2026 yil 3 fevral kuni Hiro madaniy tumanidagi Qur’on muzeyida 312 x 220 sm o‘lchamdagi va 700 sahifadan iborat dunyodagi eng katta Qur’oni Karim namoyish etildi. Muzeydagi ushbu Qur’on dunyodagi eng katta mus'haf sifatida Ginnesning rekordlar kitobi sertifikatini qo‘lga kiritdi.
Ushbu Qur’on hijriy 10 asr, milodiy 16 asrga oid tarixiy qo‘lyozmaning kattalashtirilgan nusxasi bo‘lib, uning asl o‘lchami 45 x 30 sm edi. Uning suralari suls xatida, Fotiha surasi esa nasx yozuvida yozilgan bo‘lib, o‘sha davrdagi xattotlikning puxta tanlanganligini va ushbu sohaning nafosatini aks ettiruvchi o‘ziga xos mus'hafdir.
Mus'haf arab xattotligi, zarhallash va muqovalashning noyob namunasi bo‘lib, unda islom san’atining jozibasi nafis naqshlar, gulli va sarlavha sahifalari hamda mus'hafning nomi bitilgan sahifalaridagi quyoshsimon shakllar orqali namoyon bo‘ladi. Bu esa o‘sha davrda hukm surgan badiiy ijodkorlikning yuksak darajasini ifodalaydi.
Qayd etilishicha, ushbu mus'haf hijriy 1300 yil, milodiy 1883 yilda vaqf qilingan bo‘lib, uning asl nusxasi bugungi kunda Qirol Abdulaziz nomidagi vaqf qilingan asarlar akademiyasida saqlanmoqda.
Namoyish etilgan ushbu mus'haf musulmonlarning Allohning Kalomiga va islom san’ati durdonalariga bo‘lgan e’tiborining tarixiy shohididir.
Islom.uz
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ko‘p ko‘rdim uzoq yillar tajribamda shuni,
Sabrda go‘zal xotima bo‘lar bir kuni.
Ushbu oyatlar haqida biroz tafakkur qilib ko‘ring. Alloh taolo aytadi:
﴿سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْرًا﴾
"Alloh qiyinchilikdan so‘ng tezda osonlikni beradir" (Taloq surasi, 7-oyat);
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾
"Ey iymon keltirganlar! Sabr qiling. Sabr ila g‘olib keling. Kurashga bel bog‘lab turing. Allohga taqvo qiling. Shoyadki yutuqqa erishsangiz" (Oli Imron surasi, 200-oyat).
﴿وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ﴾
«Va sabrlilarga bashorat ber. Ular musibat yetganda: "Albatta, biz Allohnikimiz va, albatta, biz Unga qaytuvchimiz", derlar» (Baqara surasi, 155-156-oyatlar).
﴿وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهُ وَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ﴾
«U zot (odamlar) noumid bo‘lganlaridan keyin yomg‘irni nozil qilur va O‘z rahmatini taratur. U valiy va maqtalgan zotdir» (Shuro surasi, 28-oyat).
﴿قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آَمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ﴾
«Sen mening tarafimdan: "Ey iymon keltirgan bandalarim, Robbingizga taqvo qiling. Bu dunyoda go‘zal amal qilganlarga go‘zallik bordir. Allohning yeri kengdir. Albatta, sabr qilguvchilarga ajrlari hisobsiz, to‘liq berilur", deb ayt» (Zumar surasi, 10-oyat).
Mana, Qur’on sizga xursand va xotirjam bo‘lishingiz, Robbingizga ishonishingizga chaqirmoqda. Shunday ekan, Allohning haq va’dasidan ko‘nglingiz yayrasin. Chunki Alloh bandalarini azoblash uchun emas, ularni sayqallash va odob berish uchun yaratgan. Alloh insonga uning ota-onasidan ham mehribon, U zotdan rahmati va rozi bo‘lishini so‘rang. Bu esa Unga shukr qilish, zikrida bardavom bo‘lish, Kitobini tilovat qilish va Rasuli sollallohu alayhi vasallamga ergashish bilan bo‘ladi.
Shu’la: Yomon ish kelib qolishiga tayyor turavering, shunda uni tezda to‘g‘ri bo‘lishi sizga hadya bo‘ladi.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan