Imom G‘azzoliy shunday dedi:
«Bola ota-onasining qo‘lida omonatdir. Uning qalbi har qanday naqsh va bezakdan xoli, nafis va beg‘ubor gavharga o‘xshaydi. U har qanday naqshni qabul qila oladi va barcha ko‘ngil intiladigan narsaga moyil bo‘ladi. Agarda u yaxshilikka odatlantirilsa va o‘rgatilsa shunga qarab voyaga yetadi. Ota-onasini ham o‘z savobiga sherik qiladi. Bordiyu yomonlikka odatlantirilsa va qarovsiz tashlab qo‘yilsa badbaxtga aylanadi va halok bo‘ladi. Uning gunohi esa unga mas’ul bo‘lganlar va valiylari bo‘yniga tushadi».
Muhammad Ali Muhammad Yusuf
tarjimasi
Madina shahri Islom tarixida bir nechta nomlar bilan atalgan. Ulardan eng mashhurlaridan biri “Toyyiba”dir.
Islomdan oldin shahar Yasrib deb atalgan. Bu nom “ayblash” va “yomonlash” kabi ma’nolarni anglatadi.
Muhammad sollallohu alayhi vasallam shaharga hijrat qilganlarida, unga yangi nom berdilar. U zot alayhissalom shaharni “go‘zal” va “poklangan” ma’nosini anglatuvchi “Toyyiba” deb atadilar.
Shuningdek, Toyyibaga yaqin bo‘lgan va o‘xshash ma’noni anglatuvchi “Toba” nomi ham ushbu shahar uchun ishlatilgan.
Madinada topilgan VIII asrga oid qoyatosh yozuvida shahar Toyyiba nomi bilan atalgan. Bu esa ushbu nom Islomning ilk asrlaridanoq qo‘llanib kelinganini ko‘rsatadi.
Toyyiba bilan bir qatorda, shahar muayyan tarixiy jihatlarini aks ettiruvchi yana bir necha nomlar bilan ham tanilgan:
| Nomi | Ma’nosi |
| Madina | Shahar |
| Madinatu Nabiy | Payg‘ambar shahri |
| Madinai Munavvara | Munavvar shahar |
| Dorul Hijra | Hijrat diyori |
Po‘latxon Kattayev,
Toshkent islom instituti katta o‘qituvchisi