#xabar #samarqand #fatvo
Shu yilning 2–4 fevral kunlari Samarqand shahrida Turkiy davlatlar muftiylar kengashi huzuridagi Fatvo hay’atining navbatdagi yig‘ilishi bo‘lib o‘tadi. Unda O‘zbekiston, Turkiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston, Qirg‘izistondan kelgan fatvo hay’ati ulamolari va Turkiy davlatlar tashkiloti Kotibiyati vakillari ishtirok etadi.
Mazkur yig‘ilishda fatvo ishlab chiqish va diniy masala so‘rashda sun’iy intellekt dasturlaridan foydalanish masalasi, qabristonlarga oid hukmlar, ijaraga olingan yerlarda yetishtirilgan mahsulotlar ushrini hisoblash va boshqa turmush hayotda yuzaga kelgan zamonaviy masalalar ko‘rib chiqiladi.
Bugun, 2 fevral kuni boshlangan tadbirni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Zayniddin domla Eshonqulov ochib berdi. An’anaga muvofiq Qur’oni karim tilovatidan so‘ng muvaffaqiyat tilab xayrli duo qilindi.
Mehmonlar Samarqandning islom sivilizatsiyasi va turkiy dunyo tarixida tutgan o‘rni, bu zamin asrlar davomida ulamolarni birlashtirib kelgan ma’naviy markaz ekani alohida e’tirof etib o‘tishdi.
Yig‘ilishda ba’zi fiqhiy masalalarni zamon va makon talablaridan kelib chiqib qayta ko‘rib chiqishga ehtiyoj borligi ta’kidlandi. Jumladan, yer munosabatlari, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, ushr va zakot hisob-kitoblari, shuningdek, yangi texnologiyalar bilan bog‘liq masalalar, ayniqsa, fatvo olishda sun’iy intellektdan foydalanish masalasi turkiy davlatlar ulamolari tomonidan keng muhokama qilinmoqda.
Ko‘rib chiqilib, qabul qilinadigan bunday qarorlar kelgusida ushbu Fatvo hay’ati faoliyatini tizimli ravishda davom ettirish, fiqhiy masalalarda yaqin hamkorlikni mustahkamlashda muhim asos bo‘lib xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Musulmonning tavakkulga ehtiyoji kuchli bo‘ladi. Xususan “Rizq” masalasida. Chunki rizq insonning aqlini va qalbini mashg‘ul qilib qo‘yadi. Kechani bedor, uxlamasdan hamda kunduzini mehnat va mashaqqat bilan o‘tkazish natijasida insonning jismi charchaydi.
Ko‘pincha inson rizqni o‘ziga o‘xshash yaratilgan insonning qo‘lida deb, hayot luqmasini topish uchun nafsini xorlaydi, laganbardorlik qiladi, boshini egadi, sha’ni va qadr-qimmatini sarflaydi. U o‘ziga o‘xshash yaratilgan inson xohlasa beradi, xohlasa bermaydi hamda uning va bolalarining hayoti uning qo‘lida deb o‘ylaydi. Huddi Namrud Ibrohim alayhissalomga aytgan gaplaridek, Alloh taolo jonni olish va qaytarishga qodir Zotdir.
Ba’zi insonlar o‘zlariga haromni yeyishga, pora olishga, riboni muboh deb sanashga va botil yo‘llar bilan mollarni yeyishga fatvo beradilar. Sababi, yoshlikdan keyin qarilik, salomatlikdan keyin kasalilk, lavozimidan bo‘shab yoki undan keyin zurriyoti kuchsiz bo‘lib qolishidan qo‘rqadilar.
Abdulloh Muborak rahimahulloh: “Kimda kim kambag‘allik sababli harom narsani yesa, u tavakkul qiluvchi emas”, deganlar. Bularning barchasidan chiqish yo‘li Alloh taologa tavakkul qilishni mahkam tutmoqlikdir.
Musulmon kishi agar vo’iz, din tarqatuvchi va isloh qiluvchi bo‘lsa tavakkul qilishga ko‘proq muhtoj bo‘ladi. Albatta u, tavakkul qilishda mustahkam ustunni va mustahkam qo‘rg‘onni topadi hamda kufr, zulm, bog‘iy va fasod mustabidlariga yuzlanganda tavakkul qilishga suyanadi. U Alloh bilan nusrat topadi va Alloh bilan aziz bo‘ladi.
Kimga Alloh nusrat bersa, aslo mag‘lub bo‘lmaydi, kimni behojat qilsa, faqirlik ko‘rmaydi va kimni Alloh aziz qilsa xorlikka yuz tutmaydi.
﴿إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ﴾
“Agar sizga Alloh nusrat bersa, sizdan g‘olib keluvchi yo‘q. Agar sizni tashlab qo‘ysa, Undan o‘zga kim ham yordam berar edi. Mo‘minlar faqat Allohgagina tavakkul qilsinlar”[1].