyin» hech qachon kelmaydi.
Yoningizdagi insonlarning tirikligida, nafas olib turganida qadriga yeting. Ko‘ksingizni to‘ldirib turgan soxta g‘ururni yengib, birinchi bo‘lib qadam tashlang: «Kel, urushmaylik, sen men uchun azizsan», deyishga kuch toping. Chunki bu dunyoda haq bo‘lib chiqishdan ko‘ra armonlarsiz, baxtli yashash muhimroqdir.
Akbarshoh RASULOV