YUNISЕF delegatsiyasi bilan uchrashuv o‘tkazildi
Shu yil 6 noyabr kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon domla Ishmatbekov YUNISЕFning Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqaviy ofisi mintaqaviy maslahatchisi Luka Solimeo va tashkilotning O‘zbekistondagi vakolatxonasi vakillaridan iborat delegatsiyani qabul qildi.
Dastlab Homidjon domla mehmonlarni tashrif bilan qutlar ekan, Muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari safarda ekanligini ma’lum qilib, ularning samimiy salomlarini yetkazdi. Shuningdek, yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan yangilanishlar, diyorimizda 130 dan ziyod millat va elat vakillari tinch-totuv va hamjihatlikda yashab kelayotgani haqida so‘zlab, Diniy idora faoliyat yo‘nalishlari haqida atroflicha ma’lumot berdi.
O‘z navbatida Luka Solimeo janoblari samimiy qabul va kerakli ma’lumotlar uchun minnatdorlik bildirdi. Shuningdek, u o‘z so‘zi davomida xalqaro tashkilot faoliyatida Diniy idoralar bilan hamkorlik alohida o‘rni borligi, ayniqsa, ijtimoiy munosabatlar va fatvo masalasi ahamiyatli ekani ta’kidladi.
Luka Solimeo YUNISЕF faoliyati haqida ma’lumot berar ekan, tashkilot xalqaro loyihalarni amalga oshirishda har bir davlatga alohida yondashishi, mahalliy aholi tarixi, kelib chiqishi, qiziqishlariga qaragan holda xalqaro tajribalarni moslashtirishi, bunda o‘rganish bilan amaliy ishlarni baravar olib borishi kabi jihatlar haqida so‘z yuritdi.
Uchrashuv davomida tashkilotning O‘zbekistondagi vakolatxonasi va Diniy idora mas’ul vakillari o‘z fikr-mulohazalarini bayon etib, o‘zaro hamkorlik aloqalari 2018 yildagi uch tomonlama memarandum asosida olib borilayotgani, 2021-2025 yillarda ushbu yo‘nalishdagi aloqalar yuqori darajaga ko‘tarilgani, ayni paytda kelgusi 4 yillik rejalari ishlab chiqilayotgani haqida ma’lumot berishdi.
Mazkur uchrashuv Diniy idora va xalqaro tashkilotlar hamkorligining yangi, samarali bosqichi sari qo‘yilgan muhim qadam bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati