Yaqinda bir mahalladoshimiz farzandlarining ilmli va fazilatli bo‘lishi, dunyo va oxiratda ulug‘ maqomga erishishlari uchun duo olish niyatida ehson qildi. Bu voqea barchamiz uchun ibratdir, desam mubolag‘a bo‘lmaydi. Zero, mo‘min kishi farzandlarining ilmli, bilimli va foydali shaxs bo‘lib kamol topishi uchun xayrli amallar qilishi haqiqiy fazilat sanaladi.
Alloh taolo Qur’oni karimda ilmning ahamiyatini ta’kidlab, Payg‘ambarimiz alayhissalom orqali barchamizga bunday duo qilishni o‘rgatgan: “Ey Rabbim! Menga ilmni ziyoda et!” (Toha surasi, 114-oyat).
Ushbu oyat har bir mo‘min uchun ilm egasi bo‘lishning naqadar muhimligini namoyon qiladi. Ilm insonga dunyoda ham, oxiratda ham kamol topishi uchun yordam beradi. Hazrat Rasuli akram sollallohu alayhi va sallam ham ilm egallash va uning foydasi uchun Yaxshilikka chaqirish Bugunning gapi “El-yurtimizni birlashtiradigan ulug‘ bir g‘oya bor. U ham bo‘lsa, Vatan manfaati, xalqimiz manfaatidir. Mana shunday buyuk maqsadga erishishda mahalla tizimining o‘rni va ta’siri beqiyos. Chunki mahalla tinch va ahil bo‘lsa, jamiyatimiz tinch va hamjihat bo‘ladi. Mahalla rivojlansa, butun mamlakatimiz yuksaladi. Tarix davomida qanday og‘ir sinovlarga duch kelmaylik, biz avvalo birdamlikdan kuch oldik. Mashaqqatli kunlarda odamlarimiz, mahalla ahli yelkadosh bo‘lib qiyinchiliklarni yenggan. Oila – oilaga, qo‘shni – qo‘shniga ko‘mak berib yashagan. Biz mana shunday o‘ta noyob qadriyatimizga doimo sodiq qolishimiz, yosh avlodimizni ayni shu ruhda tarbiyalashimiz kerak”. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasidan Allohdan duo qilib, ummatlarini doimo bilim olishga chorlaganlar: “Allohim! Bilganlarimizni foydali qil! Bizga foydali narsalarni bildir! Ilmimizni ziyoda qil!”(Imom Termiziy va Imom Ibn Moja rivoyati).
Shu bois kishi nafaqat o‘zining, balki farzandlari va ummatning ilmli bo‘lishi uchun duo qilishi va bu yo‘lda qo‘lidan kelganicha amaliy yordam berishi lozim.
Ilm egallash va foydali bilimlarga erishish shariatimizda alohida maqtovga sazovor ish hisoblanadi.
Albatta, ilmga erishish uchun harakat, mehnat, sabr va intizom zarur. Misol uchun, haligi mahalladoshimizning farzandlari IELTS imtihonida yuqori natijalar – 8 va 7,5 ballni qo‘lga kiritibdi. Aslida ular bunday yuqori ko‘rsatkichga tinimsiz mehnatlari va sabr-bardoshi tufayli, qolaversa, mamlakatimizda yoshlar uchun yaratilgan keng imkoniyatlardan samarali foydalanib erishganlar.
Haqiqatan, yurtimizda ta’lim, fan, sport, san’at va innovatsiya sohalarida yoshlarni qo‘llab-quvvatlash ishlari davlat siyosati darajasida olib borilmoqda. Bu esa yoshlarimizning natijalarida o‘z aksini topmoqda va kelajak uchun umid bag‘ishlayapti.
Ilmli yoshlar nafaqat o‘zini rivojlantiradi, balki atrofdagilarga ham foydasi tegadi. Shuning uchun farzandlarimizni bilimli va kasb-hunar egasi bo‘lib o‘sishlari uchun doim harakat qilishimiz, ularni qo‘llab-quvvatlashimiz va eng muhimi, ularni bu yo‘lda duolar qilib turishimiz lozim.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kim ilm talab qilish yo‘liga tushsa, Alloh unga jannatning yo‘lini yengillashtiradi”, dedilar» (Imom Muslim, Imom Abu Dovud va Imom Termiziy rivoyati).
Ilmga bundan ortiq targ‘ib bo‘lmasa kerak. Har bir insonning oliy maqsadi – jannat. Jannatga erishish uchun u har narsaga, har qanday qiyinchiliklarga tayyor turadi.
Alisher Navoiy bobomiz ham yoshlarni ilm egallashga chorlab bunday satrlar bitgan:
“Yigitlikda yig‘gil ilmning maxzani,
Qarilik chog‘i xarj qilg‘il ani”.
Albatta, yoshlikda olingan bilim xuddi toshga o‘yilgan naqsh kabi muhrlanib qoladi. Bu esa kishiga har ikki dunyoda ham manfaat yetkazadi.
Boylik, pul va davlat sarflangani sayin ana shu boylik kamayib boraveradi. Ilm egallasangiz, uni o‘zgalarga ham ulashsangiz, aksincha, ilmingiz ziyoda bo‘lsa bo‘ladiki, sira ozaymaydi.
Xulosa qilib aytganda, ota-onalar farzandlarining ilmli bo‘lib voyaga yetishiga ko‘maklashishi kerak. Murg‘aklik paytidanoq kitobga muhabbat uyg‘otishi, foydali bilimlarni o‘zlashtirishga chorlashi tarbiyaning eng yaxshi namunasidir.
Abdurahmon ASQAROV,
Toshkent shahridagi “Katta Qozirabot” jome masjidi imom-xatibi
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 1-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws
Xabar berganimizdek, Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari kengashining navbatdagi VII yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilish yakunida O‘zbekiston, Turkiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston va Qirg‘iziston muftiylari muhim yo‘nalishlarda 3 ta bayonot va zamonaviy masalalarga oid 6 ta yirik fatvoni imzolashdi.
Jumladan, «Islomning ilm-fan va texnologiyaga yondashuvi» mavzusidagi bayonotda Islom dinida insoniyat farovonligiga xizmat qiluvchi barcha ilmiy va texnologik yutuqlar qo‘llab-quvvatlanishi bilan birga, ular yuksak axloqiy mezonlar, adolat va mas’uliyat tamoyillari asosida rivojlanishi shartligi ta’kidlandi.
«Musulmonligi ma’lum bo‘lgan shaxsni kofirga chiqarishning hukmi» to‘g‘risidagi bayonotda Islom ta’limotiga ko‘ra, kalimai shahodat keltirib, qibla ahlidan bo‘lgan har qanday shaxs musulmon hisoblanishi hamda qilgan gunohi yoki amaldagi nuqsoni tufayli uni kufrda ayblash (takfir qilish) qat’iyan man etilishi aytildi. Shuningdek, Turkiy davlatlar ulamolari ushbu bayonotda jamiyatda fitna, qon to‘kilishi va nizolarga sabab bo‘luvchi takfirchilik oqimlariga qarshi ilmiy-ma’rifiy kurashni kuchaytirish, ummat birdamligini mustahkamlash zarurligiga e’tibor qaratishdi.
«Oila qurishga targ‘ib qilish, uni muhofaza qilish va mustahkamlashga doir umumiy mas’uliyat» bayonotida Islom ta’limotiga ko‘ra, oila nikoh asosiga quriladigan, sog‘lom avlod va jamiyat davomiyligini ta’minlovchi, insonga ruhiy xotirjamlik hamda axloqiy tarbiya beruvchi muqaddas muassasa ekaniga urg‘u qaratildi. Muftiylar oila institutini himoya qilish, yoshlarni oilaga tayyorlash va milliy-ma’naviy qadriyatlarni mustahkamlashda birdamlikka chaqirdilar.
Shuningdek, muftiylar tomonidan «Bitta qabrga birdan ortiq mayyitni dafn etishning hukmi», «Ijaraga berilgan dehqonchilik yerlarining ushri», «Fatvo so‘rash va fatvo berishda sun’iy idrokdan foydalanish masalasi», «Juma namozi durust bo‘lishining shartlari», hijriy oy boshlanishini aniqlash mezonlari va takfir masalasiga doir 6 ta fatvo matni imzolandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati