Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Avgust, 2026   |   1 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:02
Quyosh
05:31
Peshin
12:28
Asr
17:21
Shom
19:28
Xufton
20:54
Bismillah
14 Avgust, 2026, 1 Rabi`ul avval, 1448
Maqolalar

Aqidaning buzilishi — fitnalar manbai

22.01.2026   9449   3 min.
Aqidaning buzilishi — fitnalar manbai

Bugungi davrda dunyoning turli hududlarida yuz berayotgan tartibsizliklar, urushlar, begunoh insonlarning mol-mulki va joniga tajovuzlar, obod maskanlarning vayron qilinishi hamda jamiyatda fitna va fasodning keng yoyilishi bevosita aqidaning zaiflashuvi bilan bog‘liqdir. Gunoh va jinoyatlarning ortib borayotgani ham aynan e’tiqoddagi buzilish natijasidir. Shu sababli avvalo “aqida” va “adashish” tushunchalariga to‘xtalib o‘tish muhimdir.

“Aqida” so‘zi lug‘aviy jihatdan “bir narsani mahkam bog‘lash, tugun qilish” ma’nosini anglatadi. Istilohda esa, qalbda ishonilishi lozim bo‘lgan haqiqatlarni qat’iy va mustahkam holda joylashtirish demakdir. Ya’ni, mo‘min inson e’tiqod masalalarini shubhasiz va sobit holatda qalbiga joylab olishi kerak.

“Aqida masalasida adashish” arab tilida “zalolat” deb yuritiladi. “Zalolat” esa yo‘ldan chiqish, to‘g‘ri yo‘lni yo‘qotish deganidir. Aqidada adashgan kishi nafaqat dunyo, balki oxirat saodatiga eltuvchi yo‘ldan ham uzilgan bo‘ladi. Bu esa nihoyatda xavfli holatdir. Oddiy hayotda yo‘lini yo‘qotgan odamni kimdir to‘g‘ri yo‘lga boshlashi mumkin. Ammo e’tiqodda adashgan kishini, hatto butun insoniyat jam bo‘lsa ham, to‘g‘ri yo‘lga qaytarish juda mushkuldir.

Shu bois banda Alloh taolodan doimo hidoyat so‘rab yashashi lozim. Bu borada ham biz uchun eng go‘zal o‘rnak — Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamdir. U zot Allohdan hidoyat tilab doimiy duo qilganlar va bu duoni sahobalarga ham o‘rgatganlar. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda quyidagi duo zikr etiladi:

اللَّهُمَّ اهْدِنَا فِيمَنْ هَدَيْتَ

Mazkur duoning ma’nosi: “Allohim, hidoyat qilgan bandalaring qatorida bizni ham hidoyat qilgin.”

Hidoyat ustida sobit turish ulug‘ ne’mat va buyuk amal hisoblanadi. Shuning uchun mo‘min banda bu masalada Alloh taolodan yordam so‘rashdan aslo to‘xtamasligi kerak. Fiqh ulamolari namozda Fotiha surasini o‘qish vojib ekanini ta’kidlaydilar. Buning hikmatlaridan biri shuki, Fotiha surasida: “Bizni to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilgin” mazmunidagi iltijo mavjud.

Shariat hukmlari zamon va makonga qarab o‘zgarishi mumkin. Ammo aqida hech qachon o‘zgarmaydi. Odam alayhissalomdan tortib qiyomatga qadar barcha mo‘minlar bir xil aqida asosida yashashlari shart. Chunki barcha amallar e’tiqod poydevori ustiga quriladi. Agar aqida buzilsa, qilingan amallar ham behuda ketadi. E’tiqodsiz yoki e’tiqodi buzuq inson shaytonning do‘sti va yaqiniga aylanadi. Bunday kishining amallari sarob singari yo‘q bo‘lib ketadi.

Bugungi globallashgan dunyoda internet va axborot tarmoqlari orqali turli yot g‘oyalar, noto‘g‘ri e’tiqodlar keng targ‘ib qilinmoqda. Bu holat esa jamiyatda katta fitna va xatarlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘lmoqda. Shu bois zamonimiz ulamolari bu buzuq oqimlarning zararini ochiq bayon qilib, insonlarni, ayniqsa yosh avlodni bunday fitnalardan ogoh bo‘lishga chaqirmoqdalar.

Xoja Buxoriy o‘rta maxsus islom

ta’lim muassasasi o‘qituvchisi

Muhammad Mirmaxamatov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»

13.08.2026   10008   3 min.
Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»

O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.

Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.

«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.

Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.

Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.

«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.

Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.

Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.

«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.

Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari