«Ey iymon keltirganlar! Sizlarni tiriltiruvchi narsa uchun chorlaganlarida, Allohga va Rasuliga (labbay deb) javob qilingiz! Yana bilib qo‘yingizki, Alloh inson bilan uning qalbi (o‘rtasi)da “parda” bo‘lib turadi va Uning (huzuriga) jamuljam bo‘lursiz» (Anfol surasi, 24-oyat).
Allohning inson bilan qalbi orasiga kirishi U Zotning ojiz bo‘lgan kishini kuchli, kuchli bo‘lganni esa ojiz, sharmandali holda bo‘lgan kishini aziz, jasur kishini qo‘rqoq, qo‘rqoq kishini esa dovyurak, mard kishini qo‘rqoq qila olishi deganidir. Oyati karima kuchga to‘lgan holida Haq taoloni inkor etuvchi kimsalarga teskari ravishda ojizligini o‘ylagan va andishali bo‘lgan mo‘minlarga hazrat Muhammad sollallohu alayhi va sallam bilan birga g‘azot safarida qatnashishlari borasida dalda bo‘ladi. Unga ko‘ra, oyat Allohning elchisi bilan birga g‘azotga borishga qaror qilganlarning qalbiga kirib, ularni dushmanga qarshi kuchli qiladigan ilohiy dalda bera olishi ta’kidlanmoqda.
Shu ma’noda oyatni ikki shaklda izohlash mumkin:
Birinchisi, o‘lim vaqti kelmasidan avval tavba qilishga shoshilish haqida so‘z borib, oyat kishini shunday ogohlantiradi: “Insonning qalbi bilan tavbasi orasiga o‘lim kirmasidan avval Alloh va elchisining chaqirig‘iga ijobat qilingan”.
Ikkinchisi, qilgan gunohlari sababli insonni qalbi muhrlangan amallariga aloqador. Shundayki, inson qilgan gunohlari natijasi sifatida qalbi bilan asl maqsadi (oxirati) o‘rtasida zulmat, ya’ni qorong‘ulik yuzaga keladi (“Ta’vilot”, 6/194-195).
Muzaffar KOMILOV, Abdumurod TILAVOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2025 yil 23-sonidan
Prezident Shavkat Mirziyoyev Sohibqiron Amir Temur tavallud topganining 690 yilligi munosabati bilan rekonstruksiya qilingan Temuriylar tarixi davlat muzeyiga tashrif buyurdi.
Ma’lumki, Movarounnahrni yagona davlat sifatida birlashtirgan Sohibqiron poytaxti Samarqand bo‘lgan qudratli saltanat tuzdi. O‘zining dunyoga mashhur “Temur tuzuklari” orqali davlatni boshqarishning huquqiy mezonlarini belgilab berdi. Ilm-fan va madaniyat rivojiga ham beqiyos hissa qo‘shib, Ikkinchi uyg‘onish davri – temuriylar Renessansiga asos soldi.
Uning davrida bunyod etilgan bebaho obidalar o‘zbek xalqining milliy g‘ururi va o‘lmas tarixiy merosi bo‘lib xizmat qilmoqda.
Bobomizning “Adolat har bir ishda hamrohimiz va dasturimiz bo‘lsin”, deya ta’kidlagan hikmatli so‘zlari bugun Yangi O‘zbekistonda olib borilayotgan islohotlarda yaqqol aks etmoqda.
Ushbu ulug‘ zot tavalludining 690 yilligini keng nishonlash maqsadida joriy yil 5 fevral kuni Prezidentimizning tegishli qarori qabul qilindi.
Hujjatga ko‘ra, har yili aprel oyi “Amir Temur oyligi” deb e’lon qilinib, ta’lim muassasalari, ilmiy markazlar va mahallalarda temurshunos olimlar, yozuvchi va san’atkorlar ishtirokida uchrashuvlar, davra suhbatlari va ma’rifiy tadbirlar o‘tkaziladi.
Qaror ijrosi doirasida dunyodagi mashhur muzeylarning eng ilg‘or tajribalarini qo‘llagan holda Temuriylar tarixi davlat muzeyi binosi rekonstruksiya qilindi, zamonaviy jihozlar bilan ta’minlandi. Raqamlashtirish orqali imkoniyatlari kengaytirilib, ekspozitsiyalari yangilandi, jumladan, xorijdagi to‘plamlardan xarid qilingan eksponatlar bilan boyitildi.
Jumladan, muzeyning birinchi qavatida “Buyuk Sohibqiron – Ikkinchi Renessans asoschisi” bo‘limi tashkil etildi. Ikkinchi qavatda esa sun’iy intellekt va “aqlli” texnologiyalar asosida Amir Temur davri va temuriylar haqida interaktiv ekspozitsiyalar joylashgan. Shuningdek, 3D formatdagi eksponatlar hamda xaritalar namoyish qilingan.
Davlatimiz rahbari Temuriylar tarixi davlat muzeyining yangilangan ekspozitsiyasi va tashrif buyuruvchilar uchun yaratilgan sharoitlar bilan tanishar ekan, ajdodlar merosini o‘rganish, asrab-avaylash va targ‘ib etishning naqadar muhim ekaniga urg‘u berdi.
– Dunyo havas qilgulik tariximiz, merosimiz bor. Sohibqiron tarixini jamlagan muzey zamonga munosib yangi qiyofaga kelgani yaxshi bo‘ldi. Endi buni aholimizga, yoshlarga, xorijlik mehmonlarga yetkazish eng katta vazifamiz. Yangi O‘zbekistonni yuksaltirish uchun kerakli bilimlarni qayerdan olish mumkin desangiz, bularning barchasi – ajdodlarimiz qoldirgan merosda, ilmda. Shu bois, yoshlarimizni, nuroniylarni, umuman, aholimizni mahallabay tarzda muzeylarga olib kelib, buyuk tariximiz haqidagi bilimlarini oshirishimiz lozim, – dedi davlatimiz rahbari.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tashrif asnosida Temuriylar tarixi davlat muzeyining mehmonlar kitobiga dastxat qoldirdi.
President.uz