Konferensiyada Bangladesh, Indoneziya, Malayziya, Hindiston, Rossiya, Misr, Xitoy, Angliya va O‘zbekiston kabi o‘nga yaqin mamlakat olim va tadqiqotchilar buyuk mutafakkir Bahouddin Naqshbandiy merosining ta’lim va tarbiya jarayonidagi o‘rni, uning ma’naviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishdagi ahamiyati yuzasidan mulohazalar bildirildi.
Xalqaro ilmiy konferensiya doirasida Buxoro davlat texnika universiteti Indoneziyaning Jam'iya Ahlith Thariqah al-Mu'tabarah an-Nahdliyah va Malang Islom universiteti bilan hamkorlik memorandumi imzolandi. Ushbu memorandum ilmiy, ta’limiy va ma’naviy sohalarda xalqaro hamkorlikni rivojlantirish, tajriba almashish va qo‘shma loyihalarni amalga oshirishga yo‘naltirilgan. Bu hamkorlik nafaqat universitetlararo ilmiy aloqalarni mustahkamlash, balki yosh avlod tarbiyasida naqshbandiylik ta’limotini chuqur o‘rganish va targ‘ib qilishga xizmat qiladi.
























– Bugun tarixning chuqur ildizlariga ega, butun musulmon olami ma’naviy-ma’rifiy merosining muhim bo‘g‘ini bo‘lgan Naqshbandiya tariqatining ta’lim va axloqiy tarbiyadagi o‘rnini o‘rganish, uni zamonaviy yoshlar tarbiyasiga tatbiq etish borasida fikr almashish uchun to‘plandik, – deydi konferensiya ishtirokchisi Sed Vassem Ahamet. – Naqshbandiya bu faqat tasavvuf yo‘li emas, balki ruhiy kamolot, axloqiy poklik, ilmiy tafakkur, ustoz-shogird an’analari va amaliy mehnat uyg‘unligini o‘zida mujassam etgan yuksak ma’naviy maktabdir.
Tadbirda viloyati hokimining jamoat va diniy tashkilotlar bilan aloqalar bo‘yicha o‘rinbosari Azizbek Qalandarov ishtirok etdi.
Zarif Komilov, Tohirjon Istatov (surat), O‘zA muxbirlari.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hadisni yodlab, boshqalarga yetkazgan kishilar haqida bunday deganlar:
نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا شَيْئًا فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَهُ
"Bizdan bir so‘z eshitib, uni qanday eshitgan bo‘lsa, shunday yetkazgan kishining yuzini Alloh yorug‘ qilsin" (Imom Termiziy rivoyati).
Bu muborak duo asrlar davomida muhaddis ulamolarga kuch va g‘ayrat bag‘ishladi. Ular hadislarni to‘plash uchun cho‘l-sahrolarni kezdilar, uzoq mamlakatlarga safar qildilar, ochlik va qiyinchiliklarga sabr qildilar. Ba’zi muhaddislar atigi bir dona hadisni tekshirish uchun oylab yo‘l bosganlar.
Imom Sharafuddin Tiybiy rahmatullohi alayh mazkur hadisni sharhlar ekan, jumladan, bunday deydilar:
وَإِنَّمَا خَصَّ حَافِظَ سُنَّتِهِ وَمُبَلِّغَهَا بِهَذَا الدُّعَاءِ؛ لِأَنَّهُ سَعَى فِي نَضَارَةِ الْعِلْمِ وَتَجْدِيدِ السُّنَّةِ، فَجَازَاهُ فِي دُعَائِهِ لَهُ بِمَا يُنَاسِبُ حَالَهُ فِي الْمُعَامَلَةِ
“Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam sunnatni ko‘z qorachig‘idek asrab, uni odamlarga yetkazgan zotlarni aynan mana shu duo (yuzning nurli va go‘zal bo‘lishi) bilan siylaganlari bejiz emas. Zero, muhaddislar ilmning tarovatini saqlash va sunnatni qayta jonlantirish yo‘lida butun borliqlari bilan harakat qildilar. Sarvari koinot ham ularning qilgan mana shu go‘zal amallari evaziga, yuzlariga ikki dunyo go‘zalligi va nurini tilab, duo qildilar” ("Sharhu Mishkotil masobih" kitobi).
Sufyon ibn Uyayna rohimahulloh ham mazkur hadisni sharhlab, aytadilar:
لَيْسَ مِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ أَحَدٌ إِلَّا وَفِي وَجْهِهِ نَضْرَةٌ لِهَذَا الْحَدِيثِ
“Muhaddislardan har bir kishining yuzida ushbu hadis(dagi duo) sababli nur va tarovat bo‘ladi”.
Imom Shofe’iy rahimahulloh muhaddislarning maqomi haqida aytganlar: "Har bir zamondagi muhaddislar o‘z zamonidagi sahobalarga o‘xshaydilar. Men biror muhaddis olimni ko‘rsam, go‘yo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan birini ko‘rgandek bo‘laman".
Sahobalar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan dinni qabul qilib, keyingi avlodga yetkazgan bo‘lsalar, muhaddislar ham shu omonatni asrab kelgan vorislardir.
Shuning uchun sunnatni o‘rganish, muhaddislarni hurmat qilish va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yo‘llariga ergashish har bir mo‘min uchun sharafli vazifadir.